Tom XIV zeszyt 1 (2012)

Pełna wersja online dostępna jest na platformie:
e-Publikacje Nauki Polskiej – przejdź »

Czesław Galek
Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu

EDUKACJA PERMANENTNA W MYŚLI PEDAGOGICZNEJ BOLESŁAWA PRUSA

Streszczenie: Znany polski pisarz, publicysta i pedagog Bolesław Prus (1847-1912) w swojej twórczości beletrystycznej i publicystycznej wiele miejsca poświęcił zagadnieniu edukacji permanentnej, któw warunkach rozbioru Polski mogła być realizowana tylko i wyłącznie siłami społecznymi, ponieważ zaborcy nie byli zainteresowani wzrostem oświaty wśród Polaków. Pierwszorzędnym celem oświaty dorosłych była likwidacja analfabetyzmu, szczególnie w środowiskach chłopskich i robotniczych. Zachęcał inteligencję wiejską i miejską do uczenia chłopów i robotników sztuki pisania i czytania. Olbrzymią wagę przywiązywał też do wydawania samouczków, które były pomocne w zdobywaniu wiedzy z zakresu nauk przyrodniczych, psychologii, ekonomii oraz religii. Widział wielką rolę edukacyjną odczytów, których celem była popularyzacja osiągnięć naukowych, technicznych, i kulturalnych. Doceniał też rolę muzeów oraz wystaw rolniczo-przemysłowych, rolniczych, higienicznych i pedagogicznych w prezentowaniu innowacji z zakresu rzemiosła, przemysłu i rolnictwa. Wiele pomysłów Prusa jest realizowane we współczesnej edukacji permanentnej.

Słowa kluczowe: edukacja permanentna, kształcenie ustawiczne, analfabetyzm, myśl pedagogiczna Bolesława Prusa

PERMANENT EDUCATION IN THE EDUCATIONAL THOUGHT OF BOLESŁAW PRUS

Abstract: Bolesław Prus (1847-1012), a renown Polish writer, columnist and educator, devoted a lot of space in his fictional and journalistic writing to the problem of permanent education, which, at the time of the partitions of Poland, could only and exclusively be realized using the social forces, because the invaders were not interested in the development of education among Poles.  The most important objective of adult education was the eradication of illiteracy, especially among farmers and workers. He encouraged the town and country intelligentsia to teach farmers and workers the art of reading and writing.  He also drew a lot of attention to issuing manuals, which were helpful in gaining scientific, psychological, economic and religious knowledge. He also noticed the great role of educational lectures, whose objective was the popularisation of scientific, technical and cultural achievements. He appreciated the role of museums and agricultural, agricultural and industrial, hygienic and educational exhibitions in presenting craft, industrial and agricultural innovations. Many of Prus’s ideas are realized in contemporary permanent education.

Keywords: permanent education, continuing education, illiteracy, the educational thought of Bolesław Prus

 

Janusz Skwarek

University of Management and Administration in Zamość

KSZTAŁCENIE USTAWICZNE DOROSŁYCH

Streszczenie: Prezentowany artykuł dotyczy problematyki kształcenia ustawicznego dorosłych. Autor zwraca uwagę na andragogiczne aspekty realizacji procesu kształcenia i wychowania ludzi dorosłych. Wskazuje na specyfikę samych dorosłych jako uczestników kształcenia, ich możliwości uczenia się oraz potrzeby własnego rozwoju. W artykule analizuje się również perspektywy rozwoju edukacji ustawicznej, a w tym strategie oraz kierunki i zadania rozwoju edukacji w Polsce.

Słowa kluczowe: andragogika, kształcenie ustawiczne, wychowanie dorosłych

ADULT CONTINUING EDUCATION

Abstract: This article deals with the problem of adult continuing education. The author points out the andragogical aspects of the implementation of the process of adult education. He turns the reader’s attention to the characteristics of adult learners, their learning capabilities and their need of self-development. In the article the author also analyses the perspectives of the development of continuing education, including the strategies, directions and objectives of the development of education in Poland.

Keywords: andragogy, continuing education, adult education

 

Małgorzata Gąsiorek, Krzysztof Marczewski

Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu

O MEDYCYNIE PRZECIWSTARZENIOWEJ DLA MŁODYCH PEDAGOGÓW I NIE TYLKO

Streszczenie: W dość szybko starzejących się społeczeństwach rozwiniętych państw świata poszukuje się sposobu na życie jeszcze dłuższe i w lepszym zdrowiu. Jednym z pomysłów na realizację tych pragnień jest medycyna przeciwstarzeniowa opierająca się na analizie danych patofizjologicznych i epidemiologicznych przekładająca je na dość radykalne zalecenia dotyczące trybu życia, w tym diety. Ważne jest także pozytywne nastawienie do życia, umiejętność unikania stresu i prowadzenia spraw we własnym tempie. Jednak otwartym pozostaje czy te cechy obecnych stulatków da się przenieść na następne pokolenia. Medycyna przeciwstarzeniowa jest jeszcze na wczesnym etapie rozwoju.

Słowa kluczowe: starzenie się, medycyna przeciwstarzeniowa, unikanie stresu, stulatkowie, dieta.

ON ANTI-AGING MEDICINE  FOR YOUNG PEDAGOGUES AMONG OTHERS

Abstract: In quite rapidly aging societies of developed countries many people are looking for a way to live longer and in better health. One of the ideas for the achievement of this desire is anti-aging medicine. This medicine is based on the analysis of pathophysiological and epidemiological data translating into quite radical recommendations on lifestyle, including diet. Particularly important is the positive attitude to life, the ability to avoid stress and manage affairs at one’s own pace. However, the question remains open as to whether these characteristics of current centenarians can be transferred to the next generations. Anti-aging medicine is still at a very early stage of development.

Keywords: aging, anti-aging medicine, avoiding stress, centenarians, diet

 

Mieczysław Kowerski

Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu

DEMOGRAFICZNE UWARUNKOWANIA ZMIAN NA RYNKU PRACY  MIASTA ZAMOŚCIA I POWIATU ZAMOJSKIEGO

Streszczenie: Przemiany demograficzne są jednym z czynników determinujących zmiany na rynku pracy. W artykule przedstawiono wyniki analizy wpływu procesów demograficznych na zmiany rynku pracy miasta Zamościa i powiatu zamojskiego. Z punktu widzenia zmian na rynku pracy bardzo duże znaczenie ma prognozowany spadek liczby ludności w wieku wysokiej aktywności zawodowej, a więc w wieku 20–59 lat. W 2020 roku będzie na analizowanym obszarze o 10 470 osób (o 10,4%) w tym wieku mniej niż w 2010 roku. Zmniejszenie liczby osób w wieku 20–59 lat będzie zbliżone do liczby obecnie zarejestrowanych bezrobotnych. Tym samym przewidywane zmiany demograficzne spowodują znaczne zmniejszenie presji na rynek pracy. Zmniejszyć się powinna liczba absolwentów i młodych ludzi poszukujących pierwszej pracy. Choć w chwili obecnej może to brzmieć mało prawdopodobnie, ale w przypadku poprawy koniunktury gospodarczej w kolejnych latach, a zwłaszcza pod koniec tej dekady, mogą wystąpić problemy z znalezieniem pracowników.

Słowa kluczowe: Rynek pracy, prognozy demograficzne, miasto Zamość i powiat zamojski

THE DEMOGRAPHIC CONDITIONING OF THE TOWN OF ZAMOŚĆ AND ZAMOŚĆ COUNTY LABOUR MARKET CHANGES

Abstract: Demographic changes are one of the factors determining labour market changes. This article presents the results of the analysis of the influence of demographic processes on the Town of Zamość and Zamość County labour market changes. As regards labour market changes, the predicted decrease in the number of people who are the most active professionally, that is those aged 20-59, is very important.

In the year 2020, the analysed group of people will comprise 10 470 persons less (10.4% less) than in 2010. The decrease in the number of people aged 20-59 will be close to the number of unemployed persons now registered. Thus, the predicted demographic changes will cause a significant reduction of the pressure on the labour market. The number of graduates and young people looking for their first job should fall. Even though now it may seem improbable, if the overall economic situation improves in the following years, especially by the end of this decade, it may be difficult to find workers.

Key words: labour market, demographic predictions, Town of Zamość, Zamość County

 

Zbigniew Władek, Bogusław Klimczuk

Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu

KSZTAŁCENIE ZAWODOWE W NIEMCZECH A SOLIDARNOŚĆ MIĘDZYPOKOLENIOWA

Streszczenie: Prezentowany artykuł dotyczy roli kształcenia zawodowego w kontekście solidarności międzypokoleniowej na przykładzie Niemiec. Zaprezentowano w nim dualny system kształcenia zawodowego i efekty jego funkcjonowania jak również procesy edukacji ustawicznej, realizowane w warunkach nowoczesnej, innowacyjnej gospodarki niemieckiej. Zwrócono w nim także uwagę na problematykę edukacji w warunkach starzenia się społeczeństwa.

Słowa kluczowe: kształcenie zawodowe w Niemczech, edukacja dorosłych, system dualny

VOCATIONAL TRAINING IN GERMANY AND THE INTERGENERATIONAL SOLIDARITY

Abstract: This article is concerned with the role of vocational education in the context of intergenerational solidary as exemplified by Germany. It presents a dual system of vocational training and the effects of its functioning, as well as the processes of continuing education, implemented in the conditions of modern and innovative German economy. It also turns the readers’ attention to the problem of education in view of ageing society.

Key words: vocational training in Germany, adult education, dual system

 

Andrzej Balasiewicz

Akademia Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku

HOBBY OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH JAKO WYZNACZNIK ANALIZY POTRZEB SZKOLENIOWYCH

Streszczenie: Analiza potrzeb szkoleniowych zmierza do ustalenia rozbieżności pomiędzy tym, co ludzie wiedzą i są w stanie wykonać, a tym, co powinni wiedzieć i być w stanie wykonać. Dotyczy więc oceny różnic pomiędzy tym, co jest, a tym, co powinno być, czyli czego ludzie muszą się nauczyć, aby mogli lepiej wykonywać swoją pracę. Oznacza też potrzebę uczenia się dla rozwoju. Rozpoznanie i analiza potrzeb szkoleniowych obejmuje badania osób niepełnosprawnych dotyczące ich hobby, traktowanego tu przede wszystkim jako podstawa do przyszłej działalności zawodowej. Badaniami objęto 139 osób niepełnosprawnych.

Słowa kluczowe: analiza potrzeb szkoleniowych, badania jakościowe, praca, umiejętności, rynek pracy, hobby, zawód.

HOBBIES OF PEOPLE WITH DISABILITIES AS DETERMINANTS OF TRAINING NEEDS ANALYSIS

Abstract: Analysis of training needs tends to consist of determination of discrepancies between what people know and can perform, and what they should know and be able to do. Consequently this process regards evaluation of differences between the current state of affairs and the desirable result, in other words – what people must learn in order to do their work well. This implies a need for learning to improve. In order to carry out successful detection and analysis of needs, research was conducted on achievements among disabled persons. Their hobbies and practical experience were studied as a basis for future professional activities. The research involved 139 people with disabilities.

Key words: analysis of training needs, qualitative research, occupation, skills, labor market, hobbies, profession.

 

Mirosław K. Szpakowski

Akademia Leona Koźmińskiego w Warszawie

ICT BEZ BARIER

Streszczenie: Powyższy artykuł dotyczy roli, jaką odgrywa ICT w procesie budowy społeczeństwa informacyjnego, opierającego się na ustawicznym pozyskiwaniu i wykorzystaniu wiedzy. Autor wskazuje na procesy demograficzne, które obecnie mają miejsce i odnosi się do niezbędnych działań, jakie należy przedsięwziąć w obszarze ciągłego podnoszenia kwalifikacji. Ustawiczne doskonalenie kluczowych umiejętności w dobie dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości i globalnej gospodarki, jest dziś wręcz koniecznością. Odwołanie do badań CBOS w latach 2002-2010 pozwala zaobserwować tendencje, które mają miejsce w obszarze wykorzystania nowych technologii przez polskie społeczeństwo. Zwrócono też uwagę na rolę, jaką odgrywają informatyka i Internet w komunikacji międzyludzkiej oraz możliwościach ich wykorzystania.

Słowa kluczowe: komunikacja, nowe technologie, edukacja, społeczeństwo informacyjne, wiedza

ICT WITHOUT BARRIERS

Abstract: This article is concerned with the role that ICT plays in the process of developing an information society, based on continuous gaining and using knowledge. The author points out to the demographic processes which are now taking place and refers to the necessary actions which should be undertaken to constantly raise people’s qualifications.  In the dynamically changing reality and global economy a continuous improvement of the key skills is now practically a necessity. Referring to the 2002-2010 surveys of the Polish Public Opinion Research Centre we can observe tendencies with regard to the use of new technologies by the Polish society. Attention is also paid to the role of Information Technology and the Internet in interpersonal communication and the possibilities of using them.

Key words: communication, new technologies, education, information society, knowledge

 

Katarzyna Miska, Agnieszka Musolf-Parol

Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu

UNIWERSYTETY TRZECIEGO WIEKU ELEMENTEM WIELOWYMIAROWEGO ASPEKTU STAROŚCI Z PERSPEKTYWY POKOLENIA 60+

Streszczenie: Okres starości kojarzy się często z mniejszą sprawnością fizyczna, chorobami, samotnością, itp. Ludzie będący w podeszłym wieku niejednokrotnie bardzo dotkliwie przeżywają „jesień swego życia”. Jednak współcześni seniorzy prezentują nierzadko inną postawę wobec starości i diametralnie przeczą stereotypowi „staruszka XXI wieku”. Jedną z wielu aktywności podejmowanych przez pokolenie 60+ jest uczestnictwo w zajęciach Uniwersytetów Trzeciego Wieku. Przeprowadzone wśród grupy zamojskich studentów UTW badania sondażowe wykazały m. in.: co jest priorytetem dla seniorów w obecnych czasach, jakie preferują rodzaje aktywności oraz dlaczego podejmują edukację w UTW i czy ma to wpływ na ich życie?

Słowa kluczowe: Uniwersytety Trzeciego Wieku, edukacja permanentna, starość

UNIVERSITIES OF THE THIRD AGE AS AN ELEMENT OF THE MULTIDIMENSIONAL ASPECT OF OLD AGE FROM THE PERSPECTIVE OF THE 60+ GENERATION

Abstract: Old age is frequently associated with decreased physical fitness, illnesses, loneliness, etc. For older people the “autumn of their lives” is very often a difficult period. However, contemporary seniors often show a different attitude to old age and completely contradict the stereotype of the “senior citizen of the 21st century”. One of many activities undertaken by the 60+ generation is participating in the classes of the Universities of the Third Age. The surveys conducted among the groups of Zamość students of the University of the Third Age showed, among other things, the priorities of the seniors in contemporary times, the kinds of activities they prefer, the reasons for undertaking education in the Universities of the Third Age and the influence on their lives.

Key words: Universities of the Third Age, permanent education, old age

 

Sylwia Palczewska

Mazowiecka Wyższa Szkoła Humanistyczno-Pedagogiczna w Łowiczu

EDUKACJA PRZEZ CAŁE ŻYCIE W EUROPIE

Streszczenie: Prezentowany artykuł przedstawia problematykę kształcenia ustawicznego na świecie. Żyjemy w nowoczesnym, ciągle zmieniającym się świecie. Należy podkreślić, że tak naprawdę uczymy się zawsze i wszędzie. Nawet gdy czas naszej nauki szkolonej dobiegł końca, nasz rozwój trwa cały czas. Rosnące wymagania pracodawców, nieustający rozwój nowych technologii, to tylko niektóre z przesłanek modyfikujących oświatę dorosłych, dlatego też należy stymulować oraz rozszerzać transfer wiedzy.

Słowa kluczowe: kształcenie ustawiczne, wiedza, rozwój kwalifikacji

LIFELONG LEARNING IN EUROPE

Abstract: This article presents the problem of continuing education in the world. We live in a modern, constantly changing world. It must be underlined that we learn all the time and everywhere. Even when the time of our school education has come to an end, our development continues all the time. The growing requirements of employers and the constant development of new technologies are only some of the prerequisites modifying adult education. That is why the transfer of knowledge should be stimulated and expanded.

Key words: continuing education, knowledge, development of qualifications

 

Piotr Skwarek

Państwowa Inspekcja Pracy, Okręgowy Inspektorat Pracy w Lublinie, Oddział w Zamościu

FORMY ZATRUDNIANIA NAUCZYCIELI W DOBIE DYNAMICZNYCH ZMIAN W STRUKTURZE POLSKIEGO SZKOLNICTWA

Streszczenie: W prezentowanym artykule Autor dokonuje krótkiej prezentacji form zatrudniania nauczycieli w Polsce. Zagadnienie przedstawione jest w kontekście przemian systemowych polegających na rozwoju szkolnictwa prywatnego i częściowym odejściu od Karty Nauczyciela jako podstawowego aktu regulującego formy zatrudnienia nauczycieli.

Słowa kluczowe: zatrudnienie nauczycieli, reforma szkolnictwa Karta Nauczyciela

FORMS OF TEACHER EMPLOYMENT IN THE ERA OF DYNAMIC CHANGES IN THE STRUCTURE OF POLISH SCHOOLING

Abstract: In this article the author briefly presents the forms of employment of teachers in Poland. The issues are presented in the context of system changes concerning the development of private education and a partial departure from the Teachers’ Charter as the basic act regulating the forms of employment of teachers.

Key words: teacher employment, education reform, Teachers’ Charter

 

Bernard Panasiuk

Wyższa Szkoła zarządzania i Administracji w Zamościu

METODA PROJEKTU EDUKACYJNEGO W PRAKTYCE SZKOLNEJ

Streszczenie: Metoda projektów jest jedną z aktywizujących metod kształcenia, w szerszym znaczeniu postrzegana jest także jako strategia dydaktyczna. W porównaniu z innymi metodami nauczania projekt edukacyjny umożliwia uczniom największą samodzielność. Kształtuje postawy prospołeczne, uczy odpowiedzialności i rzetelności, planowania i organizowania własnych działań, korzystania z różnych źródeł informacji, stymuluje umiejętność komunikowania się oraz pracy w grupie. W artykule przedstawiono etapy realizacji projektów edukacyjnych jako egzemplifikację kierunków pracy nauczycieli i uczniów. W związku z ogłoszeniem przez Parlament Europejski i Rady bieżącego roku Europejskim Rokiem Aktywności Osób Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej, w dalszej części przybliżono zalety wykorzystania metody projektów w umacnianiu więzi międzypokoleniowej.

Słowa kluczowe: metoda projektu edukacyjnego, aktywne metody nauczania, solidarność międzypokoleniowa

THE PROJECT METHOD OF TEACHING IN SCHOOL PRACTICE

Abstract: The project method is one of activating teaching methods, in its broader meaning also perceived as a didactic strategy. In comparison with other teaching methods, the project method gives students more independence. It shapes pro-social attitudes, teaches responsibility and reliability, planning and organizing one’s actions, and using various sources of information. It stimulates the ability to communicate and work in a group. This article presents the stages of the teaching project implementation as an example of setting directions for the teachers’ and students’ work. In connection with the declaration by the European Parliament and Council of the year 2013 the European Year of Active Aging and Solidary between Generations, the article also describes the advantages of using the project method in strengthening the ties between the generations.

Key words: project method of teaching, active teaching methods, solidarity between generations, cooperation between generations

 

Dorota Turska

UMCS w Lublinie

EFEKT OCZEKIWAŃ INTERPERSONALNYCH- STO LAT PO FENOMENIE MĄDREGO HANSA

Streszczenie: Przedmiotem tego artykułu jest prezentacja badań nad efektem oczekiwań, rozumianych jako skuteczna próba przewidywania przez człowieka niedookreślonej przyszłości. Szczegółowej analizie poddano studia nad efektem oczekiwań interpersonalnych, mające już stuletnią tradycję w naukach społecznych. Sformułowano, wynikające z przeglądu, dwie ważne implikacje: natury metodologicznej (co do przebiegu badań w naukach społecznych) oraz praktycznej (co do odpowiedzialności osób, których oczekiwania mają „z definicji” większą moc sprawczą w danej interakcji społecznej).

Słowa kluczowe: efekt oczekiwań intrapersonalnych, efekt oczekiwań interpersonalnych, efekt eksperymentatora, samosprawdzająca się przepowiednia.

INTERPERSONAL EXPECTANCY EFFECT – ONE HUNDRED YEARS AFTER THE CLEVER HANS PHENOMENON

Abstract: The article presents research on expectancy effect, described as effective attempt to predict the unspecific future. Studies on interpersonal expectancy effect, which have almost a hundred year’s tradition in social sciences, have been analyzed in detail. Due to the review/survey two important implications have been formulated: a methodological one (concerning the research course in social sciences) and a practical one (concerning the responsibility of those, whose expectations have, by definition, stronger prime mover in a given social interaction).

Keywords: intrapersonal expectancy effect, interpersonal expectancy effect, experimenter bias effect, self-fulfilling prophecy.

 

Bernard Panasiuk

Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu

ROZWÓJ MUZYCZNY DZIECI I MŁODZIEŻY

Streszczenie: Skuteczne kształtowanie postaw promuzycznych często utrudnia brak wiedzy na temat rozwoju muzycznego dzieci i młodzieży. Uczniowie zmuszani są do wykonywania utworów niedostosowanych do skali ich głosu, skomplikowanych rytmiczne i harmonicznie, z nieodpowiednimi tekstami. Powszechnie spotykanym błędem jest namawianie uczniów do naśladowania dorosłych, śpiewanie z nadmierną ekspresją przechodzącą w krzyk oraz wykonywanie ćwiczeń przekraczających ich możliwości wykonawcze. Głównym zadaniem nauczycieli jest kształtowanie u uczniów pozytywnego stosunku do muzyki. W myśl medycznej zasady Primum non nocere, każdy nauczyciel zajmujący się edukacją muzyczną powinien przynajmniej w elementarnym stopniu znać przebieg rozwoju muzycznego uczniów.

Słowa kluczowe: rozwój muzyczny, okres przedszkolny, wiek szkolny, okres dorastania, fazy rozwojowe, edukacja muzyczna.

THE MUSICAL DEVELOPMENT OF CHILDREN AND YOUNG PEOPLE

Abstract: Effective shaping of musical attitudes is very often hindered by a lack of knowledge about the musical development of children and young people. Young learners are forced to sing songs not suitable for their voice scale and songs which are rhythmically and harmonically complicated and with wrong texts. A common mistake is encouraging students to imitate adults, singing with exaggerated expression, changing into screams, and performing exercises beyond their performing abilities. The main objective of teachers should be shaping the students’ positive attitude to music. According to the medical principle “primum non nocere”, every music education teacher should have at least some elementary knowledge about the process of students’ musical development.

Key words: musical development, pre-school period, adolescence, developmental stages, music education

 

Piotr Arkadiusz Szymański

University of Management and Administration in Zamość,

The John Paul II Catholic University of Lublin

CULTURE MANAGEMENT- SELECTED TOPICS

Abstract: The article attempts to introduce interrelated issues concerning, among others, the management of social organization, human resources and economics as well as problems with regard to broadly defined mass and religious culture. It also refers to tradition based and juxtaposed with song which is a cultural, social and musical phenomenon. It includes specialist arguments referring to different fields, e.g. history, aesthetics, musicology, social communication, interpersonal communication, marketing, theology, philosophy, sociology, pedagogy and psychology. With such a broad range, the content may provide an interesting topic for discussions.

Key words: culture, psychology, sociology, pedgagogy, management and marketing, musicology, economics, aesthetics

ZARZĄDZANIE KULTURĄ – WYBRANE ZAGADNIENIA

Streszczenie: Artykuł jest próbą przybliżenia powiązanych ze sobą treści dotyczących m.in.: zarządzania organizacją społeczną, zasobami ludzkimi, a także ekonomią, zagadnieniami dotyczącymi szeroko pojętej kultury masowej i religijnej. Dotyczy również tradycji w oparciu i zestawieniu ze zjawiskiem kulturowo-społecznym oraz muzycznym jakim jest piosenka. Zabarwiony jest tezami fachowymi różnych dziedzin m.in.: historii, estetyki, muzykologii, komunikacji społecznej, komunikacji interpersonalnej, marketingu, teologii, filozofii, socjologii, pedagogiki oraz psychologii. Dzięki takiemu zestawieniu, materiał ten może stać się ciekawym przedmiotem rozważań.

Słowa kluczowe: kultura, psychologia, socjologia, pedagogika, zarządzanie i marketing, muzykologia, ekonomia, estetyka

 

Ludmyla Gusak, Ludmyla Smalko

Lesya Ukrainka Eastern European National University

MICROTEACHING TECHNIQUES IN THE DEVELOPMENT OF TEACHING COMPETENCE

Abstract: The article deals with one of the most effective and productive techniques of development of teacher competence – microteaching. The review of literature sources by prominent educators contributes to understanding of the importance of the problem under discussion and helps to draw conclusions as to how to design microteaching procedures and benefit from them

Key words: microteaching, micro lesson, teaching skills, teacher competence, teacher-trainee, feedback

TECHNIKI MIKRONAUCZANIA W ROZWOJU KOMPETENCJI NAUCZANIA

Streszczenie: Artykuł dotyczy jednej z najbardziej skutecznych i wydajnych technik rozwoju kompetencji nauczycieli – mikronauczania. W celu przybliżenia podejmowanej problematyki Autorki prezentują przegląd bibliografii znanych pedagogów zajmujących się mikronauczaniem. Formułują również wnioski dotyczące projektowania mikronauczania oraz procedury wykorzystania tej techniki w praktyce pedagogicznej.

Słowa kluczowe: mikronauczanie, mikrolekcja, umiejętności nauczania, kompetencje nauczycieli, nauczyciel-stażysta

 

Małgorzata Mroczek, Aleksandra Ochota

University of Management and Administration in Zamość

THE INCIDENCE OF OCCURRENCE OF SPINAL PAIN AMONG SECONDARY SCHOOL STUDENTS

Summary: The aim of this study is to define the frequency of occurrence and causes of spinal complaints among the students from two secondary school in Lublin Voivodeship. It has been found that the majority of the examined group suffered from spinal pain. Most of the respondents felt that this ache often makes physical activity difficult.

The respondents are characterized by a very low level of knowledge of spinal pain prevention.

Key words: spinal pain, pro–active prevention, teenagers

CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA BÓLÓW KRĘGOSŁUPA WŚRÓD UCZNIÓW SZKÓŁ ŚREDNICH

Streszczenie: Prezentowany artykuł dotyczy częstości i przyczyn występowania dolegliwości bólowych kręgosłupa wśród uczniów dwóch szkół średnich z terenu województwa lubelskiego.

Stwierdzono, iż u znacznej części badanej grupy występowały dolegliwości bólowe kręgosłupa. Ich obecność utrudnia respondentom uprawnianie aktywności fizycznej.

Badana grupa charakteryzuje się niskim poziomem wiedzy na temat zasad profilaktyki dolegliwości bólowych kręgosłupa.

Słowa kluczowe: dolegliwości bólowe kręgosłupa, profilaktyka prozdrowotna, młodzież

 

Petro Husak, Wolodymyr Terpeluk

Wschodnioeuropejski Uniwersytet Narodowy im. Łesi Ukrainki w Łucku

СОЦІАЛЬНО-ПЕДАГОГІЧНИЙ ІНТЕРАКТИВНИЙ ТЕАТР ЯК ФОРМА ПРОФІЛАКТИКИ ВІКТИМНОЇ ПОВЕДІНКИ ПІДЛІТКІВ

Анотація: У статті обґрунтовано сутність соціально-педагогічного інтерактивного театру при роботі з віктимними підлітками, визначено його функції, завдання; окреслено стадії залучення підлітків до роботи театру, відповідні їм засоби та методи роботи.

Ключові слова: віктимні підлітки, профілактика віктимної поведінки, соціально-педагогічний інтерактивний театр

SPOŁECZNO-PEDAGOGICZNY INTERAKTYWNY TEATR JAKO FORMA PROFILAKTYKI ZACHOWAŃ OFIAR WŚRÓD MŁODZIEŻY

Streszczenie: Prezentowany artykuł dotyczy roli społeczno-pedagogicznego interaktywnego teatru jako formy oddziaływań profilaktycznych w pracy z młodzieżą. Określono jego funkcje i zadania, opisano środki i metody pracy.

Słowa kluczowe: młodzież, ofiary, profilaktyka zachowań ofiar, społeczno-pedagogiczny teatr interaktywny

 

Petro Husak, Lesia Martirosian

Wschodnioeuropejski Uniwersytet Narodowy im. Łesi Ukrainki w Łucku

ВПЛИВ СОЦІАЛЬНИХ ПАТОЛОГІЙ НА ФОРМУВАННЯ ВИХОВНИХ ТРАДИЦІЙ ЗАХІДНОЄВРОПЕЙСЬКОЇ ЦИВІЛІЗАЦІЇ: ІСТОРИЧНИЙ АСПЕКТ

Анотація: У статті розкрито вплив соціальних патологій на формування і розвиток характерологічних особливостей виховних традицій західноєвропейської цивілізації в епоху античності. Основна увага акцентується на проституції, як найбільш поширеній соціальній патології античності. Розглядаються різноманітні аспекти її впливу на виникнення специфічних методів і традицій виховання у Стародавній Греції та Стародавньому Римі.

Ключові слова: соціальна патологія, хабітуалізовані форми масової девіантної поведінки, гетери, диктеріони, релігійна проституція

WPŁYW PATOLOGII SPOŁECZNYCH NA TWORZENIE EDUKACYJNYCH TRADYCJI ZACHODNIEJ CYWILIZACJI: ASPEKT HISTORYCZNY

Streszczenie: Artykuł dotyczy wpływu patologii społecznej na kształtowanie się specyficznych tradycji wychowawczych cywilizacji europejskiej w starożytności. Szczególną uwagę zwraca się na prostytucję jako najbardziej powszechną antyczną patologię oraz jej wpływ na pojawienie się nowych specyficznych metod i tradycji kształcenia w antycznej Grecji i starożytnym Rzymie.

Słowa kluczowe: patologia społeczna, zwyczajowe formy zachowań dewiacyjnych, prostytucja religijna

 

Tamara Krawczenko

Narodowa Akademia Nauk Pedagogicznych Ukrainy

ФОРМУВАННЯ ОБРАЗУ ПРОФЕСІЙНОГО МАЙБУТНЬОГО СТАРШОКЛАСНИКA У ПРОЦЕСІ СПІВРОБІТНИЦТВА ШКОЛИ З БАТЬКАМИ

Анотація: Розкрито сутність поняття „образ професійного майбутнього”, доведена актуальність формування такого образу у сучасних старшокласників, окреслено шляхи такої роботи. Розглянуто зміст взаємодії сім’ї і школи, її основних функцій і напрямів реалізації у контексті формування в учнів образу свого професійного майбутнього.

Ключові слова: образ професійного майбутнього, старшокласники, взаємодія сім’ї і школи, функції і напрями взаємодії батьків і вчителів

BUDOWANIE ORIENTACJI ZAWODOWEJ LICEALISTÓW WE WSPÓŁPRACY SZKOŁY Z RODZICAMI

Streszczenie: Prezentowany artykuł dotyczy tworzenia orientacji zawodowej wśród licealistów w kontekście współpracy pomiędzy szkołą i rodziną

Słowa kluczowe: orientacja zawodowa, współpraca pomiędzy rodzicami i nauczycielami

 

Irina Sydoruk

Wschodnioeuropejski Uniwersytet Narodowy im. Łesi Ukrainki w Łucku

ОСОБЛИВОСТІ ПІДГОТОВКИ МАЙБУТНІХ СОЦІАЛЬНИХ ПЕДАГОГІВ ДО ПРОФІЛАКТИКИ ВЖИВАННЯ ПСИХОАКТИВНИХ РЕЧОВИН

Анотація: У статті автор привертає увагу до проблеми вживання психоактивних речовин; актуалізує питання практичної підготовки спеціалістів соціальної сфери у вищих навчальних закладах України і підвищення рівня їх готовності до реалізації превентивних заходів. Розглянуто структуру та зміст навчального курсу з циклу дисципліни вільного вибору студентом “Підготовка соціального педагога до профілактики вживання психоактивних речовин”.

Ключові слова: підготовка соціальних педагогів, профілактика вживання психоактивних речовин, навчальний курс

SPECYFIKA PRZYGOTOWANIA PRZYSZŁYCH PEDAGOGÓW SOCJALNYCH DO REALIZACJI PROFILAKTYKI UŻYWANIA SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH

Streszczenie: W prezentowanym artykule Autorka zwraca uwagę na problematykę używania substancji psychoaktywnych. Analizuje zagadnienia przygotowania zawodowego pedagogów socjalnych i ich gotowość do realizacji działań prewencyjnych. Przedstawiono również strukturę oraz treści kursu edukacyjnego, jako przedmiotu wolnego wyboru przez studentów: „Przygotowanie pedagoga socjalnego do realizacji profilaktyki używania substancji psychoaktywnych”.

Słowa kluczowe: kształcenie pedagogów socjalnych, profilaktyka używania substancji psychoaktywnych

 

Anna Lakiszewa

Narodowa Akademia Nauk Pedagogicznych Ukrainy

ЗГУРТОВАНОСТІ ЯК ХАРАКТЕРИСТИКА І ФАКТОР РОЗВИТКУ МАЛОЇ ГРУПИ

Анотація: Розглянуто підходи до визначення сутності групової згуртованості. Доведено, що згуртованість є основною характеристикою і водночас фактором розвитку малої групи. На основі аналізу наукових джерел розкрито головні ознаки групової згуртованості.

Ключові слова: мала група, згуртованість, міжособистісні відносини, емоційні контакти, ціннісні орієнтації

SPÓJNOŚĆ JAKO CECHA I CZYNNIK ROZWOJU MAŁEJ GRUPY

Streszczenie: Prezentowany artykuł dotyczy problematyki spójności grupy. Okazało się, że spójność jest jedną z ważniejszych cech grupy oraz istotnym czynnikiem jej rozwoju. Na podstawie analizy literatury przedmiotu przedstawiono główne cechy spójności grupy.

Słowa kluczowe: mała grupa, spójność grupy, relacje interpersonalne, kontakty emocjonalne, wartości

 

Czesław Galek

Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu

RECENZJA KSIĄŻKI ELWIRY JOLANTY KRYŃSKIEJ: SKAZANE ZA PATRIOTYZM. „DRUGA KONSPIRACJA” NA BIAŁOSTOCCZYŹNIE 1945-1956. WYDAWNICTWO TRANS HUMANA, BIAŁYSTOK 2012, SS. 198 + INDEKS NAZWISK I ANEKSY.