Rok wydania 2010 (ZSiM 31)

Pełne teksty artykułów znajdują się w bazie:
e-Publikacje Nauki Polskiej

WPŁYW MAGNETOSTYMULACJI GAŁEK OCZNYCH NA POLE WIDZENIA, FUNKCJĘ RĘKI I CHÓD U CHORYCH ZE STWARDNIENIEM ROZSIANYM – DONIESIENIE WSTĘPNE

Waldemar Szwejkowski1 Józef Opara2 Zenon Pidsudko3

1Centrum Medyczne w Szczytnie 2Akademia Wychowania Fizycznego w Katowicach 3Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

Streszczenie

Wstęp. Pozagałkowe zapalenie nerwu wzrokowego (Neuritis retrobulbaris) jest u 1/3 chorych pierwszym objawem stwardnienia rozsianego (SR). W okresie późniejszym, kiedy choroba jest pełnoobjawowa już ¾ chorych wykazuje objawy uszkodzenia nerwu wzrokowego. Dolegliwości, które pacjenci zgłaszają to: obniżenie ostrości wzroku, zaburzenia widzenia barwnego, obniżenie wrażliwości na kontrast oraz ubytki w polu widzenia. Może to powodować problemy w wykonywaniu czynności życia codziennego (ang. Activities of Daily Living – ADL).

Cel pracy. Celem pracy była ocena wpływu magnetostymulacji gałek ocznych na pole widzenia oraz funkcję ręki oraz chód chorych ze stwardnieniem rozsianym.

Materiał i metody. Materiał badawczy obejmował 40 chorych podzielonych na 2 grupy z klinicznie pewnym rozpoznaniem SR, spełniających kryteria McDonalda. Do oceny chodu zastosowano test FTW-25 (Foot Timed Walk Test – 25 FTW) polegający na przejściu odcinka 25 stóp czyli ok. 7,62 m w jak najkrótszym czasie. Funkcję ręki oceniano za pomocą Testu Dziewięciu Kołków i Dziewięciu Otworów (Nine Hole-Peg-Test – NHPT) – mierzono czas potrzebny do włożenia i wyjęcia dziewięciu kołków z otworów. Pole widzenia badano metodą statyczną i strategią szybką progową. W perymetrii oceniano wielkość ubytków bezwzględnych oraz defekt średni (DS). Pacjenci z grupy badanej otrzymywali stymulację zmiennym impulsowym polem magnetycznym niskiej mocy na gałki oczne, okolicę potyliczną oraz lędźwiową 3 razy po 20 minut przez 4 tygodnie.

Wyniki. W większości przypadków po stymulacji magnetycznej obserwowaliśmy poprawę wszystkich badanych parametrów układu wzrokowego, funkcji ręki i funkcjo chodu. Wyniki porównano z grupą kontrolną, u której nie zastosowano stymulacji magnetycznej.

Wnioski. Wstępne wyniki bez opracowania statystycznego wykazują w większości przypadków poprawę po stymulacji magnetycznej gałek ocznych.

Słowa kluczowe: chód, funkcja ręki, Stwardnienie rozsiane, magnetostymulacja gałek ocznych

INFLUENCE OF PULSED MAGNETIC FIELD STIMULATION ON VISION FIELD, HAND FUNCTIONS AND GAIT IN MULTIPLE SCLEROSIS – PRELIMINARY REPORT

Summary

Background. Retrobulbular Optic Neuritis (Neuritis retrobulbaris) is in 1/3 of patients the initial manifestation of Multiple Sclerosis (MS). In the later stages, when the disease is fully symptomatic, ¾ of patients show symptoms of the optic nerve damage. The ailments reported by the patients are: decrease of visual acuity, colour vision disorders, lower contrast sensitivity and visual field loss, which can cause problems with Activities of Daily Living (ADL).

Aim. The aim of this study was to evaluate the influence of magnetic stimulation on visual field, hand function and gait in Multiple Sclerosis patients.

Material and methods. Material included 40 patients divided into two groups with clinically certain MS, fulfilling the McDonald’s criteria. To evaluate gait the FTW-25 test was applied, which is a 25 feet walk (7,62m) in the fastest possible time. Hand function was examined using the Nine Hole Peg Test (NHPT) – the action of putting the pegs in and out of the holes was timed. Vision field was examined with the static method and the fast threshold strategy. In perimetry the size of absolute losses and the mean defect (MD) were evaluated. Patients from the study group received weak electromagnetic pulsed stimulation on eyeballs and on occipital and lumbar areas 3 times a week for 20 minutes for the period of 4 weeks.

Results. In most of the cases after magnetic stimulation the improvement in all examined parameters of the organ of vision and hand function and gait was observed. The results were compared to the control group in which magnetic stimulation was not applied.

Conclusion. In most of cases the improvement after eye magnetic stimulation was observed.

Key words: gait, hand function, Multiple Sclerosis, neuritis optica, magnetic, stimulation.

ANALIZA WALIDACYJNA POLSKIEJ ADAPTACJI KWESTIONARIUSZA FUNKCJI WZROKOWYCH(VISUAL FUNCTION QUESTIONNAIRE)

Waldemar Brola1 Małgorzata Fudala1 Józef Opara2 Jan Czernicki3 Waldemar Szwejkowski4

1 Oddział Neurologii Szpitala Specjalistyczny w Końskich 2 Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach 3 Klinika Rehabilitacji i Medycyny Fizykalnej UM w Łodzi 4Centrum Medyczne w Szczytnie

Streszczenie

Wstęp i cel pracy: Zaburzenia widzenia są powikłaniem wielu chorób neurologicznych i niekorzystnie wpływają na jakość życia chorych. Często towarzyszą stwardnieniu rozsianemu (SR). Celem pracy była analiza walidacyjna polskiej wersji kwestionariusza Visual Function Questionnaire (VFQ-25) u chorych ze stwardnieniem rozsianym.

Materiał i metody: Kwestionariusz VFQ-25 służy do oceny jakości życia z zaburzeniami widzenia. Składa się z 25 pytań dotyczących ogólnego poczucia zdrowia, oceny widzenia, funkcjonowania społecznego, zdrowia psychicznego, trudności w pełnieniu dotychczasowej roli i samodzielności. Do badań włączono 124 losowo wybranych pacjentów z rozpoznaniem SR. U wszystkich oceniono stopień niepełnosprawności na podstawie EDSS (Rozszerzonej Skali Niewydolności Ruchowej). Oprócz kwestionariusza VFQ-25, pacjenci oceniani byli również Kwestionariuszem SF-36 i Kwestionariuszem Oceny Jakości Życia w Stwardnieniu Rozsianym (FAMS). Przeprowadzono analizę trafności teoretycznej i rzetelności wewnętrznej polskiej wersji VFQ-25.

Wyniki: Trafność skali potwierdziły dodatnie korelacje wyników pomiędzy kwestionariuszem VFQ-25 a skalami EDSS, FAMS i SF-36. Zgodność wewnętrzna była również zadowalająca (a Cronbacha wyniosła 0,95).

Wnioski: Analiza walidacyjna wykazała, że polska wersja kwestionariusza VFQ-25 jest wartościowym i godnym rozpowszechnienia narzędziem do badania wpływu zaburzeń widzenia na jakość życia chorych ze stwardnieniem rozsianym.

Słowa kluczowe:zaburzenia widzenia, stwardnienie rozsiane, jakość życia, VFQ-25, analiza walidacyjna

VALIDATION ANALYSIS OF POLISH ADAPTATION OF THE VISUAL FUNCTION QUESTIONNAIRE

Summary

Introduction: Visual disturbances are complications of many neurological disorders. They affect patients’ quality of life and often accompany multiple sclerosis (MS). The aim of the study was validation analysis of Polish adaptation of Visual Function Questionnaire VFQ-25.

Material and methods: VFQ-25 Questionnaire is employed to evaluate life quality with vision disturbances. It consists of 25 questions concerning well-being, assessment of vision, social functioning, mental health and self-sufficiency. The study comprised 124 randomly selected patients suffering from MS. All the patients underwent assessment of disability based on Expanded Disability Status Scale (EDSS) as well as Questionnaire SF-36 and Functional Assessment of Multiple Sclerosis (FAMS). Validation analysis of the convergent validity and internal reliability was carried out.

Results: The accuracy of the scale was confirmed by positive correlations of the results between VFQ-25 and EDSS, FAMS and SF-36. Internal reliability was also satisfied (alfa Cronbach’s was 0,95).

Conclusions: Validation analysis of VFQ-25 Questionnaire has demonstrated that it is a valuable tool, which is worthy of being propagated for investigation of the effect of visual disturbances on quality of life in MS patients.

Key words: vision disturbances, multiple sclerosis, quality of life, VFQ-25, validation

OCENA JAKOŚCI ŻYCIA W OKRESIE WCZESNYM PO UDARZE MÓZGU

Monika Błaszczyszyn1 Józef Opara2

1Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Jarosławiu
2Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach

Streszczenie

Wprowadzenie: Jakość życia wiąże się z możliwością prowadzenia życia społecznie użytecznego zgodnego z możliwościami fizycznymi i intelektualnymi danej osoby.

Należy podkreślić, że jakość życia nie jest rodzajem terapii tylko jej celem, efektem, który pacjent osiąga w zderzeniu z rzeczywistością.

Cel: głównym celem podjętego opracowania jest ocena jakości życia osób po przebytym udarze mózgu.

Materiał i metody: badania zostały przeprowadzone w Centrum Rehabilitacji, na oddziałach Rehabilitacji Schorzeń Neurologicznych. Do badań zakwalifikowana została 60. osobowa grupa pacjentów po udarze mózgu. Rozpoznanie ustalono na podstawie zebranego wywiadu, badania neurologicznego i badania CT głowy. U wszystkich chorych przeprowadzono ocenę jakości życia. Badania przeprowadzono dwukrotnie: w dniu przyjęcia i po upływie 21 dni rehabilitacji. W badaniach dokonano subiektywnej oceny stanu zdrowia przy użyciu kwestionariusza EuroQol.

Wyniki: w badanej grupie pacjentów uzyskano istotną statystycznie poprawę w samoocenie stanu zdrowia (p>0,0001) oraz stanu funkcjonalnego po upływie 21 dni rehabilitacji (p >0,0001).

Wnioski: wiek i płeć nie miały istotnego statystycznie wpływu na ocenę jakości życia w badanej grupie pacjentów. Średni czas trwania pojedynczego zabiegu wpływał istotnie na ocenę jakości życia w badanej grupie osób. Wczesna kompleksowa rehabilitacja wpływa istotnie na poprawę jakości życia osób po udarze mózgu.

Słowa kluczowe: udar mózgu, rehabilitacja, jakość życia.

THE EVALUATION OF QUALITY OF LIFE IN THE EARLY PERIOD AFTER A STROKE

Summary

Introduction: Quality of life is connected with the possibility of leading a socially useful life according to physical and intellectual abilities of a person. It should be emphasized that the quality of life is not a kind of therapy but the aim, effect of a therapy, which a patient achieves while coping with the reality.

Aim: The main aim of this thesis was the evaluation of quality of life in the early period after a stroke.

Materials and methods: The research was carried out in rehabilitation centre at the neurological rehabilitation unit. Sixty patients after stroke has been qualified for research. The diagnosis was made on the basis of patients’ medical history, neurological examination and CT head examination. All patients were assessed using the Euroqol Questionairre (EQ). The evaluation took place twice: on the day of admission and after 21 days of rehabilitation.

Results: In the study group there was a substantial improvement in the self-assessment of the health condition (p>0,0001) and the functional capacity after 21 days of rehabilitation (p >0,0001).

Conclusions: On the basis of those observations one may conclude that the age did not have a significant impact on the subjective evaluation of quality of life in the early stage after stroke. The average time of one treatment had a significant impact on the evaluation of the health quality in the studied group. The early comprehensive rehabilitation had a significant influence on the improvement of the health quality of people after a stroke.

Key words: stroke, rehabilitation, Quality of Life

OCENA EFEKTÓW REHABILITACJI PACJENTÓW Z PRZEPUKLINĄ JĄDRA MIAŻDŻYSTEGO W ODCINKU LĘDŹWIOWYM KRĘGOSŁUPA LECZONYCH ZACHOWAWCZO I OPERACYJNIE – ANALIZA PORÓWNAWCZA

Olga Wolińska1,2, Andrzej Kwolek 2, Jolanta Zwolińska 1,2, Julian skrzypiec 2

1Kliniczny Oddział Rehabilitacji z Pododdziałem Wczesnej Rehabilitacji Neurologicznej, Szpital Wojewódzki Nr 2, Rzeszów, 2Instytut Fizjoterapii ,Wydział Medyczny, UR

Streszczenie

Wstęp: Nowe, komputerowe techniki pomiarowe coraz częściej znajdują zastosowanie w diagnostyce i ocenie efektów rehabilitacji pacjentów z dysfunkcjami narządu ruchu.

Materiał i metoda: Badaniem objęto 20 pacjentów we wczesnym okresie po zabiegu usunięcia przepukliny jądra miażdżystego w odcinku lędźwiowym kręgosłupa leczonych operacyjnie. Pacjenci rehabilitowani byli w oddziale rehabilitacji. Grupę kontrolną stanowiło 18 pacjentów z przepukliną jądra miażdżystego leczonych zachowawczo. W badaniach oceniano poziom bólu przy pomocy wizualno-analogowej skali VAS, oceniany był też zakres ruchomości kręgosłupa w odcinku piersiowym i lędźwiowym (testem Otto, Schobera). Funkcję kończyny dolnej oceniano przy pomocy elektronicznego urządzenia do diagnostyki stopy; dokonywano pomiaru siły oraz zakresu ruchomości stopy w płaszczyźnie strzałkowej.

Wyniki: W obu grupach w wyniku przeprowadzonej rehabilitacji uzyskano istotne statystycznie obniżenie poziomu bólu oraz poprawę ruchomość kręgosłupa lędźwiowego. Oceniany metodą komputerową zakres ruchu prostowania stopy uległ po leczeniu poprawie i zmiana ta była istotna statystycznie w grupie leczonej operacyjnie.

Wnioski: Komputerowy pomiar zakresu ruchu w stawie skokowym górnym umożliwia precyzyjną ocenę ruchomości stopy u pacjentów z przepukliną jądra miażdżystego w odcinku lędźwiowym kręgosłupa.

Rehabilitacja pacjentów z objawami rwy kulszowej z powodu dyskopatii pozwala zmniejszyć dolegliwości bólowe i przyczynia się do poprawy funkcji kręgosłupa lędźwiowego oraz stopy. Uzyskane wyniki zachęcają do dalszych obserwacji i kontynuowania badań w celu zweryfikowania i ewentualnego doskonalenia stosowanych metod leczenia.

Słowa kluczowe: przepuklina jądra miażdżystego, rehabilitacja, komputerowe urządzenia pomiarowe, obiektywne metody diagnostyczne,

EVALUATION OF THE REHABILITATION EFFECTS IN CONSERVATIVE AND SURGICAL TREATMENT OF HERNIATED DISC IN LUMBALIS PART OF THE VERTEBRAL COLUMN

Summary

Introduction: New computer measurement technics very often are useful in diagnostics and evaluation of the rehabilitation effects in patients with disfunction of the motorical system.

Material and methods: The research has been carried out on a group of 20 patients after surgical treatment of herniated disk and stay on Clinical Ward of Rehabilitation. The second group contained 18 patient with slipped disc treated conservative way. We measured : muscle force and moving range of the foot in flexion and extention by using electronic measuring instrument for foot testing, level of pain (VAS), flexibility of vertebral column in thoracic and lumbalis part in Otto and Schober test. The study was made two times; at the beginning of the rehabilitation and 3 weeks later.

Results: In two groups we have obtained decrease pain level and improvement range of motion in lumbalis part of the vertebral column. Also we noticed improvement range of motion of the foot in dorsal flexion by using computer equipment for measure moving range and muscle force in ankle joint. This measurement was provable by statistic.

Conclusion: Computer measurement of the range of motion in ankle joint is useful in exactness valuation range of foot motion in patients with herniated disc in lumbalis part of the vertebral column. Rehabilitation of the patients with sciatica syndrom is useful in pain reduction and better function of the lumbalis part of the vertebral column and the foot.

Key words: herniated disc, rehabilitation, measure computer equipment, objective diagnostics methods,

MOŻLIWOŚCI OCENY FUNKCJONALNEJ PIŁKARZY NOŻNYCH Z WYKORZYSTANIEM TESTU FMS™
(FUNCTIONAL MOVEMENT SCREEN™) – DONIESIENIA WSTĘPNE

Daniel Szymczyk1, Łukasz Oleksy2, Krzysztof Wróbel3, Grzegorz Opaliński3

1 Instytut Fizjoterapii , Uniwersytet Rzeszowski, 2 Zen Machines Polska, 3 Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania, Rzeszów

Streszczenie

Wprowadzenie. FMS™ (Functional Movement Screen™) jest kompleksowym, funkcjonalnym testem screeningowym, wykorzystywanym w sporcie oraz rehabilitacji sportowej do oceny stanu funkcjonalnego badanych. Składa się z serii 7 funkcjonalnych testów ruchowych, które pozwalają nam na ocenę jakości podstawowych wzorców ruchowych, rozpoznanie istniejących deficytów i asymetrii funkcjonalnych oraz określenie ryzyka urazu. Prawidłowe wykonanie poszczególnych testów jest zadaniem kompleksowym i wymaga odpowiedniej stabilności, siły mięśniowej, zakresów ruchu, koordynacji, równowagi i propriocepcji.

Cel. Celem badań była przedsezonowa ocena stanu funkcjonalnego piłkarzy nożnych z wykorzystaniem testu FMS (Functional Movement Screen).

Materiał i metody. W badaniach udział wzięło 12 zawodników piłki nożnej. Badania te były częścią kompleksowej oceny przedsezonowej. Badania zostały przeprowadzone z wykorzystaniem urządzenia oraz protokołu do testu FMS. Do dalszej analizy wykorzystano wyniki poszczególnych testów oraz wynik końcowy testu. W opracowaniu statystycznym wyników użyte zostaną podstawowe statystyki opisowe.

Wyniki. Średni wynik końcowy testu FMS w badanej grupie piłkarzy nożnych wyniósł 17 punktów na 21 maksymalnie możliwych do uzyskania.

Dyskusja. FMS może być stosowany jako praktyczne i efektywne narzędzie w kompleksowej ocenie funkcjonalnej i ocenie ryzyka urazu w sporcie oraz dla potrzeb programowania treningu funkcjonalnego.

FUNCTIONAL ASSESSEMENT OF FOOTBALL PLAYERS USING FMS (FUNCTIONAL MOVEMENT SCREEN)

Summary

Introduction. FMS is a complex screening test, used in sports and sports rehabilitation for the evaluation of functional status of the subjects. It consists of 7 functional movement tests, wich enable for the assessement of the quality of fundamental movement patterns, identifying of existing individual’s functional deficits and asymmetries and estimating potential injury risk. Good performance in these tests is a complex task and requires appropriate stability, muscle strenght, range of motion,coordination, balance and proprioception.

Aim. The aim of this study was pre-season assesment of functional status of football players using FMS.

Material and methods. 12 professional football players participated in this study. FMS Test Kit and FMS Test Protocol were used in this study. Results of each of seven tests and FMS total score were used for statistical analysis.

Results. Mean total FMS score obtained in the group of football players participated in this study was 17 points.

Disscusion. FMS can be used as a practical and effective tool in complex functional screening and injury risk evaluation in sport and also for the purpose of functional training programming.

NIEFARMAKOLOGICZNE METODY POSTĘPOWANIA PRZECIWBÓLOWEGO W PROCESIE REHABILITACJI

Adam Andrzejewski, Krzysztof Mataczyński

Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu, Katedra Fizjoterapii
SP Szpital Wojewódzki im. Papieża Jana Pawła II w Zamościu

Streszczenie

Ból, jako zjawisko psychosomatyczne jest związany nierozerwalnie z procesem usprawniania i rehabilitacji, wpływa na ten proces i modyfikuje go. Metody wykorzystywane w procesie rehabilitacji mogą istotnie wpływać na doznania bólowe pacjenta. Zmniejszenie odczucia bólu szczególnie przewlekłego bywa trudne do osiągnięcia a stosowane środki farmakologiczne oraz chirurgiczne obarczone są często działaniami ubocznymi i powikłaniami. Warto zatem stosować również metody takie jak: kinezyterapia, fizykoterapia, terapia manualna, psychoterapia zgodnie z założeniami nowoczesnej koncepcji rehabilitacji dążąc do odzyskania sprawności organizmu również przez eliminowanie niesprawności bólowej.

Przedstawienie aktualnej wiedzy i postępowania terapeutycznego z pacjentami odczuwającymi ból przewlekły. Wykazanie możliwości zastąpienia farmakoterapii innymi sposobami zmniejszającymi odczucie bólu.

Projekt pracy: Przeanalizowana została literatura przedmiotu w zakresie patofizjologii, mechanizmów powstawania i odczuwania bólu. Na podstawie aktualnych doniesień z literatury zebrano dostępne metody i sposoby zwalczania bólu przewlekłego.

Utrata funkcji danego narządu a w efekcie upośledzenie wydolności całego organizmu może powstać w wyniku zmian organicznych, strukturalnych ale także w wyniku zmian czynnościowych. Zarówno zmiany strukturalne jak i czynnościowe mogą manifestować się występowaniem zjawiska zwanego bólem. Powstawanie bólu tłumaczy wiele teorii: teoria Wall’a, Melzacka, teorie biochemiczne, teoria mediatorów zapalnych. W sytuacji, kiedy jest to sygnał alarmowy pełni on pozytywne ochronne zadanie ostrzegając przed szkodliwymi bodźcami. W tej sytuacji właściwym postępowaniem jest diagnostyka oraz leczenie przyczynowe mające na celu usunięcie schorzenia powodującego ból.

Złożonym problemem są stany przebiegające z bólem o charakterze przewlekłym. Całkowite wyleczenie choroby jest zwykle trudne a czasami wręcz niemożliwe. Ból przewlekły jest czynnikiem w znacznym stopniu zmniejszającym sprawność i wydolność organizmu a także czynnikiem ograniczającym efektywność procesu rehabilitacji. Choroby o podłożu zwyrodnieniowym, reumatycznym przebiegają zwykle z okresami zaostrzeń bólowych i okresami remisji. Wdrożenie kompleksowej rehabilitacji jest tutaj konieczne. Celem jej powinno być przywrócenie pacjenta do pełnienia funkcji społecznych, rodzinnych, zawodowych. Nie można dokonać tego bez uwolnienia pacjenta od doświadczanego bólu stanowiącego sam w sobie czynnik dezintegracyjny, zaburzający pełnienie codziennych zadań a w konsekwencji ograniczający prawidłowe funkcjonowanie człowieka. Alternatywą dla farmakoterapii mającej często niekorzystne działania uboczne są metody wykorzystywane w procesie rehabilitacji takie jak: kinezyterapia, fizykoterapia, masaż, terapia manualna, psychoterapia. Opieka nad pacjentem przewlekle cierpiącym powinna być opieką całościową a stosowane metody powinny obejmować zarówno obszar neurologii, psychologii jak również rehabilitacji.

Słowa kluczowe: ból, rehabilitacja, patofizjologia bólu, fizykoterapia, terapia manualna, psychoterapia

NON-PHARMACOLOGICAL PAIN MANAGEMENT IN THE PROCESS OF REHABILITATION

Abstract

Introduction: Pain as a psychosomatic phenomenon is inextricably connected with the process of rehabilitation, it influences the process and modifies it. The methods used in the rehabilitation process may significantly influence the pain sensation of a patient. Easing pain, especially chronic pain, may be difficult, and the pharmacological agents and surgical measures in use very often cause side effects and complications. Therefore, using such methods as: kinesitherapy, physical therapy, manual therapy and psychotherapy is recommended, in accordance with the assumptions of the modern concept of rehabilitation, aiming at regaining body fitness and eliminating disability caused by pain.

Objective of the paper: Presenting the current knowledge and therapeutic management of patients suffering from chronic pain. Showing the possibility of replacing pharmacotherapy with other means decreasing pain.

Paper project: The literature of the topic in the field of pathophysiology was analysed, as well as the mechanisms of pain arising and pain feeling. On the basis of the latest reports from literature the available methods and ways of dealing with chronic pain were gathered.

Conclusions: The loss of function of a particular organ, and consequently the impairment of the ability of the whole organism may arise as a result of organic and structural changes, but also as a result of functional changes. Both structural and functional changes may manifest themselves in the occurrence of a phenomenon which is called pain. Pain occurrence is explained by many theories: Wall’s theory, Melzack’s theory, biochemical theories, the theory of inflammatory mediators. In the situation when this is an alarm signal, it plays a positive protective role by warning against harmful stimuli. In this situation the correct procedure is the diagnostics and causal treatment whose aim is to eliminate the condition causing pain. Conditions with pain of chronic character are a complicated problem. A complete recovery from an illness is usually very difficult and sometimes even impossible. Chronic pain is a factor which to a significant degree reduces the fitness and efficiency of the organism, and is also a factor limiting the effectiveness of the process of rehabilitation. Illnesses which have a degenerative and rheumatic basis usually have periods of pain aggravation and periods of remission. Implementation of complex rehabilitation is necessary. Its objective should be restoring the patient to the state in which he will be able to fulfill social, family and professional functions. This cannot be done without freeing the patient from pain he experiences, which in itself constitutes a disintegration factor, which disturbs the fulfillment of everyday duties, and consequently limits the appropriate functioning of the human being. An alternative to pharmacotherapy, which very often has negative side effects, are methods used in the rehabilitation process, such as: kinesitherapy, physical therapy, massage, manual therapy and psychotherapy. The care for a chronically suffering patient should be complex care, and the methods used should comprise both neurology and psychology, as well as rehabilitation.

Key words: pain, rehabilitation, pathophysiology of pain, physical therapy, manual therapy, psychotherapy

ODRĘBNOŚCI USPRAWNIANIA W GERIATRII

Adam Andrzejewski, Krzysztof Mataczyński

Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu, Katedra Fizjoterapii
SP Szpital Wojewódzki im. Papieża Jana Pawła II w Zamościu

Streszczenie

Starzenie się to naturalny proces fizjologiczny dotyczący każdego organizmu, w czasie którego następuje powolna utrata sprawności zarówno w zakresie motoryki, percepcji jak i zdolności psychointelektualnych. Jednym z zadań szeroko pojętej rehabilitacji jest poprawa sprawności ruchowej i intelektualnej oraz przywrócenie człowieka starszego do aktywnego życia. Usprawnianie osób starszych jest zasadnym procesem wymagającym jednak uwzględnienia ograniczeń i odrębności wynikających z narastających procesów degeneracyjnych w układzie ruchu, nerwowym, hormonalnym, krążenia i narządach zmysłów.

Cel pracy: Zebranie aktualnej wiedzy na temat usprawniania osób starszych, przedstawienie odrębności usprawniania ruchowego i fizykoterapii osób w wieku podeszłym

Analiza literatury dotyczącej mechanizmów starzenia człowieka, jego aspektów somatycznych i psychicznych. Zebranie metod i środków terapeutycznych, które mogą być stosowane w rehabilitacji geriatrycznej na podstawie dostępnej literatury.

Starość to naturalny okres życia w którym następuje znaczne obniżenie sił witalnych i wydolności organizmu człowieka. Postęp medycyny sprawił, że znacznie wydłużyła się przeciętna długość życia a zatem w społeczeństwie przybyło ludzi starszych. Starzenie organizmu jest procesem nieodwracalnym można go jednak opóźnić, zneutralizować jego następstwa. W rehabilitacji osób starszych należy skupić się na utrzymaniu istniejącego stanu zdrowotności i zahamowaniu niektórych procesów degeneracyjnych organizmu a w mniejszym stopniu na odzyskaniu utraconej w fizjologicznym procesie starzenia (nierzadko bezpowrotnie) sprawności. Prowadząc proces usprawniania pacjentów w wieku podeszłym trzeba jednak zwrócić uwagę na wiele ograniczeń wynikających z współistniejących schorzeń układów: krążenia, nerwowego, oddechowego a także narządów wydzielania wewnętrznego i narządów zmysłów. Rehabilitacja osób starszych powinna szczególnie uwzględniać dawkowanie wysiłku a także psychofizyczne aspekty obejmujące percepcję, pamięć i procesy kojarzenia. Rehabilitacja pacjentów starszych w myśl zasady powszechności wydaje się być jak najbardziej zasadna. Powinna dążyć do przywrócenia osobie starszej przynajmniej części utraconych funkcji i zapobiegać wyrzuceniu jej poza nawias społeczeństwa.

Słowa kluczowe:geriatria, rehabilitacja, starzenie się

CHARACTERISTICS OF REHABILITATION IN GERIATRICS

Abstract

Introduction: Ageing is a natural physiological process which characterizes every organism. During this process there is a slow deprivation of fitness, both with regard to motor activity and perception and psycho-intellectual abilities. One of the goals of the broadly understood rehabilitation is the improvement in the motor and intellectual activity and making the elderly person lead an active life again. Rehabilitating elderly persons is a justified process, which requires however encompassing the limitations and distinctiveness arising from growing degenerative processes in the motor, nervous, hormonal and cardiovascular systems and in sense organs.

Objective of the paper: Accumulating the current knowledge about the rehabilitation of elderly persons and presenting the peculiarity of motor rehabilitation and physical therapy of elderly persons.

Paper project: Analysis of the literature concerning mechanisms of human ageing and its somatic and psychic aspects. Accumulating the therapeutic methods and means which may be used in geriatric rehabilitation on the basis of available literature.

Conclusions: The old age is a natural period in the human life, in which there is a considerable deprivation of the vital strength and function of the human body. The advance in medicine caused a substantial increase in the average life expectancy, thus the number of elderly persons in society has grown. Ageing is an irreversible process, which can however be delayed or whose results could be neutralized. In the rehabilitation of elderly persons the emphasis should be put on the preservation of the existing health condition and suppressing some degenerative processes of the organism and, to a lesser degree, regaining the fitness lost (often for ever) in the physiological process of ageing. While rehabilitating elderly patients special attention should be put on the numerous limitations resulting from the co-existing diseases of the cardiovascular, nervous and respiratory systems, as well as organs of internal secretion and sense organs. Rehabilitating elderly persons should also encompass being careful with the amount of effort and the psychophysical aspects comprising perception, memory and the processes of understanding. Rehabilitating elderly patients in the name of the commonality principle seems to be really justified. It should aim at restoring at least some of the lost functions of the elderly persons and prevent them from being pushed onto the margins of society.

Key words: geriatrics, rehabilitation, ageing

WYNIKI REHABILITACJI OSÓB Z CHOROBĄ NIEDOKRWIENNĄ KOŃCZYN DOLNYCH

Marek Durakiewicz, Krzysztof Mataczyński, Andrzej Molas

Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu, Katedra Fizjoterapii
SP Szpital Wojewódzki im. Papieża Jana Pawła II w Zamościu

Streszczenie

Miażdżyca tętnic w różnych postaciach jest obecnie jedną z najczęstszych przyczyn zachorowań i największej liczby ilości zgonów na świecie co nadaje jej charakter choroby cywilizacyjnej. Powstanie zwężenia lub zamknięcia światła naczynia tętniczego w obrębie kończyn dolnych powoduje występowanie nawracającego bólu podczas chodzenia określanego mianem chromania przestankowego.

Przedstawienie wyników rehabilitacji pacjentów ze stwierdzonym chromaniem przestankowym w oparciu o trening marszowy (na bieżni ruchomej) i trening Buergera. Ocena efektywności procesu rehabilitacji u pacjentów z różną lokalizacją niedrożności.

Analizowano wyniki uzyskane u 18 pacjentów, (5 kobiet i 13 mężczyzn) w wieku od 49 do 77 lat (średnia wieku 61,39 lat). Badanie przeprowadzono na podstawie retrospektywnej analizy dokumentacji pacjentów rehabilitowanych w 2006 roku w Zakładzie Rehabilitacji SP Szpitala Wojewódzkiego im. Papieża Jana Pawła II w Zamościu. Wszyscy badani kierowani byli poprzez Poradnię Chirurgii Naczyniowej, co stanowi rutynowy schemat postępowania. Grupę rekrutowano pośród osób z potwierdzoną na podstawie badania USG Doppler niedrożnością tętnic oraz rozpoznanym IIb stopniem niedokrwienia wg Fonteina. Trening przeprowadzono na bieżni ruchomej w 6-tygodniowym cyklu rehabilitacji, po 5 dni w tygodniu. Niezależnie wykonywano także ćwiczenia Buergera. Analizę statystyczną przeprowadzono w oparciu o program STATISTICA PL Założono poziom istotności p<0,05. Zmiany dystansu chromania oceniano za pomocą testu kolejności par Wilcoxona oraz testu U Manna-Whitneya dla oceny zależności wyników od lokalizacji miażdżycowej niedrożności.

W grupie osób badanych niedrożność zlokalizowaną w odcinku biodrowo-udowym stwierdzono u 61% chorych, w obrębie tętnicy podkolanowej i tętnic podudzia (postać obwodowa) u 39% badanych. Proces rehabilitacji spowodował znaczne i istotne statystycznie (p=0,000293) wydłużenie dystansu chromania w badanej grupie tj. o 361,52% oraz spowodował wydłużenie czasu do wystąpienia bólu podczas próby Buergera. Pomimo stale zwiększającego się dystansu i wysiłku, czas ustępowania bólu zarówno podczas treningu na bieżni jak i podczas próby Buergera pozostawał stały co świadczy o wzrastającej tolerancji na wysiłek. Prowadzona rehabilitacja korzystnie wpływała na wydłużenie dystansu chromania w podgrupie o biodrowo-udowej lokalizacji miażdżycowej niedrożności tętnic w porównaniu do podgrupy o lokalizacji zmian poniżej kolana (432,1% vs. 202,7%). Rehabilitacja ruchowa powinna stanowić integralną część leczenia interdyscyplinarnego i wtórnej profilaktyki miażdżycy.

Słowa kluczowe: trening marszowy, miażdżyca, rehabilitacja ruchowa

RESULTS OF REHABILITATION OF PATIENTS HOSPITALISED ON ACCOUNT OF SEVERE LESIONS WITHIN THE CENTRAL NERVOUS SYSTEM

Abstract

Lesions within the central nervous system (CNS) resulting from a vascular disease or an injury are one of the greatest problems of contemporary medicine. Apart from the reasons enumerated above, there are more and more patients referred for rehabilitative treatment suffering from a primary or secondary tumour developing within the CNS, which causes equally serious consequences and somatic and psychic malfunctions.

Early rehabilitation of severe CNS lesions should therefore be multidirectional, aimed at treating and restoring lost motor functions and eliminating co-existing depression and psychological breakdown.

Presenting the results of hospital rehabilitation of patients hospitalised on account of severe lesions within the CNS, causes of the hospitalisation and the most common co-existing diseases.

A retrospective analysis was conducted of the medical documentation of 111 patients hospitalised in the Department of Rehabilitation of the Pope John Paul II Independent State Province Hospital in Zamość in the period from December 2008 to January 2010 admitted to undergo rehabilitative treatment of severe CNS lesions, with grade 5 on the Rankin scale.

The results at the beginning and at the end of hospital treatment were compared using the Barthel scale, everyday clinical observation, and the medical and nursing documentation of the hospitalised patients. Co-existing diseases were taken into account.

For the statistical calculations the t-test for the statistical significance of the difference, the matched-pair t-test, the Pearson linear correlation coefficient, and the linear regression model were used. The adopted statistical significance was p= 0.05.

The examined group comprised 111 persons with a mean period of hospitalisation of 40 days. Ischaemic stroke was the responsible for the hospitalisation of 68 persons, haemorrhagic stroke – 22 persons, brain and spinal cord injuries – 14 persons, CNS tumour – 7 persons.

The average score on the Barthel scale increased from 15.7 at the moment of the beginning of the therapy to 40.3 after its conclusion. On the basis of the matched-pair student’s t- test with two samples, at least 0.00001increase in the mean value of the test may be noticed on the level of significance. The means of all the Barthel scale components increased significantly (at least by 0.00004).

The Barthel index, both before the therapy and following it, was substantially higher in town inhabitants (on the significance level of 0.0327 and 0.0266, respectively).

As a result of the therapy, the average score in women increased from 14.6 to 32.4, whereas in men it increased much more, from 16.8 to 47.7. Consequently, after the completion of the therapy, the average score among men was significantly higher than among women, which means that the applied therapy was more effective in men than in women.

The regression model of the Barthel index value after the therapy turned out to be the best of the adopted quality criteria (the significance of parameters on the level of at least 0.05 and the maximum value of the co-efficient of determination), in which the variables were the values of the Barthel index before the therapy, the length of hospitalisation, the patient’s age, and the patient’s sex. Extending the period of hospitalisation contributed to an improvement in the results of thetherapy. However, the older the patient was, the worse were the results of the therapy. Comparing a man and a woman of the same age, hospitalised for the same period of time, and having the same Barthel index at the moment of beginning of the therapy, the Barthel index at the moment of completing of the therapy was better in the man than in the woman.

In the Department of Rehabilitation patients were hospitalised due to CNS lesions caused mainly by vascular brain injuries. 90 patients out of 111 suffered a stroke. In these cases intensive hospital treatment was necessary.

All the patients suffered from diseases making the rehabilitation process difficult and prolonging it, mainly on account of hypertension, atherosclerosis and diabetes. These diseases unfavourably influenced the results of the therapy, although they were not significant statistically.

The final results of the therapy depended mostly on the patient’s condition at the moment of the beginning of the therapy, the length of hospitalisation, and the patient’s age and sex. The patient’s place of residence and co-existing diseases had influence on the results of the therapy as expected but insignificant statistically.

Key words: CNS lesions, hospitalisation, rehabilitation results

TRÓJPŁASZCZYZNOWA ANALIZA RUCHU Z WYKORZYSTANIEM S EMG W OCENIE POSTĘPÓW REHABILITACJI W MŁODZIEŃCZYM ZAPALENIU STAWÓW

Krzysztof Mataczyński, Andrzej Molas, Agnieszka Łuczak

Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu, Katedra Fizjoterapii
Ośrodek Terapeutyczno-Rehabilitacyjny w Krasnymstawie

Streszczenie

Przedstawiono trójpłaszczyznową analizę ruchu z wykorzystaniem Samg do oceny postępów rehabilitacji chłopca z młodzieńczym zapaleniem stawów. Do przeprowadzenia badań wykorzystano system analizy ruchu BTS SMART. Urządzenie umożliwia zapis i analizę sygnału optoelektrycznego a współpracujący 16-kanałowy elektromiograf sEMG zbieranie sygnału powierzchniowego z pracujących mięśni.

Wykonano analizę parametrów czasowo-przestrzennych, kinetycznych oraz zapisy sEMG przed i po zakończeniu rehabilitacji.

Przedstawienie wyników rehabilitacji pacjenta z młodzieńczym zapaleniem stawów w oparciu o wyniki raportów trójpłaszczyznowej analizy ruchu oraz zapisy sEMG.

Przeprowadzono badanie statyczne oraz dynamiczne w oparciu o trójpłaszczyznową analizę ruchu z jednoczesnym zapisem elektromiograficznym u 7-letniego chłopca leczonego z powodu młodzieńczego zapalenia stawów.

Porównano wyniki badań przed i po 4-tygodniowej rehabilitacji wykorzystując raporty kinematyczne, przedstawiające najistotniejsze parametry opisujące ruch. Do badań wykorzystano również elektromiografię sEMG pozwalającą na zebranie sygnałów bioelektrycznych pracujących mięśni i dokonaniu ich specjalistycznej analizy.

W badaniu sEMG zebrane sygnały powierzchniowe dają pośredni wgląd w pracę mięśni, poprzez ocenę bogactwa zapisów angażowanych jednostek ruchowych i ich amplitudy.

Po 4-tygodniowej rehabilitacji u chłopca zaobserwowano obiektywną poprawę następujących parametrów czasowo-przestrzennych oraz kinetycznych:

  • po rehabilitacji ruchy miednicy stały się zbliżone do parametrów jakie obserwujemy w prawidłowej determinancie chodu, zmniejszeniu uległo skośne ustawienie miednicy, redukcji o 2 stopnie uległa nadmierna jej rotacja
  • staw biodrowy: pojawiło się niewielkie odwiedzenie po stronie prawej – 1 stopień, dla kończyny lewej 3 stopnie, co świadczy o uzyskaniu wartości zbliżonych do prawidłowego wzorca ruchowego
  • staw skokowy, faza początkowego podporu: przed rehabilitacją staw lewy ustawiał się w zgięciu grzbietowym ok. 5 stopni, po rehabilitacji w granicach normy. W kończynie prawej w fazie przenoszenia wystąpiło niewielkie zgięcie podeszwowe, wzorzec ruchu był zbliżony do normy.

Analizując sygnał pracy mięśnia piszczelowego przedniego w kończynie prawej po rehabilitacji zaobserwowano jego prawidłową aktywność w poszczególnych fazach chodu. Przyczyniło się to do poprawy estetyki i jakości chodu. Mięsień prosty uda kończyny lewej podjął funkcję w granicach zbliżonych do normy.

Zwiększyła się prędkość chodu oraz ilość kroków na minutę. Nastąpiło zmniejszenie szerokości kroku świadczące o poprawie koordynacji i kontroli równowagi podczas lokomocji.

Na otrzymany wynik badania miała wpływ podjęta rehabilitacja. Stosowane zabiegi fizykalne, terapia manualna, a przede wszystkim systematyczna indywidualna kinezyterapia przyczyniła się do poprawy ruchomości w zakresie obręczy miednicy i stawów kończyn dolnych a także siły mięśniowej, zbliżając chód do wzorców prawidłowych.

Za pomocą badania trójpłaszczyznowej analizy ruchu oraz elektromiografii zaobserwowano obiektywną różnicę przed i po 4 tygodniowej rehabilitacji.

Słowa kluczowe: trójpłaszczyznowa analiza ruchu, sEMG, wyniki rehabilitacji

JAŁOWA MARTWICA GŁOWY KOŚCI UDOWEJ, OBRAZ KLINICZNY, LECZENIE OPERACYJNE I REHABILITACYJNE, OCENA NA STANOWISKU SPB2-FM – OPIS PRZYPADKU

Rafał Sapuła, Wiesław Siwek, Krzysztof Mroczek

Katedra Fizjoterapii Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Zamościu, Centrum Rehabilitacji Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Zamościu

Streszczenie

Samoistna martwica głowy kości udowej u dorosłych dotyczy najczęściej osób w wieku średnim i starszym. Zmiany charakterystyczne dla choroby spowodowane są obumarciem osteocytów. Dochodzi wtedy do zgniecenia powierzchni stawowej, a następnie do wtórnych zmian zwyrodnieniowych.

Celem pracy jest przedstawienie obrazu klinicznego, metod leczenia i oceny funkcjonalnej pacjenta leczonego z powodu martwicy głowy kości udowej, ze szczególnym uwzględnieniem oceny momentów sił mięśniowych obręczy biodrowej.

Mężczyzna, lat 63, przyjęty do Ośrodka Rehabilitacji Dziennej po przebytym 3 tygodnie wcześniej zabiegu forage głowy kości udowej, z towarzyszącym bólem biodra zlokalizowanym w pachwinie oraz znacznymi ograniczeniami ruchomości stawu biodrowego, zwłaszcza w zakresie ruchów rotacji wewnętrznej, odwiedzenia i wyprostu z następowym osłabieniem siły mięśniowej obręczy biodrowej. Pacjent chodzi z pomocą 2 lasek łokciowych z zakazem obciążania. U chorego zastosowano leczenie usprawniające postaci kinezyterapii i krioterapii.

W celu oceny siły mięśniowej obręczy biodrowej, pacjenta poddano badaniu na stanowisku SPB2-FM przed rehabilitacją, po 2 tygodniach rehabilitacji oraz po kolejnych 2 tygodniach usprawniania. Uzyskane wyniki odniesiono do grupy kontrolnej 10 mężczyzn w podobnym wieku.

Jałowa martwica w znacznym stopniu wpływa na wartości momentów sił mięśniowych obręczy biodrowej. W trakcie 4 tygodni leczenia zaobserwowano stopniowy wzrost wartości momentów sił.

Słowa kluczowe: samoistna martwica głowy kości udowej u dorosłych, moment siły, stanowisko SPB2-FM

FEMORAL HEAD NECROSIS, CLINICAL PICTURE, SURGICAL TREATMENT AND REHABILITATION, ESTIMATION ON SPB2-FM INSTRUMENT- CASE DESCRIPTION

Summary

Spontaneous femoral head necrosis in adults group is the most common between 30-60 years old. As the result of characteristic disease changes we notice the artrophy. All changes are leading bone corpuscles femoral head is crushing and finally they manifest as the secondary degeneration arthrosis.

The aim of the study is to show clinical picture, treatment methods and functional estimate of the patient with femoral head necrosis. Estimation includes muscles torque of acting hip joint.

Case description: male 63 years old, treated in Zamojska Klinika Rehabilitacji, 3 weeks earlier he had femoral head forage treatment. Patient is using orthopedic assistance to bringing up. We noticed also considerable limiting of the mobility in the hip joint. During rehabilitation we used krioteraphy ond kinezytherapy.

To estimate the muscles torque of acting hip joint we used SPB2-FM device, before rehabilitation, after 2 weeks treatment and finally exam after another 2 weeks of rehabilitation. Gained results was referred to control group consisted of 10 male between 57-67 years old.

The results show that femoral head necrosis, in severe degree, effects on muscles torque of the acting hip joint. During 4 weeks rehabilitation we observed gradual progress of the muscles torque degrees.

Key words: spontaneous femoral head necrosis at adults, torque, SPB2-FM instrument

CHARAKTERYSTYKA STUDENTÓW PODEJMUJĄCYCH STUDIA LICENCJACKIE NA KIERUNKU FIZJOTERAPIA W RÓŻNYCH TYPACH POLSKICH UCZELNI

Piotr Gieroba

Wyższa Szkoła Społeczno – Przyrodnicza w Lublinie

Streszczenie

Celem pracy było poznanie motywacji wyboru kierunku studiów w zakresie fizjoterapii oraz wizji przyszłego zawodu i wiedzy o nim, studentów trzech różnych typów uczelni kształcących fizjoterapeutów. Badaniu metodą sondażu diagnostycznego, techniką ankietowania, zostało poddanych 438 studentów: Uniwersytetu Medycznego w Lublinie (UM), Akademii Wychowania Fizycznego w Białej Podlaskiej (AWF) oraz Wyższej Szkoły Społeczno- Przyrodniczej w Lublinie (WSSP).

Większość badanych osób chciałaby pracować w gabinecie prywatnym: 81,25% studentów AWF w Białej Podlaskiej, 80,56% studentów UM w Lublinie i 77,15% WSSP w Lublinie. Podobny odsetek przyszłych fizjoterapeutów planuje pracę z osobami zdrowymi: 79,69% AWF, 73,61% UM, 77,81% WSSP. Niewiele jest osób studiujących, zainteresowanych pracą z pacjentami w podeszłym wieku: 22,19% WSSP, 20,31% AWF 11,11% UM. Znaczna część respondentów wiedzę o fizjoterapii zdobyła tylko z mediów: 34,37% AWF, 33,33% UM, 28,81% WSSP. Zróżnicowana jest też liczba absolwentów liceów o profilu przyrodniczym (biologiczno- chemicznym) i wynosi odpowiednio: 63,89% UM, 39,06% AWF, 20,86% WSSP.

Przyszli fizjoterapeuci, opierając się na przekazie medialnym, mają stereotypowy wizerunek tego zawodu. Chociaż uznają go, w dominującym stopniu, za medyczny, to jednocześnie najczęściej kojarzą go z pracą z osobami zdrowymi, odnową biologiczną, praktyką w gabinecie prywatnym i wykonywaniem przede wszystkim zabiegów masażu.

W związku z dużym wpływem mediów na zdobywanie wiedzy o fizjoterapii przez przyszłych studentów tego kierunku, istnieje potrzeba przekazu rzeczywistych uwarunkowań tego zawodu.

Słowa kluczowe: fizjoterapia, profil uczelni, motywacja, wizja zawodu

GENERAL CHARACTERISTICS OF STUDENTS BEGINNING UNDERGRADUATE STUDY IN THE FIELD OF PHYSIOTHERAPY AT THREE DIFFERENT POLISH INSTITUTIONS OF HIGHER EDUCATION

Summary

The aim of the research was to solicit information concerning student’s motivation for the undergraduate study in the field of physiotherapy, their general knowledge of the subject as well as the vision of their future career. The survey was conducted among 438 students at three Polish institutions of higher education: Medical University of Lublin (MUL), University School of Physical Education in Biala Podlaska (USPE), and University of Vincent Pol in Lublin (UVPL).

The majority of students who participated in the survey would like to be in private medical practice: 81,25% – students of University School of Physical Education in Biala Podlaska, 80,56% – students of Medical University in Lublin, and 77,15% – students of University of Vincent Pol in Lublin. The number of students who intend to work in the future with healthy clients is approximately the same: 79,69% USPE, 73,61% MUL, 77,81% UVPL. Few among the students are interested in working with the elderly: 22,19% UVPL, 20,31% USPE 11,11% MUL. Most of the respondents gained their knowledge of physiotherapy through the mass media: 34,37% USPE, 33,33% MUL, 28,81% UVPL. The number of students who graduated from high school with biology and chemistry as their major varies, depending on the university: 63,89% MUL, 39,06% USPE, 20,86% UVPL.

Students who participated in the survey gained their knowledge of physiotherapy mainly through the mass media. Therefore the perception of their future profession is stereotypical. Although in general, they perceive physiotherapy as medical profession, they tend to associate it with biological regeneration, private practice, relaxing massages and working with healthy clients.

Due to the fact that the mass media influence considerably the way in which physiotherapy is perceived in general, more effort must be made to disseminate professional knowledge of the subject among those interested in undertaking study in this specific field.

Key words: physiotherapy, type of university, motivation, vision of the profession

RUCHOMOŚĆ KRĘGOSŁUPA LĘDŹWIOWEGO W KOLEJNYCH OKRESACH ŻYCIA

Rafał Sapuła, Wiesław Siwek, Sebastian Chrzan

Katedra Fizjoterapii Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji WSZiA w Zamościu, Zamojska Klinika Rehabilitacji WSZiA w Zamościu

Streszczenie

Celem pracy jest ocena ruchomości kręgosłupa lędźwiowo – krzyżowego u osób bez wywiadu bólowego ze strony kręgosłupa i patologii kręgosłupa w różnych okresach życia. Badanie przeprowadzono w Zamojskiej Klinice Rehabilitacji WSZiA w Zamościu Badaną populację podzielono na 3 grupy: 20-40 latków, 41-60 latków oraz 61-80 latków. W badaniu wzięło udział 150 osób, w tym 84 kobiety i 66 mężczyzn Badanie ruchomości kręgosłupa lędźwiowego przeprowadzono z wykorzystaniem inklinometru cyfrowego, z zastosowaniem wystandaryzowanej metodyki badawczej. Badania wykazały, iż wraz z wiekiem zmniejsza się zakres ruchu kręgosłupa lędźwiowego, a największy ubytek zakresu ruchu obserwowany jest w ruchach rotacyjnych kręgosłupa lędźwiowego.

Słowa kluczowe: zakres ruchu, kręgosłup lędźwiowo-krzyżowy, inklinometr cyfrowy

The movement of the lumbar spine in different periods of life

Summary

The purpose of research is evaluation of movements lumbosacral spine of people without a history of spine pain and spinal pathology in different periods of life. The research was performed in the Rehabilitation Clinic WSZiA of Zamość. The studied population was classified into 3 groups: 20 – 40 years old, 41 – 60 years old and 61 – 80 years old. 150 people were taken part in the research, including 84 women and 66 men. The study of the movements of the lumbar spine was made by using electronic inclinometer with usage of standardized method of research. Studies showed that with age decrease range of motion lumbar spine, and the biggest loss of range of motion is on rotation movements of lumbar spine.

Keywords: range of motion, lumbosacral spine, electronic inclinometer

POSTĘPOWANIE FIZJOTERAPEUTYCZNE U CHORYCH Z ZESPOŁEM SUDECKA

Katarzyna Gaber, Dariusz Czochrowski, Krzysztof Mataczyński

Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu, Wydział Fizjoterapii i Pedagogiki

Streszczenie

Wprowadzenie: Choroba, określana mianem Sudecka, jest zespołem zmian występujących w obrębie kończyny górnej bądź dolnej w następstwie patologicznej reakcji układu współczulnego na bodziec urazowy lub inny. Do czasów obecnych etiologia tego zaburzenia nie jest do końca wyjaśniona, bierze się jednak pod uwagę przyczyny naczynioruchowe, hormonalne, a także mechaniczne. W obrazie klinicznym dominują liczne objawy, wśród których zaznaczają się bardzo silne dolegliwości bólowe, najczęściej nieproporcjonalne do wielkości urazu. Istotne znaczenie ma zapobieganie występowaniu tego zespołu. Chociaż dolegliwości wynikające z tego schorzenia mogą być dotkliwe i nadal zostają wyzwaniem terapeutycznym, można osiągać dobre wyniki poprzez stosowanie wielospecjalistycznego leczenia.

Cel pracy: Przedstawienie aktualnej wiedzy na temat możliwości wykorzystania kompleksowej rehabilitacji u pacjentów z zespołem Sudecka oraz postępowania terapeutycznego w poszczególnych etapach choroby.

Projekt pracy: Na podstawie analizy literatury przedmiotu przedstawiono aktualne doniesienia w zakresie możliwości stosowania zabiegów leczniczych u pacjentów z kompleksowym regionalnym zespołem bólowym.

Wnioski: Skuteczną metodą zapobiegania występowania zespołu Sudecka jest oczywiście profilaktyka. Najważniejszym jednak elementem profilaktyki pourazowej dystrofii kości typu Sudecka jest wyeliminowanie bodźców patologicznych i bólowych. Kluczowym zagadnieniem jest właściwe prowadzenie chorego w opatrunku gipsowym. Leczenie tego zespołu jest długotrwałe i nie zawsze kończy się pomyślnie. Choroba wymaga wczesnej czynnej rehabilitacji oraz fizykoterapii. Leczenie usprawniające wymaga dużo cierpliwości i czasu zarówno ze strony lekarza, fizjoterapeuty, jak i odpowiednio poinformowanego oraz uświadomionego o istocie choroby pacjenta.

Słowa kluczowe: Zespół Sudecka, rehabilitacja, fizjoterapia, dystrofia, atrofia, algodystrofia, ból

THERAPY OF PATIENTS WITH SUDECK SYNDROME

Summary

A disease, in the past called Sudeck syndrome, is a syndrome of changes situated on an upper or lower limb in consequence a pathological reaction of sympathetic system in response to nociceptive stimulus or other. Until now an etiology of this disorder is not fully explained. There takes into account vasomotor reasons, hormonal or mechanical reasons. In the clinical picture dominate many symptoms among which appears very strong pain, the most often disproportionate to the volume of injury. A significance is prevention occurrence this syndrome. Although ailments follow from this disease may be severe and they are still a therapeutic challenge, can be achieve good results trough use the comprehensive treatment. The best method of treatment, as any disease, is a prevention. The most important element of post-traumatic Sudeck dystrophy is elimination of pathological and pain stimulus. The key issue is appropriate management of a patient with a plaster dressing. The treatment this syndrome is long term and not always ends successfully. The disease requires early and active rehabilitation and physical therapy. A rehabilitation treatment requires a lot of patience and time, both the patient and the doctor and physiotherapist.

Key words: Sudeck syndrome, rehabilitation, physiotherapy, dystrophy, atrophy, algodystrophy, pain.

EFEKTY REHABILITACJI PACJENTÓW Z BÓLAMI DOLNEGO ODCINKA KRĘGOSŁUPA LECZONYCH W RAMACH PREWENCJI RENTOWEJ ZUS

Wiesława Badyda-Mysłakowska

Instytutu Fizjoterapii, Wydziału Medycznego Uniwersytetu Rzeszowskiego

Streszczenie

Zespoły bólowe odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa są obecnie zaliczane do najczęściej występujących dolegliwości narządu ruchu i stanowią jeden z najpoważniejszych problemów zdrowotnych w populacji krajów uprzemysłowionych. Co trzeci Polak cierpi na bóle kręgosłupa, większość bólów krzyży dotyczy ludzi w wieku produkcyjnym pomiędzy 30 a 60 rokiem życia. Bóle krzyży są najczęściej przyczyną ograniczenia aktywności ludzi młodych, w wieku średnim, główną przyczyną niezdolności do pracy w wieku 25 do 45 lat. Wzrastające koszty leczenia i opieki nad chorymi, a także negatywne skutki dolegliwości bólowych, dotyczące sfery psychicznej, społecznej i ekonomicznej, skłaniają do poszukiwania nowych, bardziej skutecznych metod leczenia.

Próbą zapobieżenia temu zjawisku w świecie i Europie są masowe programy lecznicze rozwijane w ramach ubezpieczenia zdrowotnego. Instytucje ubezpieczenia społecznego – ponoszące koszty niezdolności do pracy swoich ubezpieczonych – od lat próbują przeciwdziałać temu zjawisku poprzez finansowanie rehabilitacji leczniczej a rzadziej zawodowej. W Polsce od 1996 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadzi na szeroką skalę Program Prewencji Rentowej. Zakładanym celem jest powrót chorego zagrożonego trwałą utrata zdolności do pracy, do wykonywania pracy zarobkowej.

Celem mojej pracy i przeprowadzonych w jej ramach badań była ocena efektów rehabilitacji pacjentów z bólami dolnego odcinka kręgosłupa, leczonych w ramach prewencji rentowej ZUS. Badania przeprowadziłam na grupie 120 pacjentów, w tym 60 mężczyzn oraz 60 kobiet, leczonych zachowawczo i operacyjnie. Wszyscy pacjenci chorowali na schorzenia dolnego odcinka kręgosłupa, według klasyfikacji ICD 10: M51, M47, G54, M48, które były przyczyną występowania objawów zwanych zespołem bólów krzyża. Wszyscy pacjenci byli rehabilitowani w ramach programu ZUS w Ośrodku Rehabilitacyjnym w Muszynie. Czas trwania turnusu wynosił przeciętnie 24 dni. Przed rozpoczęciem rehabilitacji i bezpośrednio po jej zakończeniu u każdego chorego zbadałam ruchomość kręgosłupa za pomocą testu Schobera, palce podłoga (Thomayera), nachylenie boczne. Oceniałam subiektywne odczucie bólu skalą VAS oraz możliwość wydania opinii o zdolności do pracy na podstawie testu funkcjonalnego Weissea zaadoptowanego na potrzeby ZUS. Uzyskane wyniki zostały poddane analizie statystycznej i wykazały, że rehabilitacja istotnie wpływa na poprawę funkcjonowania osób leczonych z powodu bólów dolnego odcinka kręgosłupa. Pacjenci leczeni zachowawczo osiągnęli lepsze efekty po rehabilitacji w zakresie poziomu bólu, ruchomości kręgosłupa i stopnia nachylenia niż pacjenci leczeni operacyjnie. Natomiast sposób leczenia nie wpływa na poprawę związaną z wynikiem testu palce podłoga. Na efekt rehabilitacji nie wpływa wiek, czas trwania choroby, rozpoznanie według ICD 10, płeć. Wpływ płci uwidacznia się jedynie w badaniu nachylenia bocznego. Rehabilitacja może mieć wpływ na wydanie opinii o zdolności do pracy.

Słowa kluczowe: bóle dolnego odcinka kręgosłupa, rehabilitacja, ruchomość kręgosłupa, testy czynnościowe, prewencja rentowa ZUS

The effects of rehabilitation the patients with the back pain after treatment in the program of rent prevention ZUS

Summary

Lumbo-sacral chronic pain syndromes are currently among the most commonly occurring problems affecting the motor organ and are one of the most significant health problems in populations of industrially developed countries. One in three Poles suffers from back pain and most sacral pain affects those of a productive age (between 30 and 60 years of age). Sacral pain is the main cause of limited mobility in young adults and the most common reason for work-absence between the ages of 25 and 45. The increasing cost of treatment and healthcare as well as the negative psychological and social effects of these disorders make the search for new, more effective therapies of prime concern.

      One attempt to address this problem are mass screening and treatment programs developed within the health insurance systems. Health insurance institutions, which bear the cost of absenteeism of their clients, have been trying for years to limit the problem by financing physiotherapy and occupational rehabilitation. Since 1996 the Polish National Insurance Office (ZUS) has widely promoted the Disability Pension Avoidance Program (PPR). Its aim is the return to work of the patient at risk of permanent disability.

The aim of this paper is the assessment of the effectiveness of treatment of patients with lower back pain, as provided under the ZUS Disability Pension Avoidance Program. The test group was 120 patients (60 male and 60 female) treated both conservatively and surgically. All 120 patients suffered from lower back pain (ICD-10 classification M51, M47, G54, M48) which was the cause of symptoms known collectively as sacral chronic pain syndrome. All patients were treated under the ZUS program at the Centre of Rehabilitation in Muszyna. The average duration of treatment at the centre was 24 days. Prior to commencing and immediately upon completion of treatment spinal motility was examined using Schober’s test, Thomayer’s (touch-toe ) test and assessment of lateral spinal deviation. Subjective pain using the VAS scale was assessed and the functional Weiss test (adapted by ZUS) was used to determine the patients’ fitness to return to work. Statistical analysis of the results showed that rehabilitative treatment significantly improves the function of patients suffering from lower back pain. Patients who were treated conservatively ,after undergoing rehabilitation, achieved better results in the areas of pain levels, spinal motility and lateral spinal deviation than those who were treated surgically. However, the mode of treatment did not affect the results of the touch-toe test. Neither age, duration of illness nor ICD-10 classification affected the results of rehabilitative treatment. Gender only affected lateral spinal deviation. Rehabilitation can significantly affect the fitness of the patient to return to work.

Key Words: the back pain, rehabilitation, spine mobility, rent prevention ZUS

TESTY KLINICZNE W DIAGNOZOWANIU ZESPOŁÓW UCISKOWYCH KORZENI NERWOWYCH ODCINKA LĘDŹWIOWEGO KRĘGOSŁUPA

Emilia Witek, Karolina Gwiazdowska

Koło Naukowe Fizjoterapeutów „Radiatus”

Streszczenie

Wstęp: Gwałtowne zmiany środowiska, postęp techniczny i cywilizacyjny znacznie ułatwiają życie współczesnemu człowiekowi. Dzięki nowoczesnym urządzeniom, postępowi motoryzacyjnemu i podniesieniu poziomu życia stał się on wygodny i powoli zapomina o dobroczynnym wpływie ruchu na jego organizm, przez co mięśnie stabilizujące kręgosłup słabną. W Polsce bólów krzyża doświadcza według badań 72% społeczeństwa przed 40 rokiem życia, a większą ich część powodują zespoły uciskowe korzeni nerwowych.

Cześć główna: W pracy przedstawiono szczegółowy opis wykonania testów klinicznych wykorzystywanych w diagnostyce zespołów uciskowych korzeni nerwowych dolnego odcinka lędźwiowego kręgosłupa. Opisano metody różnicowania tego schorzenia od innych o podobnych objawach.

Podsumowanie: Sklasyfikowano objawy ucisków poszczególnych nerwów odcinka lędźwiowego na podstawie opisu parestezji i promieniowania bólów do odpowiednich dermatomów oraz niedowładów mięśniowych czy osłabienia poszczególnych odruchów.

Znaczny postęp wiedzy dotyczącej rozpoznawania i leczenia chorób narządu ruchu związany z wprowadzaniem nowoczesnych metod i technik diagnostycznych prowadzi do niezamierzonego pobieżnego zbierania wywiadu i równie pobieżnego przeprowadzania badania klinicznego.

Powyższe zestawienie standardowych metod badania w postaci testów umożliwiających rozpoznanie zespołów uciskowych korzeni nerwowych odcinka lędźwiowego powinno być niezbędnym elementem wiedzy każdego fizjoterapeuty.

Słowa kluczowe: zespoły uciskowe korzeni nerwowych odcinka lędźwiowego kręgosłupa, testy kliniczne

CLINICAL TESTS IN EVALUATION OF LUMBAR RADICULOPATHY

Summary

Introduction: rapid enviromental changes, technological and civilization progress make the life of human beeing easier. Due to modern appliance, automative industry progress and highier level of living people bacame comfortable and slowly forget about positive influence of phisical activity for theyr bodies, as a result spinal muscles get weaken. According to surveys about 72% of Polish population experience sacral pains under the age 40 and most of them related to lumb-sacral radiculopaty.

Main part: The article demonstrate in details clinical tests applied in diagnosies of lumbalsacral radiculopathy. Differental diagnosis method are described.

Summary: On the basis at experience pharestesias pains radiation to appliacable dermatoms, muscle plegias and reflex weakness high of compresion of particular lumbar roots are classificated. Significant progress in recognizing and treating musculosceletal disorders diagnosies methods and techniqueas leads to unplanned rughtly taken medical history or clinical examination. Above set of standard examination methods useful in recognizing of lumbar radiculopathy should be known by all pisiotherapists.

Key words: lumbar radiculopathy, clinical tests