Tom XIX zeszyt 1 (2017)

ARTYKUŁY I ROZPRAWY

Jacek Kulbaka
Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie, Polska

U ZRĘBÓW POLSKIEGO SYSTEMU KSZTAŁCENIA SPECJALNEGO. SYLWETKI PEDAGOGÓW SPECJALNYCH W STULECIE NIEPODLEGŁOŚCI

Streszczenie: W artykule przedstawiono sylwetki pedagogów specjalnych (Michalina Stefanowska, Felicja Felhorska, Halina Koneczna, Jadwiga Janicz-Piaskowska, Janina Doroszewska) działających na rzecz dziecka z niepełnosprawnością w Polsce w I połowie XX w., w latach wojny i okupacji i wczesnych latach Polski Ludowej.

Słowa kluczowe: niepełnosprawni, kształcenie specjalne, upośledzeni umysłowo, niewidomi, moralnie zaniedbani, głuchoniemi, Państwowy Instytut Pedagogiki Specjalnej

ALT THE FOUNDATIONS OF THE POLISH SYSTEM OF SPECIAL EDUCATION. SILHOUETTES OF SPECIAL EDUCATORS IN THE CENTURY OF INDEPENDENCE

Abstract: The article presents the profiles of special pedagogues (Michalina Stefanowska, Felicja Felhorska, Halina Koneczna, Jadwiga Janicz-Piaskowska, Janina Doroszewska) who work for the disabled child in Poland in the first half of the twentieth century, during the war and occupation and early years of People’s Poland.

Keywords: disabled, special education, mentally handicapped, blind, morally neglected, deaf and mute, State Institute of Special Education

 

 

Bernard Panasiuk
Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu, Polska

NOWA PODSTAWA PROGRAMOWA DO MUZYKI — CZY RZECZYWIŚCIE NOWA?

Streszczenie: W artykule podjęto próbę porównania dotychczasowej podstawy programowej do muzyki z nową podstawą programową, wprowadzoną z początkiem września 2017 roku wraz z reformą strukturalną systemu edukacji. W trakcie porównania treści obu podstaw nie zauważono w nowej podstawie znacznych różnic i nowatorskich rozwiązań programowych. Nowa podstawa sprawia jednak wrażenie bardziej uporządkowanej i sprecyzowanej. Porównanie poprzedza krótki rys historyczny zmian organizacyjnych w polskiej edukacji oraz zestawienie ramowych planów nauczania — obecnych i tych wprowadzanych z tzw. Dobrą Szkołą.

Słowa kluczowe: reformy oświaty, ramowe plany nauczania, podstawa programowa, Dobra Szkoła

NEW CORE MUSIC CURRICULUM—IS IT REALLY NEW?

Abstract: The article attempts to compare the current core music curriculum with the new core curriculum, introduced at the beginning of September 2017 together with the structural reform of the education system. While comparing the contents of both core curriculum, no significant differences or innovative software solutions were noticed in the core curriculum. The new core curriculum, however, seems to be more orderly and precise. The comparison is preceded by a brief historical outline of organizational changes in Polish education and a compilation of the framework teaching plans — current and those introduced with the so-called Good School.

Keywords: education reforms, framework teaching plans, core curriculum, Good School

 

 

Urszula Cholewa
Przedszkole Miejskie Nr 13 z Oddziałami Integracyjnymi w Zamościu, Polska

POZYCJA SPOŁECZNA PRYMUSA W KLASIE SZKOLNEJ

Streszczenie: Prezentowany artykuł dotyczy badań związanych z pozycją społeczną prymusa w klasie szkolnej. Autorka przeprowadziła badania socjometryczne, wywiad i badanie samoakceptacji prymusów w szkole podstawowej, na przykładzie dwóch uczniów o najwyższej średniej ocen, uczęszczających do dwu różnych klas. Dokonała analizy porównawczej własnych wyników badań z wynikami badań zawartych w wybranej literaturze z zakresu psychologii społecznej i pedagogiki. Artykuł zawiera skrótową charakterystykę dzieci uzdolnionych na podstawie literatury. Dodatkowo, autorka zwróciła uwagę na zagadnienia dotyczące znaczenia roli społecznej prymusa w klasie oraz jego popularności i kwestię samooceny.

Słowa kluczowe: uczeń zdolny, prymus, klasa szkolna, pozycja społeczna, nauczyciel, badania socjometryczne

A SOCIAL RANK OF DUX IN A SCHOOL CLASS

Abstract: This article presents research related with a social rank of dux. The author has done sociometric research, an interview and research on self-acceptance on top students from two different primary school classes who averaged top marks. She made a comparative analysis of her own examination findings with examination findings contained in selected literature from social psychology and pedagogy. The article contains a brief profile of smart children based on literature. In addition, the author drawn attention to issue relevant to importance of social role of dux, his popularity and self-assessment.

Keywords: the brainy student, the top student, the school class, the social position, the teacher, the sociometric research

 

 

Czesław Galek
Wyższa Szkoła i Zarządzania i Administracji w Zamościu, Polska

UWARUNKOWANIA AGRESJI I PRZEMOCY W POLSKIEJ SZKOLE

Streszczenie: W szkołach polskich daje się zauważyć nasilenie się zjawiska agresji i przemocy. Artykuł ukazuje różne jej rodzaje, przejawy oraz przyczyny, a także jej skalę w oparciu o badania przeprowadzone przez różnych badaczy, dopełnione badaniami przeprowadzonymi przez studentów pod kierownictwem autora tekstu. Przemoc i agresję uczniowie kierują nie tylko w stosunku do siebie, ale także w stosunku do nauczycieli. W literaturze psychologicznej wśród głównych przyczyn zachowań agresywnych wymienia się zjawiska społeczne, które zachodzą w Polsce na skutek przemian ustrojowych i gospodarczych, patologie rodziny oraz osłabieniu jej funkcji wychowawczych, m.in. na skutek emigracji zarobkowej rodziców. Zjawisko przemocy w szkole może zahamować odpowiednia polityka państwa oraz zakrojona na szeroką skalę profilaktyka, zwłaszcza prowadzona przez szkołę.

Słowa kluczowe: przemoc, agresja, szkoła, profilaktyka przemocy

CAUSES OF AGGRESSION AND VIOLENCE IN POLISH SCHOOLS

Abstract: In Polish schools can be observed the intensification of aggression and violence. This article shows different kinds of violence, its signs and reasons, and also presents the scale of violence, on the basis of the research carried out by various researchers, completed with polls conducted by students under the supervision of the author of the article. The targets of students’ violence and aggression are not only their peers but also their teachers. According to the psychological literature, main reasons for aggressive behaviours are the social phenomena taking place in Poland as a result of political and economic changes, family pathologies and the weakening of the educational function of the family as result of i.a. the children’ parents’ labour-related migration. The phenomenon of violence in schools may be stopped by the appropriate policy of the state and large-scale prevention programs conducted in particular by schools.

Keywords: violence, aggression, school, violence prevention

 

 

Mieczysław Dudek1, Eva Dolinska2, Ladislav Horiiak3
1 Społeczna Akademia Nauk w Łodzi, Polska; Katolicki Uniwersytet w Rużomberku, Słowacja
2 Katolcki Uniwersytet w Rużomberku, Słowacja
3 Uniwerstet Preszowski, Słowacja

OPIEKA NAD OSOBAMI STARSZYMI W POLSCE I NA SŁOWACJI — UWARUNKOWANIA KULTUROWE

Streszczenie: Dialog współczesności z przeszłością (tradycją, rodzimą kulturą) konieczny jest do wypracowywania nowych, coraz doskonalszych rozwiązań teoretycznych i praktycznych w opiece nad osobami starszymi. Problematyka ta jest szczególnie aktualna w Polsce i na Słowacji. Każdy z tych krajów posiada własne specyficzne problemy demograficzne i własną, niepowtarzalną tradycję w ich rozwiązywaniu. Celem referatu jest porównanie modelu opieki nad osobami starszymi w Polsce i Słowacji opartego na rozwiązaniach systemowych oraz kulturze danego kraju. Podjęcie dyskusji służyć ma również wskazaniu obszarów, w których jest jeszcze wiele do zrobienia w zakresie opieki nad osobami starszymi i niepełnosprawnymi na terenie Polski i Słowacji.

Słowa kluczowe: osoby starsze, opieka, Polska, Słowacja, tradycja, kultura.

CARE FOR THE ELDERLY IN POLAND AND SLOVAKIA — CULTURAL DETERMINANTS

Abstract: Dialogue of the present with the past (tradition, native culture) is necessary to develop new, more and more perfect theoretical and practical solutions in the care of the elderly. This issue is particularly valid in Poland and Slovakia. Each of these countries has its own specific demographic problems and its own unique tradition in solving them. The aim of the report is to compare the model of care for the elderly in Poland and Slovakia based on system solutions and the culture of a given country. The discussion is also intended to indicate areas in which there is still much to do in the area of care for the elderly and disabled in Poland and Slovakia.

Keywords: elderly people, care, Poland, Slovakia, tradition, culture

 

 

Zbigniew Babicki
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, Polska

MORALNE ASPEKTY OPIEKI NA DZIECKIEM OSIEROCONYM W RWANDZIE

Streszczenie: Artykuł przedstawia działania opiekuńczo-wychowawcze realizowane na rzecz dzieci Rwandy. Wojna domowa w Rwandzie w 1994 r. zniszczyła, zdegenerowała i w znacznym stopniu ograniczyła rozwój dzieci i młodzieży. W jej wyniku osieroconych zostało kilkaset tysięcy dzieci. Sytuacja rzeczywistego zagrożenia dzieci dotkniętych zjawiskiem sieroctwa uruchomiła szeroką działalność interwencyjną i kompensacyjną różnych środowisk i podmiotów. Powstawały różne programy pomocowe. Jedną z takich inicjatyw był ruch na rzecz dzieci w Afryce o nazwie „Adopcja Serca”, w którą zaangażowało się Zgromadzenie Pallotynów. Autor pragnie ukazać, że prawidłowy proces opiekuńczo-wychowawczy powinien być realizowany w taki sposób, aby nie zakłócić naturalnego rozwoju samodzielności dziecka, bez względu na jego wiek.

Słowa kluczowe: pomoc, opieka, wychowanie, samodzielność, moralność, system wartości

THE MORAL ASPECTS OF TAKING CARE OF AN ORPHAN CHILD IN RWANDA

Abstract: This paper presents care and educative activities implemented for children of Rwanda. The civil war in Rwanda in 1994 destroyed, degenerated and significantly reduced the development of children and youth. As a result, hundreds of thousands of children became orphans. Real emergency situation of children affected by the phenomenon of orphanhood has launched a wide intervention and compensation activities of diverse entities and milieus. Various assistance programs were formed. One such initiative was the movement for children in Africa called „Adoption of Heart”, in which the Society of Pallotines is involved. The author wishes to show that the normal caring and educative process should be implemented in such a way that it should not interfere with the natural development of children’s independence, regardless of their age.

Keywords: care, health care, education, independence, morality, system of values

 

 

Jowita Berdzik
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Polska

MISJA I FENOMEN SOS WIOSEK DZIECIĘCYCH W POLSCE

Streszczenie: Po II wojnie światowej twórcą pomysłu zorganizowania zastępczej formy opieki o charakterze rodzinnym był pochodzący z Austrii Herman Gmeiner. W ten sposób stworzył ideę utworzenia Wiosek Dziecięcych. Obecnie w Polsce funkcjonują cztery SOS Wioski Dziecięce na wzór koncepcji Hermana Gmeinera oraz Dom Młodzieży SOS. Misją Stowarzyszenia SOS Wioski Dziecięce w Polsce jest niesienie pomocy wszystkim dzieciom pozbawionym opieki rodzicielskiej oraz zagrożonym jej utratą.

Słowa kluczowe: wioska, sieroctwo, dziecko, matka, wychowanie

MISSION AND PHENOMENON OF SOS CHILDRENS’S VILLAGES IN POLAND

Abstract: After the Second World War, the creator of the idea of organizing a substitute form of family-based care was the Austrian Herman Gmeiner. In this way he created the idea of setting up Children’s Villages. Currently, there are four Children’s Villages in Poland, following the model of Herman Gmeiner and the SOS Youth House. The mission of the SOS Children’s Villages in Poland is to help all children deprived of parental care and those at risk of losing it.

Keywords: village, orphanhood, chiłd, mother, upbringing

 

 

Andrzej Balasiewicz
Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu, Polska

WYBRANE METODY BADANIA PRACY PRACOWNIKA SOCJALNEGO W REALIZACJI ZADAŃ ZAWODOWYCH

Streszczenie: W artykule przyjęto tezę, iż pracownik socjalny, aby skutecznie realizować zadania zawodowe powinien w trakcie pracy wykorzystywać odpowiednie metody badania pracy. Zastosowanie tych metod ma wpływ na samorealizację i samosterowność pracownika, wybór lepszych sposobów wykonywania pracy, poprawę wyników oraz stymulowanie pracy innych. Badanie pracy stanowi podstawę kierowania pracą, pracownikami i zarządzania organizacją.

Słowa kluczowe: pracownik socjalny, metody badania pracy, rozwój zawodowy, charakterystyka stanowiska pracy, wartościowanie pracy, standardy kwalifikacji zawodowych, identyfikacja i analiza potrzeb szkoleniowych, zadania zawodowe

SELECTED SURVEY METHODS OF SOCIAL WORKERS ACTIVITY DURING THE IMPLEMENTATION OF PROFESSIONAL TASKS

Abstract: The article assumes that a social worker should use the appropriate methods of work study to effectively perform his/her professional tasks. The use of these methods affects the self-realization and self-control of the worker, the choice of better ways of doing work, improving the results and stimulating the activity of others. Work survey is the basis for managing work, employees and organization.

Keywords: social worker, methods of work survey, career development, job description, job evaluation, professional qualification standards, identification and analysis of training needs, professional tasks

 

 

Jowita Berdzik
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Polska

WOLONTARIAT MŁODZIEŻOWY JAKO SZANSA NA SAMOREALIZACJĘ JEDNOSTKI

Streszczenie: We współczesnych czasach wolontariat jest filarem nośnym naszego społeczeństwa. Jest nieodzowny nie tylko z powodu poświęcenia się bliźniemu, ale w szczególności ze względu na kulturę i wartości, jakie sobą reprezentuje. Wolontariat jest dobrowolną, świadomą oraz bezpłatną praca na rzecz osób spoza kręgu koleżeńsko-rodzinnego. Młodzi ludzie doskonale sprawdzają się w roli wolontariuszy, ponieważ cechują się ogromnym poczuciem wspólnoty, wykazują się otwartością i niezwykłą ciekawością świata.

Słowa kluczowe: wolontariat, młodzież, empatia, aspiracje, samorealizacja

YOUTH VOLUNTEERING AS AN OPPORTUNITY FOR SELF-REALIZATION OF THE INDIVIDUAL

Abstract: In modern times, volunteering is the pillar of our society. It is indispensable not only because of devotion to one’s fellow creature, but in particular because of the culture and values that it represents. Volunteering is a voluntary, conscious and free work for people outside the circle of friends and family. Young people are perfectly suited as volunteers, because they are characterized by a great sense of community, they show openness and extraordinary curiosity about the world.

Keywords: volunteering, youth, empathy, aspirations, self-realization

 

 

Patrycja Sadło
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II w Lublinie, Polska

MŁODZI DEMOKRACI, CZYLI O ROLI MŁODZIEŻY W KREOWANIU SPOŁECZEŃSTWA OBYWATELSKIEGO

Streszczenie: Młode pokolenie, otwarte na rozwój, na ekspansję dobra, staje się we współczesnym świecie motorem napędzającym zmiany w środowisku lokalnym czy też na szerszym polu widzenia. Działania prospołeczne, podejmowane przez młodych ludzi stanowią stymulator rozwoju oraz jeden ze zmiennych mechanizmów samowychowania. Skutecznym narzędziem w procesie wychowania i kształtowania w młodym pokoleniu idei obywatelstwa jest zaangażowanie młodzieży w działania wolontariackie. Współcześnie wiele uwagi poświęca się osobistym korzyściom płynącym z działalności dobroczynnej, ale warto młode pokolenie uwrażliwiać na krzywdę drugiego człowieka. Pojęcie „korzyść” powinno nabierać szerokiego znaczenia, by służyć ogółowi a nie jednostce. Artykuł nakreśla tematykę roli aktywności społecznej w procesie wychowania młodzieży.

Słowa kluczowe: młodzież, demokracja, społeczeństwo obywatelskie, kompetencje

YOUNG DEMOCRATS, ABOUT THE ROLE OF YOUTH IN THE CREATION OF CIVIL SOCIETY

Abstract: Young generations, opened to development and to expansion of good, become the modern world driving force for change in the local environment and also in a wider field of view. Pro-social activities undertaken by young people constitute a stimulator of development and one of the variables mechanisms of self-education. An effective tool in the educational process and shaping up the young generation the idea of citizenship is the involvement of young people in voluntary activities. Today, much attention is paid to the personal benefits of philanthropy, but it’s worth sensitize the young generation to the harm of another human being. The concept of „benefit” should be given a broad meaning to serve the general public and not the individual. Article outlines the subject of the role of social activity in the education of youth.

Keywords: youth, democracy, civil society, competences

 

 

Eva Dolinska1, Ladislav Horiiak2, Mieczysław Dudek3″
1 Katolicki Uniwersytet w Rużomberku, Słowacja
2 Uniwerstet Preszowski, Słowacja
3 Społeczna Akademia Nauk w Łodzi, Polska; Katolicki Uniwersytet w Rużomberku, Słowacja

K PROBLEMATIKE FINANĆNEJ GRAMOTNOSTI MARGINALIZOVANYCH RÓMSKYCH KOMUNIT

Abstrakt: Financna gramotnost je subor schopnosti a poznatkov umoźńujucich pochopit financne principy, co je predpokladom informovanych financnych rozhodnuti. Financna gramotnost je oznacenim pre stav neustaleho vyvoja, ktory umoźńuje każdemu jednotlivcovi efektivne reagovat na nove osobne udalosti a neustale meniace sa ekonomicke prostredie. Financna gramotnost nie je absolutnym stavom, je to kontinuum schopnosti, ktore su podmienene premennymi ako vek, rodina, kultura ci miesto bydliska. Z viacerych ddvodov sa slovenski Romovia stali najvacsimi obetami procesu transformacie od planovanej ekonomiky k trhovej. Vo vśeobecnosti su Romovia chudobnejśi neź ktordkol’vek ina skupiny populacie a su na tom horśie neź ini, z pohl’adu prakticky ktorehokolvek zakladneho socialneho ukazovatella, vratane vzdelania, zdravotneho stavu, podmienok byvania a pristupu k prileźitostiam na trhu prace a v ramci obcianskej spolocnosti.

Kl’ucoveslova: financna gramotnost, marginalizovane rómske komunity, użera, póżicky

THE ISSUE OF FINANCIAL LITERACY OF MARGINALIZED ROMA COMMUNITIES

Abstract: Financial literacy is a set of capabilities and knowledge to understand financial principles, which is a prerequisite for informed financial decisions. Financial literacy is a sign of a state of constant development that enables each individual to respond effectively to new personal events and a constantly changing economic environment. Financial literacy is not an absolute state, it is a continuum of abilities that are conditioned by variables such as age, family, culture, or place of residence. For a number of reasons, Slovak Roma have become the biggest victims of the transformation process from the planned economy to the market economy. In general, Roma are poorer than any other population, worse than others, from virtually any basic social indicator, including education, health, living conditions and access to labor market opportunities and within civil society.

Keywords: financial literacy, marginalized Roma Communities, usury, loans

 

 

Andrzej Balasiewicz1, Edward Przychodaj1,2
1 Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu, Polska
2 Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu, Polska; Wyższa Szkoła Umiejętności Zawodowych w Pińczowie, Polska

KAPITAŁ SPOŁECZNY W PROJEKCIE „STOWARZYSZENIA – INSTYTUTU SPOŁECZNEGO NA RZECZ ŚRODOWISK LOKALNYCH”

Streszczenie: Problematyką artykułu są czynniki kapitału społecznego jako determinanty zarządzania systemem pomocy społecznej skierowanej wobec jednostek i środowisk najbardziej jej potrzebujących. Treścią analizy socjologicznej jest koncepcja stowarzyszenia zaprojektowana w ujęciu systemowym, obejmująca elementy podmiotowe systemu (np. osoby fizyczne i prawne) oraz elementy przedmiotowe systemu (np. cele i podstawowe założenia programowe). Szczególnym przedmiotem zainteresowania są prawidłowości i uwarunkowania o charakterze uniwersalnym, z uwzględnieniem cech i elementów specyficznych, lokalnych i ponadlokalnych oraz tkwiących w indywidualnej osobowości każdego człowieka.

Słowa kluczowe: kapitał społeczny, stowarzyszenie, społeczność lokalna, polityka społeczna, pomoc społeczna, wolontariat, samorząd terytorialny na przykładzie powiatu, region i podregion.

THE DEVELOPMENT OF SOCIAL CAPITAL IN ASSUMPTIONS OF THE ASSOCIATION – SOCIAL INSTITUTE

Abstract: The issues of the article are the factors of social capital as determinants of managing the social welfare system directed towards individuals and communities most in need of it. The content of the sociological analysis is the concept of the association designed in a systemic approach, covering the system’s subjective elements (e.g., natural and legal persons) and the subject-related elements of the system (e.g., objectives and basic program assumptions). A particular subject of interest are regularities and conditions of a universal nature, taking into consideration the characteristics and specific elements, local and supra-local, as well as being inherent in the individual personality of each person.

Keywords: social capital, association, local community, social policy, social welfare, volunteering, local government based on the examples of the county, region and subregion

 

 

Michal Olah, Monika Katunska
St. Elizabeth University of Health and Social Work, Department of Social Work in Skalica, Slovakia

INKLUZIVNE VZDELAVANIE. REALITA A VIZIA NA SLOVENSKU (REFLEXIA Z PRAXE)

Abstrakt: „To, co prinuti I’udi k zmene, je vnirnand priepast medzi zivotnymi tuźbami, ocakdvanymi a existujucimi moźnostami naplnit ich v rozumnej dobe v momentdlnej situdcii”. Udo Zander

Kl’ucove slova: inkluzia, vzdelavanie, dieta, śkola

INCLUSIVE EDUCATION. REALITY AND VISION IN SLOVAKIA (REFLECTION FROM PRACTICE)

Abstract: „The only thing, which makes people change is perceived gap between life’s desires, expectations and real possibilities to make it true in reasonable time and momenta! situation.” Udo Zander

Keywords: inclusion, educations, child, school

 

 

Edward Przychodaj
Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu, Polska; Wyższa Szkoła Umiejętności Zawodowych w Pińczowie, Polska

O WŁOŚCIAŃSKIEJ ORKIESTRZE KAROLA NAMYSŁOWSKIEGO

Streszczenie: Treścią artykułu jest syntetyczny zarys historyczny oraz ludowej i narodowej tradycji, a także ewolucji kultury muzycznej i artystycznej Polskiej Orkiestry Włościańskiej im. Karola Namysłowskiego. W tej nazwie bowiem, jak się wydaje, wyraża się patriotyczny, a w istocie ideowy Jej charakter oraz profil i program muzyczny. Szczególną intencją autora publikacji było scharakteryzowanie roli i znaczenia Orkiestry jako swoistej szkoły w kształtowaniu świadomości społecznej i tożsamości narodowej, w upowszechnianiu autentycznej polskiej muzyki i uświadamianiu wielu pokoleniom Polaków, że Ojczyzna jeszcze nie zginęła. Podkreślić należy raz jeszcze, że każdy koncert Orkiestry przeradzał się w jawną manifestację polskości, której była Ona ostoją i krynicą oraz wręcz fundamentem i podstawowym ośrodkiem miłości Polski i narodu polskiego.

Słowa kluczowe: Włościańska Orkiestra Karola Namysłowskiego, Orkiestra Symfoniczna im. Karola Namysłowskiego, Karol Namysłowski, Stanisław Namysłowski, kultura narodowa, kultura muzyczna i edukacja, dorobek i ludowy repertuar Orkiestry, charakter artystyczny Orkiestry jako instytucji muzycznej, Chomęciska Małe, Stary Zamość

ABOUT THE KAROL NAMYSŁOWSKI PEASANT ORCHESTRA

Abstract: The content of the article is a synthetic outline of historical, folk and national tradition as well as the evolution of the musical and artistic culture of the Polish Karol Namysłowski Peasant Orchestra. In this name, it seems, it expresses itself in a patriotic and essentially ideological character, profile and music program. A particular intention of the author of the publication was to characterize the role and importance of the Orchestra as a kind of school in shaping social awareness and national identity, in disseminating authentic Polish music and making generations of Poles aware that the Homeland has not died yet. It should be emphasized once again that every concert of the Orchestra turned into a manifestation of Polishness, which she was the mainstay and the basin, even the foundation and basic center of love for Poland and the Polish nation.

Keywords: Karol Namysłowski Peasant Orchestra, Karol Namysłowski Symphony Orchestra, Karol Namysłowski, Stanisław Namysłowski, national culture, musical culture and education, achievements and folk repertoire of the Orchestra, artistic character of the Orchestra as a musical institution, Chomęciska Małe, Stary Zamość

 

 

Joanna Sztejnbis-Zdyb
Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach, Polska

OBRAZ ŻYCIA MUZYCZNEGO KRZEMIEŃCA W OKRESIE 1928-1939 W PUBLIKACJACH MIESIĘCZNIKA ŻYCIE KRZEMIENIECKIE I PRASY WOŁYŃSKIEJ

Streszczenie: Rzeczywisty obraz polskiej kultury muzycznej okresu międzywojennego staje się niepełny bez uwzględnienia w nim dorobku ośrodków prowincjonalnych. Jednym z nich był Krzemieniec — miasto o kilkusetletniej historii, niezwykle zasłużone dla kultury narodowej. Artykuł dotyczy wizerunku życia muzycznego Krzemieńca, kreślonego publikacjami miesięcznika Życie Krzemienieckie oraz prasy wołyńskiej, edytowanej w okresie 1928-1939. Artykuł ukazuje działalność muzyczną miejscowego środowiska ze szczególnym uwzględnieniem roli Liceum Krzemienieckiego. W opracowaniu podkreślona została również kulturotwórcza funkcja lokalnej prasy. Warto podkreślić, że zamieszczane w niej publikacje posiadają dziś dużą wartość źródłową.

Słowa kluczowe: Krzemieniec, życie muzyczne, prasa prowincjonalna, krytyka muzyczna

THE MUSIC LIFE OF KRZEMIENIEC IN THE PERIOD FROM 1928 TO 1939 IN PUBLICATIONS OF ŻYCIE KRZEMIENIECKIE MAGAZINE AND VOLYN PRESS

Abstract: The real picture of Polish musical culture of the interwar period becomes incomplete without the inclusion of the achievements of the provincial centers. One of them was Krzemieniec — a city with rich history, very distinguished for national culture. The article concerns the image of the music life of Krzemieniec drawed by specific publications in Życie Krzemienieckie magazine and Volyn press, edited in the period from 1928 to 1939. The article presents the musical activities of the local environment with particular emphasis on the role of High School in Krzemieniec. The study accentuates also cultural function of the local press. It is worth noting that the featured publications have a very high source value.

Keywords: Krzemieniec, music life, provincial press, music criticism

 

 

Marek Blaszke
Wyższa Szkoła i Zarządzania i Administracji w Zamościu, Polska

ANTONIEGO POPŁAWSKIEGO FIZJOKRATYCZNY PROGRAM REFORM EKONOMICZNYCH

Streszczenie: Artykuł przedstawia poglądy Antoniego Popławskiego, naszego czołowego fizjokraty i pedagoga doby Komisji Edukacji Narodowej. Uczeń francuskich filozofów-ekonomistów, ze szkoły Quesnaya, starał się ich teorie ekonomiczne i społeczno-polityczne przystosować do polskich warunków, dla celów reformy chylącej się ku upadkowi Rzeczypospolitej. Opowiada się tak, jak jego francuscy mistrzowie, za wszechstronnym rozwojem rolnictwa — najważniejszym działem gospodarki krajowej. Ma temu służyć między innymi: wzrost nakładów (inwestycji), rozwój wolnego rynku, odpowiednia polityka fiskalna oraz populacjonistyczna. Uwzględnia też proporcjonalny rozwój handlu i rzemiosła. Czołowa kwestia to stopniowa likwidacja poddaństwa chłopów i przyznanie im prawa do ziemi. Artykuł zestawia również stanowisko Popławskiego z poglądami niektórych znanych pisarzy doby Oświecenia wypowiadającymi się w sprawach ekonomiczno-społecznych.

Słowa kluczowe: własność, pewność, wolny rynek, prawa dla włościan

THE PHYSIOCRATIC PROGRAM OF ECONOMIC REFORMS

Abstract: The article presents the views of A. Popławski, our leading physiocrat and pedagogue of the Commission of National Education. A student of French philosophers-economists, from Quesnaya school, who tried to adapt their economic and socio-political theories to Polish conditions, in order to reform the falling down Polish-Lithuanian Commonwealth. He opted like his French masters, for the comprehensive development of agriculture — the most important department of the national economy. This is to serve, among others, to increase expenditures (investments), free market development, appropriate fiscal and population-based policies. It also takes into account the proportional development of trade and craft. The leading issue is the gradual elimination of the peasants’ serfdom and granting them the right to land. The article also juxtaposes Popławski’s position with the views of some well-known writers of the Enlightenment’s day expressing themselves in economic and social matters.

Keywords: ownership, certainty, free market, rights for peasants

 

 

Alicja G. Trukszyn
Instytut Filologii Polskiej, Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach, Polska

O ŚWIĘTOKRZYSKIEJ STAUROTECE I JEJ CUDOWNYCH WŁAŚCIWOŚCIACH

Streszczenie: Są takie ‚miejsca, które swoją niezwykłością i historią przyciągają jak magnez. Niewątpliwie dla ziemi świętokrzyskiej takim genius loci jest szczyt Łyśca i stojący tam benedyktyński klasztor, w którym od wieków znajduje się stauroteka z drzazgami krzyża na którym dokonał żywota Chrystus. Do tej maleńkiej cząstki drzewa, wpisanej w historię Polski, przez wieki peregrynowali ludzie po nadzieję, zdrowie i życie. Do ich grona należeli prości chłopi, szlachta, magnaci i królowie. Jakie były socjologiczne i psychologiczne okoliczności i przyczyny peregrynacji. Skąd, kiedy i dlaczego znalazła się stauroteka w opactwie? Jaka jest jej historia i dlaczego do dzisiaj to miejsce jest tak ważne dla ludzi? Forma zapisów cudów zastosowana przez autora Drzewa Żywota oraz rodzaje nieszczęść wyleczonych dzięki staurotece.

Słowa kluczowe: chrześcijaństwo, Św. Krzyż, wiara i wierzenia, kronika, stauroteka, owoce łask, cuda-miraculae, choroba, nieszczęście, leczenie, zasięg geograficzny, stany społeczne, dzieci, ablucje wodą i winem

ABOUT THE STAUROTHECA OF ŚWIĘTOKRZYSKIE AND ITS WONDERFUL PROPERTIES

Abstract: There are places that attract with their uniqueness and its history like magnet. Undoubtedly, in the region of Świętokrzyskie, such a genius loci is peak Łyśca and located there the Benedictine monastery, in which for centuries there is the Staurotheca with splinters of the cross on which Christ died. To this tiny part of the tree, inscribed in the history of Poland, people peregrinated for centuries to look for hope, health and life. Among them, there were simple peasants, nobles, magnates and kings. Sociological and psychological circumstances and reasons for peregrination. Where, when and why was the Staurotheca in the abbey? Which is its history and why is this place so important to people till now?

Keywords: Christianity, Saint Cross, chronicle, Staurotheca, wonders – miraculae, treatment

 

RECENZJE

 

Agnieszka Lewicka-Zelent

GOTOWOŚĆ OSÓB POZBAWIONYCH WOLNOŚCI DO ZADOŚĆUCZYNIENIA OSOBOM POKRZYWDZONYM.

Wydawnictwo UMCS, Lublin 2017, 279 s.

 

Wiesław Partyka

OPIEKA INSTYTUCJONALNA NA LUBELSZCZYŹNIE W XIX WIEKU. SZPITALE I PRZYTUŁKI.

Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 2017, 320 s.

 

Czesław Galek

SZKOŁA POLSKA XIX WIEKU W ZABORZE PRUSKIM W ŚWIETLE LITERATURY PIĘKNEJ.

WSZiA w Zamościu, Zamość 2016, 270 s.

 

Katarzyna Ziomek-Michalak

ZASOBY OSOBISTE A OCZEKIWANIA ZDROWOTNE POLSKICH SENIORÓW.

Wydaw. Akademii Pedagogiki Specjalnej, Warszawa 2016, 254 s.