Rok wydania 2012 zeszyt 2

Pełne teksty artykułów znajdują się w bazie:
e-Publikacje Nauki Polskiej przejdź »

Dodajemy życia do lat
Krzysztof Marczewski

Pragnąc uniknąć ewentualnego podejrzenia o plagiat od razu zaznaczam i podkreślam, że pytanie czy lepiej jest dodawać lat do życia, czy życia do lat nie ja wymyśliłem i nawet nie pamiętam, gdzie je pierwszy raz usłyszałem. Szybkie poszukiwanie w internecie nie doprowadziły mnie do odnalezienia Autora lub (pamiętając poprawności politycznej) Autorki. Być może ta Osoba nie żyje i to wystarczająco długo, aby jej myśli stanowiły dobro wspólne? W każdym razie tak postawione pytanie pozostaje niezwykle aktualne, kiedy pojawia  średnia naszego życia istotnie się wydłużyła i nadal wydłuża i to przez zwiększenie liczby osiemdziesięciolatków. Poprzedni  numer naszego czasopisma dedykowaliśmy fizjoterapii geriatrycznej tym razem poszerzyliśmy nasze zainteresowania o jakość życia. Ma ona zasadnicze znaczenie dla poczucia sensu życia, a to jak mówił filozof, którego nazwiska także nie pomnę, jest jedyną obroną świadomości, która zrozumiała, ze musi umrzeć. Sens w wielu językach oznacza kierunek poruszania się.

A życie może się realizować tylko w ruchu i … nieporządku. Całkowicie uporządkowana struktura jest oczywiście martwa. Dlatego obserwując ewolucje naszego czasopisma Czytelnicy  mogą być spokojni o jego przyszłość. Wiele wskazuje na to, ze nie grozi nam zarówno alkoholizm jak i wypalenie zawodowe o których także piszemy, za to edukacja diabetologiczna, niestety może się nam przydać, chyba, ze w porę sięgniemy po wystarczające ilości kwercetyny. Co prawda ziołowe niezdrowe, ale wyjątki

Smacznego

Krzysztof Marczewski
Redaktor Naczelny 

Yevhen Dzis1,2 Ivan Dzis3, Oleksandra Tomashevska1

1 Danylo Halytsky Lviv National Medical University

2 University of Management and Administration in Zamość

3 State Institution “Institute of Blood Pathology and Transfusion Medicine, Academy of Medical Sciences of Ukraine”, Lviv

Factors Affected Quality of Life of Patients Treated for Lymphoproliferative Diseases

Background. Lymphoproliferative disorders are the group of hematoonkological diseases. Manifestations of these diseases, adverse effects of treatment and complications may significantly reduce patients’ quality of life (QoL).

The aim of the study was to examine the QoL of patients with lymphoproliferative diseases according to their socio-demographic profiles, education and clinical data.

Methods. This study involved 55 patients diagnosed with non-Hodgkin lymphoma, chronic lymphocytic leukemia, Hodgkin lymphoma, and multiple myeloma. The EORTC QLQ-C30 questionnaire was used to measure their QoL. Additionally, it was used a self-composed questionnaire to assess some socio-demographic factors, patients’ awareness of their diseases, assessment of QoL in percentages and level of trust in physicians.

Results. Patients with Hodgkin lymphoma were younger than other patients. Generally in all respondents, there were the lowest scores of global health status and physical functioning as well as the worst symptoms of fatigue and financial difficulties among scores of other symptoms and problems. Compared with other patients, those with multiple myeloma had greater impairments of physical, role and social functions. Coincident diseases, anemia, hyperleukocytosis and aggressiveness of cytostatic treatment affected some parameters of QoL of examined patients. The global QoL of the female patients was nearly similar as that of the male patients except of worse appetite in women. Patients who were 60 years old or older estimated their QoL in lower percentages than did younger ones. The age of patients correlated negatively with their responsiveness and level of knowledge about their diseases. Rural residents had better role functioning and fewer symptoms of fatigue and pain; city residents had more symptoms of dyspnea than did other respondents. Persons with primary education were in less sleep disorders and symptoms of constipation in comparison with the remaining patients. Higher level of education is associated with less financial difficulties. The level of patients’ knowledge about their diseases correlated positively with their scores of global health status, role and cognitive functioning. The more responsible patients were, so they had the greater impairments of emotional function, loss of appetite and diarrhea. The patients’ level of trust in doctors correlated positively with scores of global health status and physical functioning. The results were all statistically significant (p < 0,05).

Conclusion. The QoL of patients with lymphoproliferative diseases is affected by socio-demographic factors, clinical diagnoses, the level of education and trust in physicians. To improve the overall QoL of these patients, efforts should be made to influence on modifiable predictors of symptoms and problems, and to increase patients’ awareness of diseases they suffered from and trust in doctors.

Keywords: quality of life, socio-demographic factors, lymphoproliferative diseases

 

Czynniki wpływające na jakość życia pacjentów leczonych z powodu chorób limfoproliferacyjnych

Wstęp. Choroby limfoprolirefacyjne to grupa chorób hematoonkologicznych. Objawy tych chorób, niepożądane działania leczenia oraz powikłania znacznie obniżają jakość życia (JŻ) pacjentów.

Celem pracy było zbadanie JŻ pacjentów z chorobami limfoproliferacyjnymi według ich profilu społeczno-demograficznego, edukacji oraz danych klinicznych.

Metoda. Badanie przeprowadzono w grupie 55 chorych z diagnozą chłoniaka nieziarniczego, przewlekłej białaczki limfatycznej, chłoniaka Hodgkina i szpiczaka mnogiego. Do oceny JŻ pacjentów użyto kwestionariusza EORTC QLQ-C30. Oprócz tego, zastosowano kwestionariusz własnego opracowania do oceny niektórych czynników społeczno-demograficznych, poziomu świadomości pacjentów swoich chorób, oceny jakości życia w stoprocentowej skali i poziomu zaufania do lekarzy.

Wyniki. Chorzy na chłoniaka Hodgkina byli młodsi od pozostałych pacjentów. W grupie wszystkich badanych czynników wpływających na jakość życia — najniższymi okazały się wyniki ogólnego stanu zdrowia i funkcjonowania fizycznego, jak również najbardziej nasilonymi objawy zmęczenia i trudności finansowe. W porównaniu z innymi pacjentami, chorzy na szpiczaka mnogiego wyróżniali się większym upośledzeniem funkcjonowania fizycznego, szczególnie w rolach życiowych i społecznych. Obecność chorób współistniejących, anemii, hiperleukocytozy i stopień agresywności leczenia cytostatycznego wiązały się z negatywnym wpływem na niektóre parametry JŻ badanych pacjentów. Nie wykazano istotnego wpływu płci na parametry JŻ, z wyjątkiem gorszego apetytu u kobiet. Pacjenci w wieku 60 lat lub starsi oceniali niżej JŻ niż osoby młodsze. Wiek chorych korelował ujemnie z poziomem ich odpowiedzialności i wiedzy na temat swoich chorób. Mieszkańcy wsi lepiej radzili sobie w rolach życiowych, mieli mniej nasilone objawy zmęczenia i bólu, mieszkańcy miasta częściej zgłaszali duszność niż inni respondenci. Osoby z wykształceniem podstawowym miały mniej nasilone zaburzenia snu i zaparcia w porównaniu z pozostałymi chorymi. Wyższy poziom wykształcenia wiązał się z mniejszymi trudnościami finansowymi. Poziom wiedzy pacjentów na temat ich chorób był skorelowany dodatnio z ich oceną ogólnego stanu zdrowia, funkcjonowania w rolach życiowych.Im bardziej odpowiedzialni byli pacjenci, tym większe nasilenie u nich zaburzeń funkcjonowania emocjonalnego, nasilenie utraty apetytu i biegunki. Poziom zaufania pacjentów do lekarzy pozytywnie korelował z wynikami ogólnego stanu zdrowia i funkcjonowania fizycznego. Wyniki były statystycznie istotne (P <0,05).

Wnioski. Na JŻ pacjentów z chorobami limfoproliferacyjnymi wpływają czynniki społeczno-demograficzne, diagnoza kliniczna, poziom wykształcenia i zaufania do lekarzy. W celu poprawy ogólnej JŻ tych pacjentów, należy podjąć wysiłki, aby wpływać na predyktory modyfikowalne objawów i problemów, a także na zwiększenie wiedzy pacjentów na temat ich chorób oraz budować zaufanie na linii pacjent — lekarz.

Słowa kluczowe: jakość życia, czynniki społeczno-demograficzne, choroby limfoproliferacyjne

 

 

Wioletta Dziadosz, Andrzej Kwolek, Justyna Leszczak

Instytut Fizjoterapii Wydziału Medycznego Uniwersytetu Rzeszowskiego

Jakoś życia osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów

Wstęp. Reumatoidalne zapalenie stawów — choroba o niewyjaśnionej do końca etiologii, jest przewlekłym postępującym procesem zapalnym tkanki łącznej prowadzącym do niszczenia tkanek stawowych i okołostawowych.

Cel pracy. Ocena wpływu czynników klinicznych i społeczno-demograficznych na jakość życia osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów.

Materiał i metoda. Badaniami objęto 64 osoby hospitalizowane w Szpitalu Wojewódzkim nr 2 w Rzeszowie — 39 kobiet i 25 mężczyzn, u których diagnozę reumatoidalnego zapalenia stawów postawiono na podstawie kryteriów American College of Rheumatology. Średnia wieku badanych kobiet wynosiła 54 lat, dla mężczyzn 57 lat, dla całej grupy 55 lat. W badaniu posłużono się ankietą własną, kwestionariuszem HAQ, skalą VAS, a także skalą zadowolenia z życia.

Wyniki. Uzyskano istotne statystycznie zależności pomiędzy jakością życia osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów, a czynnikami demograficznymi takimi jak: stan cywilny, miejsce zamieszkania, wiek i wykształcenie. Uzyskano również istotne statystycznie korelacje pomiędzy czynnikami klinicznymi a jakością życia takimi jak: ból, sztywność poranna, czas trwania choroby i funkcjonalność chorego.

Wnioski. 1. Do czynników społeczno-demograficznych wpływających na jakość życia osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów należą: stan cywilny, miejsce zamieszkania, wiek i wykształcenie. 2. Do czynników klinicznych wpływających na jakość życia tych osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów należą: ból, sztywność poranna, czas trwania choroby i funkcjonalność chorego. 3. Nie wykazano zależności jakości życia osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów od płci.

Słowa kluczowe: choroba przewlekła, stan funkcjonalny, samoocena stanu zdrowia, ból, satysfakcja z życia

 

Life quality of people suffering from rheumatoid arthritis (RA)

Introduction. Rheumatoid arthritis a disease of still unexplained etiology is a chronic progressive inflammatory process of connective tissue resulting in destruction of joint and periarticular tissues.

Aim. The aim of the dissertation is to evaluate the influence that clinical and social-demographic factors have on life quality of people suffering from rheumatoid arthritis.

Material and method. The research covered 64 patients of Wojewodzki Hospital no. 2 in Rzeszow — 39 women and 25 men whose rheumatoid arthritis diagnosis was made on American College of Rheumatology criteria. The average age of the examined women was 54 years old and 55 years old of the whole group. The research was carried out with the use of the author’s own questionnaire, HAQ questionnaire, VAS scale and life satisfaction scale.

Results. The research resulted in revealing significant statistical dependencies between life quality of people with rheumatoid arthritis and demographic factors such as marital status, place of living, age and education. Essential statistical interconnections between clinical factors and life quality such as pain, morning stiffness, illness duration and patients’ functionality were also displayed.

Conclusions. 1. Social-demographic factors influencing life quality of people with RA comprise of marital status, place of living, age and education. 2. Clinical factors influencing life quality of people with RA comprise of pain, morning stiffness, illness duration and patient’s functionality. 3. There was no correlation with the quality of life of people with rheumatoid arthritis on sex.

Keywords: chronic illness, functional state, self-evaluation of medical condition, pain, life satisfaction

 

 

Anzhelika Filipyuk1, Yevhen Dzis1,2, Oleksandra Tomashevska1

1 Lwowski Narodowy Uniwersytet Medyczny imienia Danyła Halickiego

2 Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu

Прогностичне значення чинників кардіоваскулярного ризику в перебігу хронічної ішемічної хвороби серця та їх взаємозв’язок з показниками гемостазу

Предиктивне значення чинників ризику ішемічної хвороби серця (ІХС) для виникнення гострих серцево-судинних подій однозначно не доведене. Метою роботи було оцінити роль факторів ризику атерогенезу на розвиток гострих серцево-судинних ускладнень та їх взаємозв’язок з показниками коагуляційного гемостазу в хворих на хронічну ІХС. Обстежений 121 пацієнт чоловічої статі з хронічною ІХС: стабільною стенокардією, післяінфарктним кардіосклерозом, перенесеними в минулому інвазійними процедурами на вінцевих судинах з приводу ІХС. На підставі клінічного, лабораторного обстеження (фібриноген, фібрин-мономер, D-димер, ліпіди крові) і статистичного опрацювання встановлено, що чиниками ризику гострих серцево-судинних подій є зловживання алкоголем, куріння, ожиріння, гіподинамія та знижений рівень холестеролу ліпопротеїнів високої густини. Наявність цих факторів в обстежених пацієнтів пов’язана з протромботичними розладами гемостазу. В зв’язку з тим, стратегія комплексного лікування й реабілітації хворих на хронічну ІХС повинна бути скерована передусім на усунення означених конвенційних проатерогенних чинників.

Ключові слова: ішемічна хвороба серця, гострі серцево-судинні події, проатерогенні чинники ризику, розлади гемостазу.

 

Prognostic value of cardiovascular risk factors in the course of ischemic heart disease and their association with hemostatic parameters

Predictive value of ischemic heart disease (IHD) risk factors for development of acute vascular events has not been definitely proven. The aim of our study was to estimate the role of risk factors of atherogenesis in development of acute vascular events and their association with disorders of blood coagulation in patients with chronic IHD. This study involved 121 male patients diagnosed with chronic IHD: stable angina, prior myocardial infarction and invasive coronary procedures. Clinical and laboratory investigations (fibrinogen, fibrin monomer, D-dimer, blood lipids) with statistical analyses were performed. It was revealed that alcohol abuse, tobacco smoking, obesity, hypokinesia and low levels of HDL cholesterol are risk factors acute vascular events. Presence of these factors in examined patients was associated with prothrombotic disorders of hemostasis. Thus, strategy of complex treatment and rehabilitation of patients with chronic IHD should be directed foremost to elimination of these conventional proatherogenic factors.

Keywords: ischemic heart disease, acute vascular events, proatherogenic risk factors, hemostatic disorders

 

Prognostyczne znaczenie czynników ryzyka sercowo-naczyniowego w przebiegu przewlekłej choroby niedokrwiennej serca i ich związek z wskaźnikami hemostazy

Wartość predykcyjna klasycznych czynników ryzyka choroby niedokrwiennej serca (CNS) w wystąpieniu ostrych zdarzeń sercowo-naczyniowych jednoznacznie nie została udowodniona. Celem pracy była ocena roli czynników ryzyka aterogenezy na rozwój ostrych incydentów sercowo-naczyniowych oraz ich związek z zaburzeniami procesów krzepnięcia u chorych na przewlekłą CNS. W badaniu wzięło udział 121 pacjentów płci męskiej z przewlekłą CNS: dławicą piersiową stabilną, po przebytym zawale serca oraz po inwazyjnych procedurach na tętnicach wieńcowych z powodu CNS. Na podstawie badań klinicznych, testów laboratoryjnych (fibrynogen, monomer fibryny, D-dimer, profil lipidowy) i opracowania statystycznego stwierdzono, że czynnikami ryzyka ostrych zdarzeń sercowo-naczyniowych są nadużywanie alkoholu, palenie tytoniu, otyłość, brak aktywności fizycznej i obniżony poziom cholesterolu HDL. Obecność tych czynników u obserwowanych pacjentów wiąże się z prozakrzepowymi zaburzeniami hemostazy. W związku z tym strategia kompleksowego leczenia i rehabilitacji pacjentów z przewlekłą CNS powinna być przede wszystkim ukierunkowana na usunięcie wymienionych konwencjonalnych czynników proaterogennych.

Słowa kluczowe: choroba niedokrwienna serca, ostre zdarzenia sercowo-naczyniowe, proaterogenne czynniki ryzyka, zaburzenia hemostazy

 

 

Marcin Krępski, Justyna Leszczak

Instytut Fizjoterapii Wydziału Medycznego Uniwersytetu Rzeszowskiego

Jakość życia osób po urazie rdzenia kręgowego

Wstęp. Urazy kręgosłupa i rdzenia kręgowego stanowią 25–35 przypadków na 1 mln osób w ciągu roku. W Polsce szacunkowa liczba urazów kręgosłupa wraz z uszkodzeniem rdzenia kręgowego wynosi około 600–700 przypadków rocznie. Ogólną liczbę osób niepełnosprawnych w następstwie urazu rdzenia kręgowego w Polsce szacuje się na około 15–20 tysięcy. Główne przyczyny urazów rdzenia kręgowego to wypadki komunikacyjne.
Cel. Ocena jakości życia osób po urazie rdzenia kręgowego z paraplegią kończyn dolnych.
Materiał i metoda. Grupa badanych liczyła 50 osób (38 mężczyzn, 12 kobiet). Do badania posłużyła ankieta SF–36 (8 stref tj.: funkcjonowanie fizyczne, ograniczenia z powodu zdrowia fizycznego, odczuwanie bólu, ogólne poczucie zdrowia, witalność, funkcjonowanie socjalne, funkcjonowanie emocjonalne i zdrowie psychiczne) oraz wskaźnik Barthel.
Wyniki. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono obniżenie jakości życia osób z paraplegią we wszystkich ośmiu sferach. Stan osób ankietowanych oceniany wskaźnikiem Barthel jest średnio ciężki. Większość badanych radzi sobie samodzielnie w czynności życia codziennego. Największe trudności sprawiają prace wymagające dużego wysiłku fizycznego, oraz problemy fizjologiczne. Bez większych problemów badani radzili sobie z przemieszczaniem się na wózku inwalidzkim po powierzchniach płaskich.
Wnioski. Z możliwości funkcjonalnych największe problemy sprawia poruszanie się po schodach, ubieranie się i rozbieranie, oraz kąpiel całego ciała. Osoby z paraplegią odczuwają ból, ale nie jest to czynnik zakłócający ich pracę zawodową czy domową.

Słowa kluczowe: satysfakcja z życia, wsparcie społ., uszkodzenie rdzenia kręgowego, ból

 

Quality of life of people with spinal cord injury

Introduction. Injuries of the spine and spinal cord are 25–35 cases per 1 million population per year. In Poland, according to the estimated number of injuries spine with spinal cord injury is about 600–700 cases per year. The total number of persons with disabilities as a result of spinal cord injury in Poland is estimated at about 15–20 thousand. The main causes of spinal cord injuries is motor vehicle accidents.

The aim of the study. Assessment of the quality of life of people with spinal cord injury with paraplegia of the lower limbs.

Material and methods. Group of respondents consisted of 50 people (38 men, 12 women). The study questionnaire was used SF-36 (8 zones, namely: physical functioning, limitations due to physical health, bodily pain, general feeling of health, vitality, social functioning, emotional functioning and mental health) and Barthel index (the degree of independence from any help physical or verbal).

Results. The study showed a reduction in the quality of life in all eight areas. Result Barthel index showed that the condition of those surveyed an average of tough. The activities of everyday life, most respondents handle yourself. The most difficult for jobs that require physical effort, and physiological problems. Social relations were clearly unsatisfactory. No major problems the subjects dealt with the movement of a wheelchair after flat surfaces.

Conclusions. 1. The functional capabilities makes the biggest problems getting up the stairs, dressing and undressing, and bathing the whole body. 2. People with paraplegia feel pain, but it is not interfering with the proper operation of a professional or a home.

Keywords: satisfaction with life, social support, individuals with spinal cord injury

 

 

Adam Topolski1, Sebastian Chrzan1, Rafał Sapuła1,2, Marta Wolanin1, Krzysztof Marczewski1,3

1Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu

2Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie

3SP Szpital Wojewódzki im. Papieża Jana Pawła II w Zamościu

Jakość życia pacjentów z zespołem bólowym szyjnego odcinka kręgosłupa

Wstęp. W ostatnich latach znacznie wzrosła liczba osób cierpiących na wszelkiego rodzaju schorzenia kręgosłupa. Ma to związek ze szkodliwym dla zdrowia trybem życia. Zespoły bólowe szyjnego odcinka kręgosłupa występują okresowo u 35% dorosłych osób [1].

Cel. Celem niniejszej pracy było zbadanie wpływu rehabilitacji na jakość życia u pacjentów z zespołem bólowym szyjnego odcinka kręgosłupa.

Materiał i metoda. Badaniem objęto grupę 25 osób, 18 (72%) kobiet i 7 (28%) mężczyzn, w wieku od 35 do 78 lat (średni wiek 60,1; odch. stand. 13,5). Osoby te leczone były z powodu zespołu bólowego szyjnego odcinka kręgosłupa w Zamojskiej Klinice Rehabilitacji, w Oddziale Rehabilitacji Dziennej w dwóch trzytygodniowych cyklach. Jakość życia pacjentów, przed i po rehabilitacji, badano przy pomocy Kwestionariusza SF-20.

Wyniki. Przed rehabilitacją jakość życia osób z zespołem bólowym szyjnego odcinka kręgosłupa różniła się istotnie od jakości życia po rehabilitacji (p < 0,003). Analiza statystyczna wykazała występowanie istotnych statystycznie różnic w jakości życia osób po rehabilitacji pod względem wieku, BMI, wykształcenia oraz zatrudnienia (odpowiednio p = 0,004; p = 0,008; p = 0,03; p = 0,001). Testy statystyczne wykazały istotne różnice w ograniczeniu funkcjonowania (p = 0,02), ogólnym stanie zdrowia (p = 0,04) oraz odczuwaniu bólu (p = 0,03) przed i po rehabilitacji.

Wnioski. Rehabilitacja prowadzona w ramach Oddziału Dziennego wpływa na poprawę jakości życia osób z zespołem bólowym szyjnego odcinka kręgosłupa. Rehabilitacja osób z zespołem bólowym szyjnego odcinka kręgosłupa wpływa na zmniejszenie ograniczeń w funkcjonowaniu, poprawę stanu ogólnego oraz zmniejszenie odczuwania bólu.

Słowa kluczowe: jakość życia, zespół bólowy szyjnego odcinka kręgosłupa, SF-20

 

Quality of life of patients with neck pain

Introduction. In recent years significantly increased the number of people suffering from all kinds of diseases of the spine. It has to do with the harmful health lifestyle. Pain syndromes of the cervical spine occur periodically in 35% of adults.

Objective. The aim of this study was to investigate the effect of rehabilitation on quality of life in patients with cervical spine pain.

Material and Methods. The study involved a group of 25 people, 18 (72%) women and 7 (28%) men, aged from 35 to 78 years (mean age 60,1, SD 13,5). These people were treated because of the pain syndrome of the cervical spine in Rehabilitation Clinic in Zamosc. The quality of life of patients, before and after the rehabilitation, tested using the SF-20.

Results. Before the rehabilitation of the quality of life of people with pain syndrome cervical spine differ significantly on the quality of life after rehabilitation (p < 0,003). Statistical analysis showed statistically significant differences in quality of life after rehabilitation in terms of age, BMI, education, and employment (p = 0,004, p = 0,008, p = 0,03, p = 0,001). Statistical tests showed a significant difference in reducing the operation (p = 0,02), general health (p = 0,04) and the perception of pain (p = 0,03) before and after rehabilitation.

Conclusions. Rehabilitation conducted within the Department Daily improving the quality of life of people with pain syndrome of the cervical spine. Rehabilitation of people with pain syndrome cervical spine reduces limitations in functioning, improvement in general and reducing pain.

Keywords: quality of life, pain syndrome of the cervical spine, the SF-20

 

 

Elżbieta Rutkowska1, Dominika Wysokińska2

1 Akademia Wychowania Fizycznego J. Piłsudskiego w Warszawie, WFiS Biała Podlaska

2 NZOZ Specjalistyczna Przychodnia Rehabilitacji Kompleksowej w Białej Podlaskiej

Kontrola bólu przez kobiety poddawane fizjoterapii z powodu chorób kręgosłupa

Ból jako funkcja centralnego układu nerwowego wpływa na każdą sferę jakości życia. Jest determinowany osobistymi warunkami somatycznymi (rejestracja, przewodnictwo, reaktywność) ale także zależy od warunków społecznych i charakterystyki psychologicznej. Wypracowanie sposobu radzenia sobie z bólem przez pacjenta poddawanego rehabilitacji kompleksowej jest zatem elementem każdej terapii holistycznej, zmierzającej do poprawy jakości życia. W pracy poddano ocenie składnik psychologiczny kontroli bólu. Badano 66 kobiet w wieku 30–50 lat, poddawanych fizjoterapii z powodu bólu kręgosłupa o różnej etiologii. Skuteczna terapia bólów kręgosłupa wymaga bowiem od pacjenta przejęcia części odpowiedzialności za swoje zdrowie (m.in. w obszarze profilaktyki wtórnej). Do oceny kontroli bólu zastosowano kwestionariusz BPCQ (The Beliefs abort Pain Control Quesionnaire) w tłumaczeniu i adaptacji Z. Juczyńskiego (2001). Wyniki uzyskane z badań porównano ze średnimi dla chorych z bólem kręgosłupa. Badania wykazały, że respondentki – jako grupa — w każdej kategorii: kontrola wewnętrzna (W), wpływ lekarzy (L), przypadkowe zdarzenie (P) — prezentują typ niezróżnicowany słaby tzn. dążenie do poprawy zdrowia przez deklarację wykonywania zaleceń lekarzy i fizjoterapeutów, ale słabe zaangażowanie osobiste w te działania. Wykazano statystycznie istotny związek między kontrolą bólu a BMI badanych. Wykorzystanie kwestionariusza BPCQ do oceny jednostkowego umiejscowienia kontroli bólu może stanowić istotną wskazówkę do rozkładu akcentów w edukacji zdrowotnej i organizacji wsparcia osób poddawanych fizjoterapii.

Słowa kluczowe: ból kręgosłupa, kobiety, kontrola bólu, profilaktyka wtórna, edukacja zdrowotna

 

Control of Pain by Women with Spine Issues Undergoing Physiotheraphy

Pain as a function of central nervous system has an influence on quality level of peoples’ lives in its every area. It is stated by personal somatic conditions (registry, conductivity, reactivity) but it also depends on social conditions and psychological characteristic. Rising the ability to cope with pain by a rehabilitated patient is a crucial element of every holistic therapy wending to improvement of life quality. The research checks a psychological site of pain control. 66 women at the age between 30–50 took part in the research. They underwent physiotherapy because of back pian. A successful therapy requires partial responsibility for health from a patient (for instance: during secondary prophylaxis). In order to estimate pain control BPCQ inquiry form was used (The Beliefs abort Pain Control Questionnaire) — translated and adapted by Z. Juczyński (2001). The research results have been compared with the average data for people suffering from back pain. The research showed, that respondents — as a group — in each category: inner control (W), doctors’ influence (L), random events (P) present indifferent, weak type, which means willingness to improve health by following doctors’ and physiotherapists’ guidelines, but small personal dedication. Research shows statistically relevant link between pain control and respondents’ BMI. Usage of BPCQ inquiry form to estimate individual level of pain control may be crucial tip for health education or in organizing support for people undergoing physiotherapy.

Keywords: back pain, women, pain control, secondary prophylaxis, health education

 

 

Rafał Burak1 Rafał Sapuła1,2 Magdalena Burak1, Marta Soboń1, Sebastian Chrzan1

1Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu

2Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie

Wpływ rehabilitacji na jakość życia pacjentów z zespołem bólowym w odcinku lędźwiowo-krzyżowym

Wstęp. Bóle dolnego odcinka kręgosłupa należą do grupy chorób cywilizacyjnych, są jedną z najczęstszych chorób przewlekłych wśród osób po 65 roku życia, są też najczęstszą przyczyną niepełnosprawności wśród pacjentów wieku średniego. Jakość życia jest pojęciem wielowymiarowym, interdyscyplinarnym. Określana jest jako ogólna satysfakcja lub jej brak w różnych dziedzinach życia. W medycynie jakość życia można podzielić na dwa wymiary subiektywny i obiektywny. Do subiektywnego pomiaru jakości życia służą kwestionariusze. Celem pracy jest ocena wpływu rehabilitacji na wieloaspektową jakość życia pacjentów z zespołem bólowymi dolnego odcinka kręgosłupa.

Materiał i metoda. Badaniem objęto grupę 30 osób (20 kobiety, 10 mężczyzn), średni wiek pacjentów wyniósł 44 lata (SD: 15 lat), w okresie od sierpnia do listopada 2012 roku, leczonych z powodu bólów lędźwiowo-krzyżowego odcinka kręgosłupa w Zamojskiej Klinice Rehabilitacji Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji. Efekty rehabilitacji oceniano przy pomocy kwestionariuszy: The Oswestry Low Back Pain Disability Questionnaire, Oswestry Disability Index — ODI, skali VAS w modyfikacji Barbary Headley (Visual Analog Scale by Barbara Headley) oraz skali Depresji Becka (Beck Depression Inventary — BDI).

Wyniki. Po rehabilitacji na postawie kwestionariuszy wykazano w większości czynników istotną statystycznie różnicę na poprawę jakości życia, w zmniejszeniu stopnia niepełnosprawności,, zmniejszeniu nasilenia dolegliwości bólowych oraz zmniejszeniu nasilenia depresji.

Wnioski. Rehabilitacja ma pozytywny wpływ na szeroko pojętą poprawę jakości życia u pacjentów z zespołem bólowym dolnego odcinka kręgosłupa. Rehabilitacja wpływa na subiektywny pomiar jakości życia.

Słowa kluczowe: rehabilitacja, jakość życia, zespół bólowy

 

The influence of rehabilitation for quality of life of patients with low back pain

Background. Low back pain is one of the civilization diseases, it is one of the most common chronic disease among people over 65 years old, as well as one of the most common reason of disability among middle-aged patients. The quality of life is a multidimensional and interdisciplinary concept. It is described as a general satisfaction or its deficiency in different fields of life. In medicine, quality of life can be divided into two dimensions, subjective and objective. For the measurement of subjective quality of life there are used questionnaires. The purpose of this study was to evaluate the impact of rehabilitation on multidimensional quality of life of patients with low back pain.

Material and methods. Our research involved a group of 30 patients (20 women, 10 men) mean age 44 years old (SD: 15 years), treated for low back pain in the Rehabilitation Clinic of Zamość University of Management and Administration from August to November 2012. The evaluation of rehabilitation effectiveness was measured by: The Oswestry Low Back Pain Disability Questionnaire, Oswestry Disability Index — ODI, Visual Analog Scale by Barbara Headley and Beck Depression Inventary — BDI.

Results. There was observed statistically significant difference in the improvement of quality of life, reduction of pain and reduction of depression.

Conclusions. 1. Rehabilitation increases the quality of life of patients with low back pain  2. Rehabilitation affects on the subjective measurement of quality of life

Keywords: rehabilitation, the quality of life, pain

 

 

Andrzej Prystupa1, Ewa Kurys-Denis2, Małgorzata Zagroda3, Ewa Wawak3, Anna Mosiewicz1,4, Witold Krupski2, Jerzy Mosiewicz1

1Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Lublinie

2II Zakład Radiologii Lekarskiej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie

3Studenckie Koło Naukowe przy Katedrze i Klinice Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Lublinie

4Katedra i Klinika Neurochirurgii i Neurochirurgii Dziecięcej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie

Przewlekłe dolegliwości bólowe kręgosłupa wywołane pierwotnym nieziarniczym chłoniakiem

Nieziarnicze chłoniaki w kanale kręgowym występują niezwykle rzadko. W pracy przedstawiony został przypadek 52-letniego mężczyzny z zespołem bólowym kręgosłupa piersiowego w przebiegu chłoniaka, który leczony był wcześniej jako choroba zwyrodnieniowa. Rozpoznanie ustalono na podstawie badań MR i histopatologicznych. Choroba zwyrodnieniowa jako najczęstsza przyczyna bólów kręgosłupa może często naśladować rzadki nowotwór w tym narządzie, czyli nieziarniczy chłoniak B-komórkowy. Należy o tym pamiętać w diagnostyce różnicowej bólów kręgosłupa.

Słowa kluczowe: guzy kręgosłupa, pierwotny nieziarniczy chłoniak, choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa

Chronic back pain caused by primary non-Hodgkin lymphoma

Non-Hodgkin’s lymphoma of the spinal canal occurs very rarely. We report a case of a 52-year-old man with back pain syndrome of the thoracic spine in the course of non-Hodgkin lymphoma. The diagnosis was supported by MR and histological examination. Degenerative spine disease is the most common cause of spinal pain. Symptoms of spinal pain syndroms can often mimic a rare neoplastic process in this organ like non-Hodgkin, B-cell lymphoma. The authors emphasize the importance of imaging technology in diagnosis of back pain.

Keywords: spinal tumours, primary non-Hodgkin’s lymphoma, degenerative spine disease

 

 

Agnieszka Iwańczuk, Andrzej Kwolek, Justyna Leszczak

Instytut Fizjoterapii Wydziału Medycznego Uniwersytetu Rzeszowskiego

Jakość życia osób po przebytym udarze mózgu. badania ankietowe

Wstęp. Udary mózgu stanowią główną przyczynę niepełnosprawności w populacji osób dorosłych. Dotyczą głównie ludzi w podeszłym wieku, a ponieważ często są oni obciążeni wieloma schorzeniami, zwiększa to ryzyko powikłań, zwłaszcza we wczesnym okresie leczenia udaru.

Cel pracy. Ocena jakości życia osób po udarze mózgu w różnym czasie od jego wystąpienia a także wpływ wieku oraz płci na zmianę jakości życia osób po udarze mózgu do 3 i do 6 miesiąca od zachorowania.

Materiał i metoda. Badania przeprowadzane zostały wśród osób po udarze mózgu, leczonych na oddziałach udarowych i rehabilitacji w szpitalach: w Rzeszowie i w Radzyniu Podlaskim od maja 2011r. do stycznia 2012r. Wzięły w nich udział 52 osoby, podzielone na 2 grupy: do 3 i do 6 miesięcy od czasu zachorowania. W każdej z nich z kolei dokonano podziału osób według płci i wieku. Do oceny jakości życia wykorzystano polską wersję Skali Jakości Życia po Udarze Mózgu — SJŻUM (Stroke Specific — Quality of Life SS-QOL) i Kwestionariusz Wywiadu.

Wyniki. W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że jakość życia osób w poszczególnych grupach zależna jest od czasu, jaki upłynął od występowania pierwszych objawów udaru mózgu. Jakość życia osób po udarze mózgu w grupie do 3 miesięcy od zachorowaniu była gorsza niż u osób w grupie do 6 miesięcy w 8 na 12 podskal. Nie stwierdzono istotnego wpływu płci i wieku na ocenę jakości życia osób po udarze mózgu.

Wnioski. 1. Jakość życia osób po udarze mózgu w grupie do 3 miesięcy od zachorowaniu była gorsza niż u osób w grupie do 6 miesięcy w 8 na 12 podskal. 2. Nie stwierdzono istotnego wpływu wieku i płci na ocenę jakości życia osób po udarze mózgu w okresie do 3 i do 6 miesiąca od zachorowania.

Słowa kluczowe: jakość życia, udar mózgu, czas od udaru, wiek, płeć

 

Quality of Life of People After Stroke. Surveys

Introduction. Strokes are the leading cause of disability in the adult population. Are mainly elderly people, and because they are often burdened with many diseases, it increases the risk of complications, especially in the early treatment of stroke.

Aims. Evaluation of the quality of life of people with stroke at different times of its occurrence and the impact of age and gender on the quality of life of people after stroke to 3 and 6 months after stroke onset.

Material and methods. The study was carried out among patients who had fallen ill with a brain stroke and were treated on the apoplexy and rehabilitation wards in the hospitals in Rzeszów and Radzyń Podlaski from May 2011 to January 2012. It was carried out on a group of 52 patients, divided into two groups-3 and 6 months after falling ill. In each of them with the distinction between ages and sexes. The Polish version of Stroke-Specific Quality of Life SS-QOL and the Medical History Questionnaire were applied to evaluate the quality of life.

Results. According to the research, it can be presumed that the quality of life among patients of different groups is diversified depending on the time of observing the first symptoms of a stroke. The quality of life among the patients who were recovering from it for 3 months was worse than among those after 6 months from falling ill in 8 out of 12 subscales. No visible impact of the age or sex on the quality of life was observed among these patients.

Conclusions. 1. Quality of life of stroke up to 3 months of getting sick was worse than in patients up to 6 months in 8 of 12 subscales. 2. There was no significant effect of age and sex on the assessment of quality of life after stroke in the period up to 3 and 6 months after stroke onset.

Keywords: quality of life. stroke, the time of stroke, age, gender

 

 

Marta Soboń1, Joanna Sapuła2, Sebastian Chrzan1, Rafał Sapuła1,3

1Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu

2Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie

3Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie

Wpływ rehabilitacji na zakresy ruchomości szyjnego odcinka kręgosłupa

Wstęp. Bóle kręgosłupa są jednymi z najczęstszych schorzeń cywilizacyjnych. Różnorodność przyczyn, mnogość zespołów bólowych, ich nawracający charakter i stałość bólu w przypadkach przewlekłych, powodują, że jest to problem interdyscyplinarny, zasługujący na pilną uwagę oraz na poszukiwanie skutecznych metod leczenia.

Materiał i metoda. Badaniem objęto grupę 60 osób (45 kobiet i 15 mężczyzn), leczonych z powodu bólów górnego odcinka kręgosłupa w Zamojskiej Klinice Rehabilitacji Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Zamościu, w okresie od lipca do listopada 2012 roku. Badanie ruchomości kręgosłupa szyjnego przeprowadzono z wykorzystaniem inklinometru cyfrowego, z zastosowaniem wystandaryzowanej metodyki badawczej. Pomiary były wykonywane pierwszego i ostatniego dnia rehabilitacji. Do oceny skuteczności rehabilitacji wykorzystano kwestionariusze: Wskaźnik Sprawności w Bólach Kręgosłupa Szyjnego (NDI) oraz wzrokowo-analogową skalę bólu (VAS).

Wyniki. Badania wykazały istotne statystycznie zwiększenie zakresu ruchomości kręgosłupa szyjnego w zakresie zgięcia do przodu (p = 0,038), wyprostu (p = 0,002), zgięcia do boku w prawo i w lewo (odpowiednio: p < 0,001 i p < 0,001) oraz w ruchach rotacyjnych w prawo i w lewo (odpowiednio: p = 0,011 i p = 0,003). Zaobserwowano istotne statystycznie zmniejszenie poziomu odczuwania bólu mierzonego skalą bólu VAS (p < 0,001) oraz zwiększenie sprawności mierzonej skalą NDI (p < 0,001).

Wnioski. 1. Rehabilitacja wpływa na poprawę zakresów ruchomości szyjnego odcinka kręgosłupa. 2. Rehabilitacja zmniejsza poziom odczuwania bólu mierzonego skalą VAS oraz zwiększa ogólną sprawność mierzoną Wskaźnikiem Sprawności w Bólach Kręgosłupa Szyjnego — NDI. 3. Zmniejszenie dolegliwości bólowych oraz zwiększenie sprawności może mieć wpływ na poprawę jakości życia

Słowa kluczowe: zakres ruchu, szyjny odc. kręgosłupa, cyfrowy inklinometr Sounders’a

 

The influence of rehabilitation for the range of motion of cervical spine

Background. Back pain is one of the most common social problems which are widely described by the world’s literature. The variety of reasons, multiple pain syndromes, their recurring nature and stability in cases of chronic pain, cause it is a multidisciplinary approach that deserves urgent attention and the search for effective treatments.

Materials and methods. The study involved 60 patients (45 women, 15 men), treated for neck pain at the Rehabilitation Department of Zamość University of Management and Administration from July to November 2012. For study the range of motion of cervical spine, it was used the Saunders digital inclinometer with standardized research methodology. Measurements were performed at the first and the last day of rehabilitation. To evaluate the effectiveness of rehabilitation were used questionnaires: Neck Disability Index (NDI) and a Visual Analogue Scale (VAS).

Results. Studies have shown a statistically significant increase in range of flexion (p = 0,038), extension (p = 0,002), lateral flexion to right and left (p < 0,001 and p < 0,001) and rotary movements to right and left (p = 0,011 and p = 0,003). There was a statistically significant decrease in pain degree measured by VAS (p < 0,001) and increase in efficiency measured by NDI (p < 0,001).

Conclusions. 1. Rehabilitation increases the range of motion of the cervical spine. 2. Rehabilitation reduces pain measured by VAS and increases the overall efficiency measured by NDI. 3. Pain reduction and increase of efficiency can affect the improvement of quality of life.

Keywords: range of motion, cervical spine, Sounders digital inclinometer

 

 

Honorata Kotowska-Tytonik, Andrzej Kwolek, Justyna Leszczak

Instytut Fizjoterapii Wydziału Medycznego Uniwersytetu Rzeszowskiego

Czy ból wpływa na jakość życia pacjentów  ze stwardnieniem rozsianym?

Wstęp. Stwardnienie rozsiane jest przewlekłą nieuleczalną chorobą demielinizacyjną o niejasnej etiologii, występującą głównie u osób dorosłych. Istotą choroby jest wieloogniskowe uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego, które powoduje występowanie zróżnicowanych objawów neurologicznych w tym zespołów bólowych.

Cel pracy. Ocena częstości występowania zespołów bólowych u pacjentów ze stwardnieniu rozsianym i zależności od płci, wieku, miejsca zamieszkania, czasu trwania choroby i postaci oraz określenie czy współistniejący ból wpływa na jakość życia.

Materiał i metoda. Badaniem zostało objętych 80 pacjentów, którzy zgłosili się do Poradni Neurologicznej i Ambulatoryjnej Szpitala Powiatowego w Leżajsku z klinicznie pewnym rozpoznaniem stwardnienia rozsianego. Badana grupa obejmowała 39 mężczyzn i 41 kobiet. Do oceny bólu wykorzystano skalę „Visual Analogue Scale” (VAS), natomiast do oceny jakości życia został wykorzystany Międzynarodowy Kwestionariusz Ankietowy (MusiQol).

Wyniki. Badania zrealizowano w okresie marzec 2011 maj 2012. Stwierdzono występowanie bólu u 90% pacjentów. Najczęściej był to ból przewlekły (90,3%). Dominowały kurcze mięśni szczególnie kończyn dolnych i ból kręgosłupa, którego przyczynę można powiązać z nieprawidłową postawą i zmianą napięcia mięśni uniemożliwiającą pacjentowi wykonanie fizjologicznych ruchów.

Wnioski. Wraz ze wzrostem intensywności bólu pogarsza się znacząco jakość życia pacjentów ze stwardnieniem rozsianym. Pacjenci z powodu odczuwania bólu często skarżą się na niemożliwość wykonywania czynności życia codziennego i często rezygnują z pracy. Mają zaniżoną samoocenę, czują się niepotrzebni, czują się odrzuceni przez rodzinę i przyjaciół oraz występuje u nich brak satysfakcji z pożycia małżeńskiego.

Słowa kluczowe: choroba przewlekła, objawy, ból, czynności życia codziennego

 

Does the pain affects the quality of life of patients with multiple sclerosis?

Introduction. Multiple sclerosis is a chronic demyelization disease incurable of unknown etiology, which occurs mainly in adults. The essence of multifocal disease is damage to the central nervous system, which results in various neurological symptoms including pain syndromes.

The aim. Assess the prevalence of pain syndromes in patients with multiple sclerosis and dependent on gender, age, place of residence, duration of disease, and as also to determine whether concomitant pain affects quality of life.

Materials and methods. The study was of 80 patients who reported to the Ambulatory Clinic of Neurology and District Hospital in Lezajsk diagnosis of clinically definite multiple sclerosis. The study group included 39 men and 41 women. Used to assess pain scale „Visual Analogue Scale” (VAS), and to assess the quality of life questionnaire used International (MusiQol).

Results. The study was carried out between March 2011 May 2012. The study found the occurrence of pain in 90% of patients. Most chronic pain was (90.3%). Dominated by muscle spasms especially of the lower limbs and back pain, the cause can be associated with abnormal posture and muscle tension change that prevents the execution of physiological movements of the patient.

Conclusions. With the increase in the intensity of pain significantly worsens the quality of life of patients with multiple sclerosis. Patients with pain due to often complain about the impossibility of carrying out activities of daily living, often switching from float and depressed. They have low self-esteem, they feel useless, they feel rejected by family and friends and they have a lack of satisfaction with the marriage.

Keywords: pain, symptoms, chronic disease, activities of daily living

 

 

Agnieszka Paterska1, Krzysztof Marczewski1,2

1SP Szpital Wojewódzki im. Papieża Jana Pawła II w Zamościu

2 Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu

Edukacja chorych na cukrzycę typu 2 — czy to ma sens?

Cukrzyca typu 2 jest nieuleczalną chorobą o powolnym przebiegu, charakteryzująca się ciężkimi powikłaniami. Edukacja diabetologiczna jest istotnym elementem leczenia cukrzycy. Znajomość zasad właściwego żywienia i aktywności fizycznej oraz samodzielność w postępowaniu z cukrzycą (z ang. self-management training) pozwalają opóźnić postęp choroby. Trudności w jednoznacznej ocenie korzystnego wpływu edukacji wynikają z różnic w metodyce szkoleń. Istotna jest utrata pozytywnych rezultatów z biegiem czasu oraz konieczność okresowego powtarzania sesji edukacyjnych. Jedynie systematyczna i długotrwale prowadzona edukacja pacjenta z cukrzycą odgrywa istotną rolę w kompleksowej terapii.

Słowa kluczowe: edukacja diabetologiczna, cukrzyca typu 2, hemoglobina glikowana

 

Education of diabetic patients make it sens?

Type 2 diabetes is an incurable, slowly progressing disease, that is characterized by severe complications. Diabetic patients education is a vital element in the treatment of diabetes. The knowledge of the proper nutrition, physical activity and self- management training enable the delay in the disease progress. The difficulties in the exact judgment, about the beneficial influence of the education, result from the differences in the training methods. The loss of positive outcomes in the course of time and the periodic training sessions repetitions are essential. Only the regular and long-lasting diabetic patient education plays a part in the complex therapy

Keywords: diabetic patient education, type 2 diabetes, glycated hemoglobin

 

 

Anna Ogorzałek, Andrzej Kwolek

Instytut Fizjoterapii Wydziału Medycznego Uniwersytetu Rzeszowskiego

Jakość życia kobiet po mastektomii

Wstęp. Rak piersi jest jednym z najczęstszych nowotworów złośliwych na świecie i w Polsce. Dotyka znacznej części kobiet. Choroba wpływa nie tylko za stan zdrowia fizycznego, ale też zaburza funkcjonowanie pacjentek w sferze psychicznej, emocjonalnej czy społecznej.

Cel pracy. Ocena jakości życia kobiet z zrzeszonych w Sądeckim Klubie Amazonek.

Materiał i metoda. Badaniami objęto 97 kobiet po zabiegu mastektomii, zrzeszonych w Klubie w wieku od 36 do 82 lat. Jako narzędzia badawczego użyto standaryzowanego kwestionariusza EORTC QLQ C30 wersja 3.0 wraz z jego modułem dotyczącym raka piersi EORTC QLQ BR-23. Pytania miały charakter zamknięty.

Wyniki. W badaniu wzięły udział kobiety zamieszkujące głównie miasto, różnego stanu cywilnego i w różnym czasie po operacji. Wyniki wskazują na obniżenie poziomu ogólnej jakości życia badanych kobiet, ich funkcjonowania fizycznego, zawodowego, emocjonalnego, społecznego oraz poznawczego. Badane przyznawały się do częstego występowania ubocznych skutków terapii dotyczących piersi (blizny) i ramienia. Cierpiały również na problemy z zaakceptowaniem własnego ciała. Stwierdzono zależność między stanem cywilnym kobiety a funkcjonowaniem seksualnym. Mężatki częściej podejmują współżycie niż kobiety rozwiedzione, wolne i wdowy. Wykazano, że miejsce zamieszkania kobiet po mastektomii wpływa na poziom jakości życia. „Amazonki” mieszkające na terenach wiejskich osiągają wyższy poziom jakości życia.

Wnioski. Jakość życia kobiet zrzeszonych w Klubie Sądeckich Amazonek jest niższa w porównaniu z poziomem jakości życia grupy standaryzacyjnej. Poziom jakości życia „Amazonek” obniża się wraz z wiekiem i upływem czasu po mastektomii. Kobiety zamieszkujące teren wiejski uzyskały istotnie wyższą sprawność, częściej podejmują pracę, rzadziej cierpią z powodu zmęczenia, bólu, nudności.

Słowa kluczowe: rak piersi, operacyjne leczenie raka piersi, „Amazonki”, satysfakcja z życia

 

Quality of life after mastectomy

Introduction. Breast cancer is one of the most common malignancies in the world also in Poland. It affects mostly women. It is a disease that affects not only physical health, but it interferes with the functioning of patients in other areas of life such as the sphere of mental, emotional or social.

Aims. The aim of the quality of life women after mastectomy who are members of Sadecki Club Amazonek.

Material and methods. The study included 97 women — members of the Sadecki Club Amazonek after mastectomy at age 36 to 82 years. As a research tool used a standardized questionnaire EORTC QLQ C30, version 3.0, along with the module on breast cancer, EORTC QLQ BR-23. Questions were closed character. Results: The study took part mainly women living in the city, with different marital status and different periods after surgery. The results showed lower levels of quality of life women, reduced their physical functioning, vocational, emotional, social and cognitive. Amazons confessed to often symptoms of side effects of therapy, symptoms of breast and arm. They also suffered from problems with accepting their bodies. There is the relationship between marital status and female sexual functioning. Married women are sexual active more than women which are divorced, free and widows. Place of living has an influence on the women’s after mastectomy quality of life. „Amazons” who live in rural areas achieve a higher quality of life.

Conclusions. Quality of life of women associated in Nowy Sącz Amazon Club is less as compared to the quality of life of standardization. The level of quality of life, the Amazons „decreases with age and the influence of time after mastectomy. Women living in rural area received significantly higher performance, often in less often suffer from fatigue, pain, nausea.

Keywords: breast cancer, operational treatment of breast cancer, „Amazon”, satisfaction of life

 

 

Justyna Leszczak

Instytut Fizjoterapii Wydziału Medycznego Uniwersytetu Rzeszowskiego

Sprawność fizyczna kobiet po 55 roku życia uczestniczących w zajęciach fitness

Wstęp. Aktywność fizyczna umożliwia osiągnięcie zdrowia, energii i radości życia. Przy jej braku zawodzą mechanizmy adaptacyjne, regulujące czynność poszczególnych układów i narządów.

Cel pracy. Ocena sprawności fizycznej osób po 55 roku życia biorących udział w zajęciach rekreacji ruchowej- fitness.

Materiał i metoda. Badaniami objęto 60 osób z tego 30 uczęszczających na zajęcia fitness, to jest (50%) w klubie Otylia w Strzyżowie i 30 nieuczestniczących w zajęciach (50%). Do przeprowadzenia badań posłużono się Testem Sprawności Fizycznej dla Osób Starszych (The Fullerton Functional Fitness Test), ankietą, wskaźnikiem masy ciała.

Wyniki. Uzyskane wyniki pozwoliły stwierdzić wystąpienie wyższej o 8% sprawności fizycznej u osób biorących udział w zajęciach fitness. Również istotną statystycznie różnicę stwierdzono we wskaźniku masy ciała, pomiędzy grupą badaną i kontrolną, która wynosi 1,84 kg/m².

Wnioski. Z badań wynika, że osoby biorące udział w zajęciach fitness posiadają, wyższą sprawność fizyczna niż osoby niebiorące w ich udziału. Kobiety chętnie uczestniczą w różnych formach zajęć ruchowych.

Słowa kluczowe: kobiety, zajęcia fitness, rekreacja ruchowa, masa ciała

 

Women fitness over 55 years age to actively participation in exercise

Introduction. Physical activity enables people to achieve good health, energy and enjoyment. Its absence deteriorates adaptive mechanisms which regulate functions of certain systems and organs.

Aims. The aim of the dissertation is to evaluate level of fitness of people who are over 55 years old and attend physical recreation and fitness classes.

Materials and methods. The research covered 60 people, including 30 people (i.e., 50%) attending fitness classes in Otylia fitness club in Strzyzow and 30 non-attendants (i.e., 50%). The research was made with The Fullerton Functional Fitness Test, along with a questionnaire and BMI.

Results. The results showed the people attending fitness classes proved 8% better fitness. Also, a significant difference in BMI can be observed, which is 1,84 kg/m² between tested and controlled group.

Conclusions. The fitness results are much better for people who actively participate in physical exercise.

Keywords: fitness, women, fitness activities, physical recreation, weight

 

 

Barbara Klara, Andrzej Kwolek

Instytut Fizjoterapii Wydziału Medycznego Uniwersytetu Rzeszowskiego

Ocena stanu wiedzy kobiet na temat osteoporozy

Wstęp. Osteoporoza należy do grupy chorób cywilizacyjnych i stanowi poważny problem zdrowotny, społeczny i ekonomiczny. Osobami najbardziej narażonymi na rozwój tej choroby są kobiety.

Cel pracy. Ocena stanu wiedzy kobiet na temat osteoporozy.

Materiał i metoda. Badaniami objęto 180 kobiet, korzystających z zabiegów rehabilitacyjnych w poradni rehabilitacyjnej. Badania przeprowadzono w okresie grudzień 2011 – marzec 2012. Udział w badaniu był dobrowolny. Wykorzystano kwestionariusz ankiety skonstruowany na potrzeby badania.

Wyniki. Stan wiedzy na temat osteoporozy u ponad połowy ankietowanych kobiet jest niski. Poziom wiedzy kobiet nie zależy od wieku. Średni poziom wiedzy jest istotnie wyższy u kobiet mieszkających w mieście w porównaniu z kobietami zamieszkującymi wieś. Kobiety posiadające wyższe wykształcenie posiadają istotnie wyższy poziom wiedzy od kobiet z wykształceniem średnim, zawodowym czy podstawowym.

Wnioski. 1. Wiedza kobiet na temat osteoporozy jest niska. 2. Średni poziom wiedzy na temat osteoporozy kobiet mieszkających w mieście jest istotnie wyższy od wiedzy kobiet mieszkających na wsi. 3. Średni poziom wiedzy kobiet z wykształceniem wyższym jest istotnie lepszy od wiedzy kobiet z wykształceniem średnim, zawodowym czy podstawowym.

Słowa kluczowe: układ ruchu, choroba przewlekła, wiedza, wykształcenie

 

Assessment of women knowledge of osteoporosis

Introduction. Osteoporosis, which belongs to the group of diseases associated with the progress of civilization, is a serious health, social and economic problem. Anyone can develop osteoporosis, but it is more common in women than men.

The aim of the thesis. The major aim of this thesis was to test women’s knowledge of osteoporosis. Research material and methods: The research study was carried out among 180 women rehabilitated in the rehabilitation.

Material and method. The study was conducted in the period December 2011 –March 2012. Participation in the study was voluntary.

The results. Over half of those questioned showed limited knowledge of osteoporosis. The research study does not reveal remarkable difference in the level of knowledge showed by women belonging to different age groups. However, women living in urban areas demonstrate considerably wider knowledge of osteoporosis than those living in rural ones. The analysis of the answers given by women with different level of education showed that those with university degrees have greater knowledge of the disease than those with secondary, vocational secondary and primary school education.

Conclusion. 1. Women’s knowledge of osteoporosis is limited. 2. Women living in urban areas have greater knowledge of osteoporosis than those living in rural ones. 3. Women with university degree demonstrate wider knowledge of the disease than those with secondary level education, vocational and primary one.

Keywords: motor system, chronic illness, knowledge, education

 

 

Katarzyna Czop1, Krzysztof Marczewski1,2,

1SP Szpital Wojewódzki im. Papieża Jana Pawła II w Zamościu

2Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu

Czy każda dieta jest aktywna farmakologicznie. Rozważania na przykładzie kwercetyny

Obok zawartości substancji energetycznych, za potencjał biologiczny produktów roślinnych odpowiadają witaminy, sole mineralne, błonnik oraz omawiane fitozwiązki — flawonoidy z najczęściej spożywaną w naszej diecie kwercetyną. W pracy omówiono właściwości kwercetyny, które warunkują jej prozdrowotną aktywność oraz zastosowanie w profilaktyce i terapii chorób sercowo-naczyniowych w tym nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca i jej głównej przyczyny miażdżycy oraz w prewencji alergii i nowotworów. Zwrócono uwagę także na możliwe interakcje farmakologiczne oraz zalecenia odnośnie do właściwego dawkowania.

Słowa kluczowe: flawonoidy, kwercetyna, fitoskładniki, antyoksydanty

 

Is any kind of diet pharmacologically active? Considerations based on quercetin

In addition to energy substances, for biological potential of plant products respond vitamins, minerals, fiber and phytochemicals — flavonoids of the most frequently consumed in our diet quercetin. The paper discusses the properties of quercetin that determine the health prevention activity and use in the prevention and treatment of cardiovascular disease including hypertension, coronary heart disease and the leading cause of atherosclerosis and the prevention of allergies and cancer. It also pointed to the possible pharmacological interactions, and therefore recommendations for proper dosage.

Keywords: flavonoids, quercetine, phytocomponents, antioxydants

 

 

Agnieszka Musolf-Parol

Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lublinie

Zaburzenie równowagi życiowej, czyli wypalenie zawodowe — współczesna choroba cywilizacyjna

Współczesne pojęcie „wypalenia się” ma wielorakie znaczenie. Dotyczyć może aspektów fizycznego wyeksploatowania jednostki ludzkiej oraz psychicznego poczucia bezradności i beznadziejności. Klasyczne definicje wypalenia zawodowego wskazują na zaburzenia równowagi w relacji człowiek – praca, co wpływa negatywnie na funkcjonowanie jednostki. Problem ten dotyczy głównie osób nadmiernie zaangażowanych w obowiązki służbowe. Rosnące tempo rozwoju cywilizacyjnego zwiększa wymagania wobec współczesnego człowieka, który niejednokrotnie nie jest w stanie im sprostać. Permanentność tego zjawiska może powodować zwiększenie liczby osób, których dotyka wypalenie zawodowe, zaliczane do współczesnych chorób cywilizacyjnych.

Słowa kluczowe: wypalenie zawodowe, stres

 

Disorder of Life Balance as Professional Burnout – Disease of Civilization of Our Times

Contemporary concept of “burnout” has many meanings. It may concern the aspects of physical exploitation of individual and the mental feeling of helplessness and hopelessness. The classical definitions of professional burnout indicate for balance disorders in relation between human and work, which negatively influence on functioning of individual. This problem concerns mainly those who are excessively involved in official duties. Raising rate of civilization development increases needs towards modern human being, who repeatedly cannot cope with. The permanently of this phenomenon may cause increase in the number of people, who are touched by the professional burnout, which is included to modern diseases of civilization.

Keywords: burnout, stress

 

 

Edward Przychodaj

Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu

Refleksje o niepełnosprawności

Treścią artykułu są niektóre — w przekonaniu autora — ważniejsze zagadnienia niepełnosprawności w Polsce. Są one ujęte przede wszystkim z perspektywy socjologicznej. Ukazują to zjawisko wieloaspektowo; w jego podłożu, na tle i w kontekście polityki społecznej, sytuacji osób niepełnosprawnych i ich rodzin, systemu ochrony socjalnej i zdrowia, rehabilitacji zawodowej i społecznej, genezy i obecnej skali struktury społecznej oraz cech społeczno-demograficznych i wielu innych żywotnych problemów interesującego nas środowiska. Główną intencją i przesłaniem publikacji, w jakimś stopniu o charakterze eseju, jest zwłaszcza zwrócenie uwagi na humanistyczny, po prostu — na ludzki, bardzo indywidualny, a także psychologiczny wymiar podejmowanej w niej problematyki.

Słowa kluczowe: niepełnosprawność, polityka społeczna państwa, system ochrony socjalno-materialnej i prawnej osób niepełnosprawnych, rehabilitacja społeczna i zawodowa, sytuacja osób niepełnosprawnych w rodzinie oraz ich problemy psychospołeczne, edukacyjne i życiowe

 

Reflections on Disability

The paper deals with some problems of disability — the most important ones according to the author. They are described from the sociological perspective. They show this phenomenon in many aspects; in its base, against and in the context of the social policy, the situation of the disabled and their families, in the context of the system of social and health protection, professional and social rehabilitation, its genesis and present scale and the social structure, social and demographic features as well as many other vital problems of this society. The purpose and the message of the paper, which is a kind of an essay, is to draw attention to humanistic, simply human, very personal and psychological dimension of the subject matter.

Keywords: disability, the state social policy, the social, material and legal protection system of the disabled, social and professional rehabilitation, the disabled situation in the family and their psychosocial, educational and life problems