Tom XVIII zeszyt 1 (2016)

Stefan Józef Pastuszka

ROLA MEDIÓW ELEKTRONICZNYCH W EDUKACJI I KOMUNIKACJI SPOŁECZNEJ

Streszczenie: Artykuł stanowi próbę ukazania roli elektronicznych mediów publicznych w komunikacji społecznej i edukacji na tle zjawisk medialnych zachodzących m.in. pod wpływem globalizacji i swobodnego przepływu idei i ideologii. Na polskim rynku medialnym działają następujące grupy: media publiczne, komercyjne, religijne i tzw. niezależne. Media publiczne są nieodzowne dla zachowania pluralizmu, budowy demokratycznego państwa prawa i realizacji misji publicznej. Obecny system finansowania mediów publicznych nie zapewnia wystarczających środków na ich działalność, co zmusza je do walki z mediami komercyjnymi o pozyskiwanie reklam. Konsekwencją tego jest komercjalizacja programu i skłonność do tabloidyzacji treści. Media publiczne dobrze wywiązują się z realizacji misji w zakresie ochrony małoletnich, programów dla osób niepełnosprawnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych.

Słowa kluczowe: edukacja, media elektroniczne, media publiczne, język migowy, abonament, telewizja, radio, edukacja muzyczna, samorząd, Kościół katolicki, Rada Ekumeniczna, portal, spółka regionalna, Internet, reality show, globalizacja, niepełnosprawni, tożsamość, system wartości, determinanty, tabloidyzacja

MATTER OF ELECTRONIC MEDIA IN EDUCATION AND SOCIAL COMMUNICATION

Abstract: The article is an attempt to show the role of the electronic media in social communication and in education on the background of the media phenomena, occurring among others, under the influence of globalization and the free flow of ideas and ideologies. On the Polish media market run the following groups: public media, commercial, religious and so-called independent. The public media are essential for the preservation of pluralism, building of a democratic state of law and realization of the public service mission. The current system of financing public media does not provide sufficient funds for their activities, forcing them to fight with the commercial media for acquiring advertising. The consequence of this, is the commercialization of the program and the tendency to tabloidization its content. The public media adequately fulfill the mission of the protection of minors, the disabled, and national and ethnic minorities.

Keywords: education, electronic media, public media, sign language, subscription, television, radio, music education, local government, Catholic Church, Ecumenical Council, portal, company regional, Internet, reality show, globalization, the disabled, identity, value system, determinants, tabloidization

 

 

Magdalena Wierzańska1, Katarzyna Ziomek-Michalak2
1 Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu
2 Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie

TRZY POKOLENIA W JEDNEJ ŁAWCE. WIELOPOKOLENIOWOŚĆ WE WSPÓŁCZESNEJ EDUKACJI

Streszczenie: Artykuł stanowi syntetyczną analizę aktualnych wyzwań edukacyjnych w kontekście zachodzących zmian cywilizacyjnych, stylu życia człowieka oraz zmian w podejściu do wiedzy jako bazy szybko dezaktualizujących się informacji. Autorki dokonały przeglądu tradycyjnych i współczesnych trendów w nauczaniu, tworząc zestawienie uniwersalnych metod, atrakcyjnych do wykorzystania w pracy z każdą grupą wiekową. Uczeń XXI w. to osoba, która nie jest definiowana wiekiem, czy profilem wykształcenia, a poziomem umiejętności samokształcenia i samomotywacji. Natomiast edukacja w XXI w. już nie identyfikuje się tylko z instytucjami, lecz staje się powszechnie dostępna, dzięki technologiom, i przyjemna, dzięki coraz atrakcyjniejszym metodom nauczania — uczenia się.

Słowa kluczowe: wielopokoleniowość, edukacja, aktywne metody nauczania, dostępność, kształcenie permanentne

THREE GENERATIONS IN ONE BENCH. MULTIGENERATIONALNESS IN THE CONTEMPORARY EDUCATION

Abstract: The article constitutes synthetic analysis of apt educational challenges in the context of civilization changes, a lifestyle of the present-day man and quickly becoming outdated information and knowledge. Authors have reviewed traditional and contemporary trends in the teaching and created summary of the universal methods, attractive for teaching every age of student’s group. Student of the 21st century is a person who can’t be defined with the age, or the scope of the education, but with the level of the ability of the self-education and self-motivation. However, education in the 21st century is no longer identifying itself only with institutions, but is becoming universally available thanks to the technologies and pleasant, thanks to more and more attractive teaching methods — of learning.

Keywords: multigenerational-ness, education, active teaching methods, availability, permanent education

 

 

Joanna Sztejnbis-Zdyb

Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach

PIEŚŃ SZKOLNA W POLSKIEJ PRAKTYCE PEDAGOGICZNEJ OKRESU MIĘDZYWOJENNEGO

Streszczenie: Lata 1918-1939 to wyjątkowy okres w historii Polski. Był to czas wytężonej pracy związanej z odbudową kraju i niwelowaniem opóźnień na wielu odcinkach życia społecznego i gospodarczego. Okres międzywojenny przyniósł wiele istotnych zmian w systemie oświaty. Zmiany te dotyczyły również zagadnień dotyczących powszechnej edukacji muzycznej. Przedstawiony artykuł porusza problematykę praktyki pedagogicznej, w zakresie nauczania przedmiotu śpiew, ze szczególnym podkreśleniem roli pieśni szkolnej. Pieśń szkolna wykorzystywana była jako ważny czynnik procesu dydaktycznego oraz instrument służący realizacji ideałów wychowania państwowego.

Słowa kluczowe: pieśń szkolna, praktyka pedagogiczna, śpiew, muzyka, okres międzywojenny

SCHOOL SONG IN POLISH TEACHING PRACTICE DURING INTERWAR PERIOD

Abstract Years between 1918-1939 are special period in the history of Poland. It was time of arduous work connected with reconstruction of the country in terms of economic and social life. Interwar period radically changed polish educational system. Those changes concerned also music education. Presented article passes on a detailed analysis of issues connected not only with teaching practice but also teaching music and singing as well as school song. School song was being used as important factor of educational process as well as an implement of realization of ideals of state education.

Keywords: school song, teaching practice, songing, music, Poland, interwar, 1918-1939

 

 

Bernard Panasiuk
Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu

OD ARS TECHNE DO INTERNETU, CZYLI O SZTUCE SŁÓW KILKA

Streszczenie: Zmieniająca się w perspektywie historycznej sztuka powodowała jednocześnie zmianę treści pojęcia stanowiącego jej odpowiednik. Brak precyzyjnego określenia terminu „sztuka” powodował niejednokrotnie wieloznaczności w jego rozumieniu. W artykule ukazano sztukę, jako jedną z dziedzin działalności człowieka, podlegającej ustawicznej zmianie. Podjęto także próbę przedstawienia wybranych definicji sztuki, koncepcji jej funkcjonowania, tendencji zmian, związków i nowych środków wyrazu i przekazu.

Słowa kluczowe: sztuka, wychowanie przez sztukę, sztuka muzyczna, sztuki plastyczne, historia sztuki, sztuka filmowa

FROM ARS TECHNE TO THE INTERNET OR A FEW WORDS ABOUT THE ART

Abstract: The art, changing throughout its historical perspective at the same time caused a change in the understanding of the concept that it represents. Lack of a precise definition of the term „art” has often caused ambiguity in its understanding. In this article, art is presented as one of the areas of human activity that is subject to constant change. The article also attempts to provide some definitions of art, the concept of its functioning, tendency to change, relationships and new means of expression and communication.

Keywords: art, education through art, the art of music, visual arts, history of art, film art

 

 

Rafał Sapuła1,2, Beata Dziuba1,2, Joanna Sapuła2,3

1 Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie
2 Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu
3 Puls sp. z o.o. w Zamościu

ROLA FIZJOTERAPEUTY W EDUKACJI I PROMOCJI ZDROWIA

Streszczenie: Misją fizjoterapeutów poza prowadzeniem terapii powinno być również kształtowanie postaw prozdrowotnych pacjentów. Celem pracy jest ocena stylu życia i zadań fizjoterapeuty w zakresie kształtowania edukacji oraz promocji zdrowia. W badaniu wzięło udział 100 fizjoterapeutów pracujących w podmiotach leczniczych na terenie województwa lubelskiego i podkarpackiego w okresie od stycznia 2014 do września 2016 roku. Narzędziem badawczym była autorska ankieta. W wyniku przeprowadzonych badań wyciągnięto następujące wnioski: fizjoterapeuta powinien swoimi zachowaniami prozdrowotnymi dawać przykład pacjentom, styl życia fizjoterapeutów wymaga istotnej poprawy, fizjoterapeuci w swojej pracy muszą większy akcent kłaść na promocję zdrowia pacjentów, należy wprowadzić zmiany w finansowaniu i organizacji leczenia rehabilitacyjnego pozwalające na prowadzenie edukacji zdrowotnej i promocji zdrowia przez pracowników ochrony zdrowia.

Słowa kluczowe: fizjoterapeuta, edukacja zdrowotna, promocja zdrowia

ROLE OF PHYSIOTHERAPIST IN EDUCATION AND THE HEALTH PROMOTION

Abstract: In addition to the performance of therapy, physiotherapists should also influence the health promotion behaviours of patients. The aim of this article is to evaluate the life-style of physiotherapists and their educational role in health promotion. 100 physiotherapists from the regions of Lublin and Podkarpacie were included in the study. All physiotherapists worked in medical centers during the time between January 2014 and September 2016. The research tool was a questionnaire designed for the purpose of the research. The result of the study showed the following: a physiotherapist should set an example for the patients with his health promotion activities; the lifestyle of physiotherapists requires significant changes, in their work, physiotherapists should pay more attention to the health promotion for the patients. What is more, the questionnaire also showed that should be introduced significant alterations in the area of financing and organization of physiotherapeutic treatments, thus allowing the introduction of education in health promotion by healthcare professionals.

Keywords: physiotherapist, healthcare education, health promotion

 

 

Magdalena Boczkowska, Marlena Duda

Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie

POCZUCIE KOHERENCJI A ZACHOWANIA PROZDROWOTNE STUDENTÓW KIERUNKÓW NAUCZYCIELSKICH

Streszczenie: Przyszli nauczyciele w swojej pracy zawodowej będą zobligowani do działań mających na celu edukację zdrowotną i promocję zdrowia wśród swoich uczniów. Literatura przedmiotu wskazuje, że poczucie koherencji jest jednym z zasobów osobistych warunkujących zachowania związane ze zdrowiem. Istotne jest zatem zweryfikowanie, w jakim stopniu zachowania prozdrowotne wśród studentów kierunków nauczycielskich zdeterminowane są przez ich poczucie koherencji. Celem artykułu jest analiza związku pomiędzy poczuciem koherencji a zachowaniami prozdrowotnymi studentów kierunków nauczycielskich. Badania przeprowadzono w grupie 157 studentów kierunków nauczycielskich Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w listopadzie 2015 roku. Zastosowano metodę sondażu diagnostycznego, technikę ankiety. Jako narzędzia badawcze użyto Skalę Pozytywnych Zachowań Zdrowotnych opracowaną przez M. Woynarowską-Sołdan i D. Więziak-Białowolską oraz Kwestionariusz Orientacji Życiowej SOC-29 A. Antonovskiego w polskiej wersji przygotowanej przez J. Koniarka, B. Dudka i Z. Makowską (Koniarek, Dudek, Makowska 1993). Istnieją statystycznie istotne różnice w poziomie zachowań o charakterze prozdrowotnym we wszystkich wymiarach (żywienia, dbałości o ciało, odpoczynku i zachowań związanych ze zdrowiem psychospołecznym, bezpieczeństwem i aktywnością fizyczną) w grupie studentów z niskim, przeciętnym i wysokim wynikiem poczucia koherencji. Osoby z wysokim poziomem poczucia koherencji prezentowały wyższy wynik zachowań o charakterze prozdrowotnym niż osoby z niskim i przeciętnym wynikiem poziomu koherencji. Istnieje potrzeba poszukiwania sposobów wzmacniania poczucia koherencji oraz podejmowania działań mających na celu promocję zdrowia wśród studentów kierunków nauczycielskich.

Słowa kluczowe: zdrowie, zachowania zdrowotne, poczucie koherencji, studenci kierunków nauczycielskich

SENSE OF COHERENCE AND HEALTH BEHAVIOUR OF PROSPECTIVE TEACHERS

Abstract: Prospective teachers in their professional work will be obliged to actions to health education and health promotion among their students. Literature indicates that the sense of coherence is one of the personal resources determining health-related behaviours. It is therefore important to verify the extent to which health behaviours of prospective teachers are determined by their sense of coherence. The aim of the analysis is to verify differences in the level of health behaviour of prospective teachers with low, medium and high sense of coherence. The survey included 157 students at Marie Curie-Sklodowska University. In the research have been used Positive Health Behaviours Scale developed by M. Woynarowska-Sołdan and D. WięziakBiałowolska and A. Antonovsky’s Sense of Coherence Questionnaire adapted by J. Koniarek, B. Dudek and Z. Makowska (Koniarek, Dudek, Makowska 1993). There are statistically significant differences in the health behaviour in all dimensions (nutrition, taking care of the body, relaxation and behaviours connected with psychosocial health, safety and physical activity) among students with low, average and high score of sense of coherence. People with a high level of coherence presented a higher score health behaviour than people with low and average level of coherence. There is a need to search ways of strengthening the sense of coherence and take action to promote health among prospective teachers.

Keywords: health, health behaviour, sense of coherence, prospective teacher

 

 

Andrzej Balasiewicz

Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu

EKSPERYMENT UCZELNIANY — EDUKACJA DLA POTRZEB RYNKU PRACY I ŚRODOWISKA PRACY

(artykuł dyskusyjny) Streszczenie: Prezentowany artykuł określa podstawowe założenia eksperymentu uczelnianego dotyczącego zbadania przydatności struktury treści „Tworzenie i rozwój kapitału ludzkiego organizacji” jako podstawowego elementu programu kształcenia wybranej uczelni wyższej w edukacji studentów dla potrzeb rynku pracy i środowiska pracy. Projekt procedury badawczej akcentuje przede wszystkim zmienne niezależne i zależne (główne i szczegółowe) oraz metody i techniki badań, stwarzając podstawy do dyskusji — w tych obszarach — nad doskonaleniem eksperymentu.

Słowa kluczowe: eksperyment, cele badań, problem badawczy, zmienne, metody badań, techniki badań, rynek pracy, środowisko pracy

ACADEMIC EXPERIMENT — EDUCATION FOR LABOR MARKET AND WORKING ENVIRONMENT

Abstract: Presented article specifies basic assumptions for an academic experiment which concerns examination of the suitability of the structure’s content for „Creating and developing organization of human capital” as a basic element of education program in the Pultusk Academy of Humanities in the students’ education for labor market and working environment. The project of study procedure primarily emphasizes independent and subsidiary variables (main and detailed) and also methods and techniques of study, providing basis for discussion — in those areas — on perfecting the experiment.

Keywords: experiment, study purposes, study problem, variables, study methods, study techniques, labor market, labor environment

 

 

Jerzy Chorążuk

Uczelnia Warszawska im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie

ANDRAGOGIKA W PRAKTYCE (NA PRZYKŁADZIE ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH)

Streszczenie: Struktura artykułu oparta jest na pomyśle połączenia ogólnego zarysu teoretycznych problemów andragogiki i prezentowanie na tym tle analizy empirycznych wyników badania, pokazującego praktyczny wymiar współczesnych problemów andragogiki. Teoria dotyczącą tego zagadnienia przyjmuje, że andragogika jest uznawanym synonimem kształcenie ludzi dorosłych, lub szerzej, oświatą dorosłych, czy też pedagogiką dorosłych. Ten teoretyczny aspekt stanie się bardziej oczywisty, gdy skonfrontowany zostaje z empirią. Stąd, w drugiej części, artykuł wypełniony jest analizą danych z badania wykonanego na zlecenie Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych (OPZZ), którego podjął się Instytut Audytu i Ewaluacji (i autor tego artykułu). Zostało ono zrealizowane w 2009 roku, na próbie 367 działaczy związkowych szczebla centralnego OPZZ. Szczególna wartość wyników uzyskanych z analizowanego badania i jego merytorycznych ustaleń wynika z faktu, że jest to tzw. badanie całościowe, które obejmuje wszystkich decyzyjnych działaczy struktur związkowych zrzeszonych w OPZZ, tj. federacji, zrzeszeń i ogólnokrajowych związków zawodowych, wszystkich branż w Polsce.

Słowa kluczowe: andragogika, oświata dorosłych, związki zawodowe, badanie empiryczne, analiza wyników

ANDRAGOGY IN PRACTICE (A CASE STUDY OF TRADE UNIONS)

Abstract: The structure of the article is based on the idea of the connection of the theoretical problems’ overview of the andragogy, and against this background, to present the analysis of the empirical results of the study, showing a practical dimension of the contemporary problems of andragogy. The theory concerning this issue, assumes that andragogy is considered synonymous with the education of adults, or more broadly, adult education or pedagogy of adults. This theoretical aspect becomes more obvious when is confronted with empiricism. Hence, the second part of this article is filled with an analysis of data from the study, which was the realization of a study carried out by the Institute of Audit and Evaluation (and author of this article), at the request of the Polish Alliance of Trade Unions (OPZZ). It was completed in 2009 on a sample of 367 union activists at the central OPZZ. The particular value of the results obtained from the analyzed survey and its substantive findings, results from the fact that it is so-called comprehensive study, that covers all decision-making activities of structures of trade union which were affiliated to the OPZZ, ie. federations, associations and national trade unions, of all industries in Poland.

Keywords: andragogy, adult education, trade unions, empirical study, analysis of the results

 

 

Adam Krasnosielski

doktorant na Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie

SPECJALNE POTRZEBY EDUKACYJNE — GENEZA I CHARAKTERYSTYKA ORAZ ASPEKTY PRAWNE

Streszczenie: Artykuł prezentuje genezę dyskusji na temat problemu specjalnych potrzeb edukacyjnych. Opisuje ich początkowy zakres przechodząc do aktualnych przepisów dotyczących organizowania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Polsce. Podejmuje także próbę zdefiniowania poszczególnych kategorii specjalnych potrzeb edukacyjnych i dokonania ich klarownej klasyfikacji. Przedstawia najważniejsze, ogólnoświatowe dokumenty i zapisy prowadzące do zmiany postrzegania miejsca dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w systemie oświaty.

Słowa kluczowe: specjalne potrzeby edukacyjne, Warnock Raport, pomoc psychologiczno-pedagogiczna

SPECIAL EDUCATIONAL NEEDS — ORIGIN, CHARACTERISTIC AND LAW

Abstract:
The article presents the genesis of the discussion on the problem of special educational needs. The article describes their initial range of passing to the current legislation on organizing psychological and pedagogical support in Poland, and also takes attempt to define individual categories of special educational needs and to make clear their classification. The study presents the most important, worldwide documents and records changing the perception of the place of children with special educational needs in the education system.

Keywords: special educational needs, Warnock Report, psychological-educational support

 

 

Patrycja Sadło

doktorantka na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II

KRYZYS AUTORYTETU W OPINII MŁODZIEŻY LICEALNEJ

Streszczenie: Człowiek żyje i działa wśród ludzi, którzy wpływają na jego życie. Zachodzi także działanie odwrotne, on sam również wpływa na innych. Oddzielenie tego, co zawdzięczamy sobie w procesie wychowania, od tego co bezpośrednio lub pośrednio zawdzięczamy innym, jest zadaniem bardzo trudnym. W naszych biografiach zaznaczają się głównie wpływy bliskich osób, z którymi łączy nas silna więź, związki uczuciowe, bliskość fizyczna i psychiczna, ale także tych, którzy cieszą się uznaniem w naszych oczach. Często sięgamy po autorytety powszechnie uznane, przede wszystkim, gdy odczuwamy potrzebę moralnej stabilizacji życiowej. Jednakże współcześnie o autorytecie mówi się najczęściej w kontekście kryzysu wartości. Z jednej strony podkreśla się ogromny wpływ autorytetu na młodych ludzi, a z drugiej występują tendencje do jego minimalizacji, a nawet eliminacji z życia społecznego.

Słowa kluczowe: autorytet, współczesna młodzież, chaos aksjologiczny, kryzys, autorytet nauczyciela

AUTHORITY CRISIS IN THE OPINION OF SECONDARY SCHOOL CHILDREN

Abstract: Man lives and works among people who influence his life. There is also a reverse action, he also affects the other. Separating what we owe ourselves in the educational process, from what directly or indirectly owe to others is a very difficult task. In our biographies indicate mainly affected relatives with whom we share a strong bond, emotional relationships, the closeness physical and psychological, but also those who are recognized in our eyes. Often we reach for the authorities generally recognized, especially when we feel the need to stabilize the moral life. However, today we speak about the authority mostly in the context of the crisis of values. On the one hand, it highlights the enormous influence of authority on young people, and on the other there are tendencies to minimize it, and even eliminate it of social life.

Keywords: authority, contemporary youth, axiological chaos, the authority of the teacher

 

 

Jowita Berdzik

Fundacja Rozwoju Wolontariatu, PROJEKTOR – Wolontariat Studencki

POWOŁANIE DO PEŁNIENIA ROLI OJCA I MATKI

Streszczenie: Powołanie jest zjawiskiem posiadania określonych, względnie stałych predyspozycji pomocnych w pełnieniu danej roli, wykonywaniu zadania, czynności, czy pracy. Biblia ukazuje znaczną ilość przykładów powołań ludzkich do wypełniania Boskich planów i realizacji danych zadań. Wszystkie sytuacje powołania miały miejsce w specyficznych i niecodziennych okolicznościach. We współczesnym świecie można również ujrzeć wiele pięknych powołań, np. powołanie do pełnienia roli matki i ojca. Początkowy okres życia dziecka jest czasem poszukiwania realnych wartości w otaczającym świecie. Ogromną rolę w tej kwestii odgrywają rodzice. Jednym z wielu zadań matki jest nauczenie dziecka miłości, bycie pierwszym autorytetem, przekazanie mu podstawowych wartości. Ojciec ma w szczególności za zadanie wspierać emocjonalnie matkę, wprowadzić dziecko do świata zewnętrznego, wyznaczyć prawa i obowiązki. We współczesnym świecie wielu rodziców decyduje się na wyjazd za granicę, pozostawiając w kraju samotne i nieszczęśliwe dzieci. Należy zadać sobie pytanie, czy narastająca fala wyjazdów nie przeszkodzi w misji wypełniania roli matki i ojca?

Słowa kluczowe: powołanie, rodzic, matka, ojciec, środowisko wychowawcze, migracje

VOCATION TO PERFORM THE FUNCTION OF FATHER AND MOTHER

Abstract: Vocation is a phenomenon of having specific, relatively stable predisposition to assist in fulfilling a role, task, action or work. The Bible reveals a considerable amount of examples of human vocations to fulfill God’s plans and execution of the tasks. All situations of vocation took place in specific and unusual circumstances. In today’s world, you can also see many beautiful vocations, for example vocation to the role of mother and father. The initial period of the child’s life is the time of the search for the real values in the surrounding world. Parents play a huge role in this issue. One of the many tasks of the mother is to teach the child the love, being the first authority, donate the core values. Father is especially designed to support the mother emotionally, to introduce the child into the outside world and determine the rights and obligations. In today’s world, many parents choose to go abroad, leaving at home lonely and unhappy children. The question is whether the growing wave of emigration will not prevent the mission of filling the role of mother and father?

Keywords: vocation, parent, mother, father, educational environment, migration

 

 

Edward Przychodaj

Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu

O PRACY SOCJALNEJ — DZISIAJ I W PRZYSZŁOŚCI

Streszczenie: Przedmiotem artykułu są wybrane problemy teoretyczne i praktyczne pracy socjalnej, ze szczególnym uwzględnieniem jej związków, relacji i współzależności z polityką społeczną i pomocą społeczną. Ukazana jest także jej geneza oraz aktualne zadania i przyszłość, w tym dylematy i wyzwania wynikające z globalizacji współczesnego świata. Istotny wątek rozważań stanowi również analiza miejsca, roli i znaczenia pracy socjalnej z perspektywy zarówno jednostki, jak i społeczności lokalnej oraz partnerskiej współpracy z pracownikami socjalnymi.

Słowa kluczowe: polityka społeczna, aktywna polityka społeczna (APS), pomoc społeczna, praca socjalna, system socjalny, działanie społeczne, fenomenologia, globalizacja, społeczność lokalna, państwo, pracownik socjalny

ABOUT SOCIAL WORK — TODAY AND IN THE FUTURE

Abstract: This article presents theoretical and practical problems of social work, with particular emphasis on its relationships, relations and interdependences with social policy and social assistance. It is also shown its genesis as well as current tasks and future, including the dilemmas and challenges arising from the globalization of the modern world. A significant part of the discussion is also an analysis of the place, role and importance of social work from the perspective of both individuals and local communities, and partnership with social workers.

Keywords: social policy, active social policy, social assistance, social work, social welfare system, social action, phenomenology, globalization, local community, state, social worker

 

 

Andrzej Balasiewicz i Edward Przychodaj (red.), Magdalena Denkiewicz-Proć, Anna Jankowska, Dorota Matej, Jolanta Zielińska

DIAGNOZOWANIE STANOWISKA PRACY I MOŻLIWOŚCI JEGO DOSKONALENIA (NA PRZYKŁADZIE GMINNYCH OŚRODKOW POMOCY SPOŁECZNEJ)

Streszczenie: W artykule przedstawiono diagnozowanie stanowisk pracy pracowników socjalnych i asystenta rodziny według koncepcji J.R. Hackmana i G.R. Oldhama charakteryzującą pięć głównych wymiarów pracy: możliwości maksymalnego wykorzystania przez pracownika własnych zdolności i umiejętności; stworzenie warunków, by zadanie miało całościowy charakter; ważność zadania; poziom autonomii w trakcie realizacji zadania i dostęp do informacji na temat uzyskiwanych wyników pracy. Stanowi ona podstawę podejmowania działań zmierzających do przeprojektowanie pracy, czyniąc ją bardziej atrakcyjną, mniej rutynową i efektywniejszą. W odniesieniu do ośrodków pomocy społecznej należy tak organizować pracę, aby spełniała ona wymagania postulowane przez ową koncepcję, a zarazem służyła do opracowywania wartościowych charakterystyk stanowisk pracy.

Słowa kluczowe: diagnozowanie stanowisk pracy, praca, pracownik socjalny, asystent rodziny, wymiary pracy, zawód

DIAGNOSIS OF WORKPLACE AND POSSIBILITY OF ITS IMPROVEMENT

Abstract: The article presents the diagnosis of social workers’ workplaces and assistant family based on J. R. R. G. Hackman and Oldham’s concept, characterized by five main dimensions of work: the possibility of maximum use of the employee’s own skills and abilities, the creation of conditions to make the task comprehensive, the importance of the task, the level of autonomy during the execution of tasks and access to information about the results of the work. It is the basis to take actions to redesign the work, making it more attractive, less routine and more efficient. With regard to social welfare centers, the work should be organized so that it meets the requirements postulated by this concept, and also served to develop valuable characteristics of the workplace.

Keywords: diagnosis of workplaces, work, social worker, family assistant, the dimensions of work, occupation

 

 

Edward Przychodaj (red.), Magdalena Denkiewicz-Proć, Beata Jarzębska , Dorota Matej, Katarzyna Skiba, Agata Domańska, Anna Kuma, Justyna Skiba, Anna Czuk, Anna Jankowska, Małgorzata Sieniawska-Jagniontkowska, Dorota Swat, Renata Dziuba, Jolanta Zielińska, Mateusz Pelc

Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu

PRACA SOCJALNA W DZIAŁANIU. FORUM POGLĄDÓW PRACOWNIKÓW SŁUŻB SPOŁECZNYCH O NIEKTÓRYCH PROBLEMACH PRACY SOCJALNEJ

Streszczenie: Niniejsze opracowanie zawiera zbiór poglądów i propozycji słuchaczy studium podyplomowego w Wyższej Szkole Zarządzania i Administracji w Zamościu dotyczących pracy socjalnej w systemie funkcjonowania ośrodków pomocy społecznej. Ich autorzy — słuchacze studium są przeważnie pracownikami socjalnymi i specjalistami pracy socjalnej oraz asystentami rodziny w gminnych ośrodkach pomocy społecznej, pedagogami i wychowawcami w domu dziecka, a także osobami zatrudnionymi m.in. w Domu Pomocy Społecznej i w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Prezentowane refleksje stanowią obszerne fragmenty prac projektowych przygotowywanych przez te osoby podczas zajęć (wykładów i ćwiczeń) w ramach przedmiotu pt. Uwarunkowania, problemy i przyszłość pracy socjalnej w Polsce. Warto zwrócić uwagę w tym miejscu na następujące okoliczności. Po pierwsze, należy podkreślić ich samodzielność w wyborze problematyki wypowiedzi (wybranej spośród około 30 proponowanych zagadnień projektów). Po drugie, iż owe opinie są w ich przekonaniu świadectwem ważności podjętych kwestii społecznych. I po trzecie, że są one wyrazem zaakcentowania przez piszących w jednoznaczny sposób własnego punktu widzenia na dany temat.

Słowa kluczowe: polityka społeczna, pomoc społeczna, praca socjalna, ośrodki pomocy społecznej, pracownik socjalny, rola społeczna i rola zawodowa pracownika socjalnego, kodeks etyczny pracowników socjalnych, podopieczny pracownika socjalnego, osoby niepełnosprawne, starość jako kategoria socjologiczna, marginalizacja społeczna, wykluczenie społeczne, rehabilitacja społeczno-zawodowa, ustawa o pomocy społecznej***

SOCIAL WORK IN ACTION. FORUM OF SOCIAL WORKERS VIEWS ABOUT SOME OF THE SOCIAL WORK PROBLEMS

Abstract: This study contains a collection of views and proposals from participants of postgraduate studies at the University of Management and Administration in Zamość, concerning social work in the system of functioning of the social welfare centers. Their authors — participants of postgraduate studies, are mostly social workers and specialists in social work and family assistants in the municipal social assistance centers, teachers and educators in the orphanage, as well as employees, among others, in the House of Social Welfare and the Social Insurance Institution. Presented reflections are a large part of the design work prepared by them during the course (lectures and exercises) within the subject entitled Conditions, problems and the future of social work in Poland. At this point it is worth to take note of the following circumstances. Firstly, should be emphasized their independence in choosing issues statements (selected from about 30 of the proposed issues of the project). Secondly, that these opinions are in their conviction a testimony to the validity of taken social issues. And thirdly, they are a sign of emphasis by authors in unambiguous way of their own point of view on the topic.

Keywords: social policy, social assistance, social work, social welfare, social worker, social role and the role of professional social worker, ethical code of social workers, ward of social worker, disabled people, old age as a sociological category, social marginalization, social exclusion, socio-professional rehabilitation, Social Welfare law

 

 

Justyna Marta Przychodaj

Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie

MIGRACJA W ŚWIADOMOŚCI SPOŁECZNEJ POLAKÓW

Streszczenie: Przedmiotem artykułu są wybrane — ekonomiczne i pozafinansowe: społeczne, psychologiczne i kulturowe uwarunkowania i aspekty zjawiska migracji mieszkańców Polski. Było to możliwe dzięki przyjęciu jakościowej analizy socjologicznej: badań monograficznych i bezpośrednich wywiadów przeprowadzanych na podstawie wywiadu swobodnego, w tym dwóch jego scenariuszów zastosowanych oddzielnie w reprezentatywnych miejscowościach. Istotną cechą i zasadą powyższej techniki badawczej była perspektywa porównawcza — pogłębione zindywidualizowane rozmowy z migrantami oraz członkami ich rodzin — jako metoda urzeczywistniająca uzyskanie rzetelnych danych w interesujących autora kwestiach.

Słowa kluczowe: migracja, mobilność społeczna, społeczność lokalna, położenie materialne, sytuacja socjalna i ekonomiczna, postrzeganie migracji, opinia społeczna, aspiracje społeczne, indywidualne i środowiskowe, perspektywa porównawcza jako metoda badania świadomości społecznej, wywiad swobodny i jego scenariusze

MIGRATION IN THE SOCIAL CONSCIOUSNESS OF POLES

Abstract: The article’s subjects are economic and non-financial factors such as social, psychological and cultural factors and aspects of the phenomenon of Polish citizens’ migration. This was possible by adopting the qualitative sociological analysis: monographic studies and direct interviews conducted on the basis of the free interview, including two scenarios used separately in representative locations. An important feature and principle of this research technique was a comparative perspective — individualized deep interviews with migrants and their family members — as a method to obtain reliable data on the author’s interesting issues.

Keywords: migration, social mobility, local community, material situation, social and economic situation, perception of migration, public opinion, individual and environmental social aspirations, comparative perspective as a method to study social consciousness, free interview and its scenario

 

 

Radosław Pituch

doktorant na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie

SPOŁECZNO-PRAWNY KONTEKST FAŁSZU INTELEKTUALNEGO

Streszczenie: Powszechność występowania fałszerstw dokumentów stanowi istotną kwestię, powodującą liczne problemy natury ekonomicznej, które ogólnie rzecz ujmując zaburzają porządek gospodarczy w sferze społeczno-ekonomicznej. Ponadto poddanie przepisów, szczególnie w zakresie prawno-karnej odpowiedzialności osób uprawnionych do poświadczania w dokumentach okoliczności mających znaczenie prawne, właściwej wykładni, ujednolicenie stanowiska prezentowanego w orzecznictwie Sądu Najwyższego, a także dokonanie systematycznego i całościowego ujęcia zagadnienia w doktrynie, szczególnie w kontekście szybko zmieniającej się rzeczywistości, stanowi jedno z wyzwań aparatu państwowego doby XXI wieku. Analiza rozwoju prawodawstwa karnego z ostatnich 200 lat pozwala zakładać, iż wyzwanie to zostało podjęte.

Słowa kluczowe: fałsz intelektualny, poświadczenie nieprawdy, społeczeństwo, dokumenty, osoba uprawniona, funkcjonariusz publiczny

SOCIO-LEGAL CONTEXT OF INTELLECTUAL FALSEHOOD

Abstract: Commonness of occurrence of the document fraud itself represents an important issue that generates numerous economic complications, resulting in economic disorder in the socio-economic sphere. Correct interpretation of the provisions, particularly in regards to the legal and criminal liability of persons authorized to certify documents, standardization of the representation in the jurisprudence of the Supreme Court, and making a systematic and holistic approach of the doctrine, especially in the rapidly changing reality, is one of the challenges of the XXI century state apparatus. The development of the criminal legislation over the last two centuries, as we could observe in the text, leads to a supposition the challenge was taken.

Keywords: intellectual falsehood, false declaration, society, documents, entitled person, public servant

 

 

Bogdan Szyszka

Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu

ZWIĄZKI KULTURALNO-OŚWIATOWE LWOWA I ZAMOŚCIA

Streszczenie: Artykuł jest pierwszym opracowaniem ukazującym relacje z dziedziny kultury i nauki między Zamościem a Lwowem. Początki współpracy sięgają XVI wieku czasów Jana Zamoyskiego i Szymona Szymonowica, a kontynuowane były w latach międzywojennych. Ich wyrazem były wykłady profesorów uniwersytetu i politechniki lwowskiej oraz nauczycieli gimnazjów, a także bibliofilstwo, redagowanie czasopism i organizowanie konferencji.

Słowa kluczowe: Jan Zamoyski, Szymon Szymonowic, uniwersytet, politechnika, gimnazjum

CULTURAL AND EDUCATIONAL RELATIONSHIPS BETWEEN LVIV AND ZAMOŚĆ

Abstract: The article is the first report showing the relations in the field of culture and science between Zamość and Lviv. The beginnings of cooperation dates back to the sixteenth century, the time of Jan Zamoyski and Simon Szymonowic, and were continued in the interwar years. Their expressions were lectures of professors of the university and polytechnic of Lviv and secondary school teachers, as well as bibliophily, editing journals and organizing conferences.

Keywords: Jan Zamoyski, Szymon Szymonowic, university, polytechnic, lower secondary school

 

 

Jacek Feduszka

Muzeum Zamojskie w Zamościu

ALEKSANDER TARNAWSKI (1884-1946). PEDAGOG, ARCHIWISTA I HISTORYK

Streszczenie: Artykuł prezentuje postać Aleksandra Tarnawskiego. Urodzony we Lwowie w 1884 roku, był absolwentem wydziału filozoficzno — historycznego Uniwersytetu Lwowskiego (1909 r.) — jako uczeń i seminarzysta znakomitego, pierwszego zawodowego polskiego historyka dziejów gospodarczych i dziejów wsi Franciszka Bujaka (18751953). Zgodnie z intencjami nauczyciela Aleksander Tarnawski zajmował się zarówno demografią, jak i metrologią. Szeroko stosował w badaniach historycznych metodę statystyczną w odniesieniu do dziejów wsi. Odzwierciedlenie tych zainteresowań odnajdujemy w późniejszych pracach A. Tarnawskiego, szczególnie w studium poświęconym działalności gospodarczej Jana Zamoyskiego (1542-1605).

Słowa kluczowe: Aleksander Tarnawski, historia gospodarcza, Jan Zamoyski, Ordynacja zamojska, szlachta zagrodowa

ALEKSANDER TARNAWSKI (1884-1946). TEACHER, ARCHIVIST AND HISTORIAN

Abstract: The article presents Alexander Tarnawski’s silhouette. Born in Lviv in 1884, graduated from philosophical — historical faculty at Lviv University (1909) — as a student of Franciszek Bujak (1875-1953) — who was an excellent historian and the first professional of Polish economic history and the history of the village. According to the teacher’s intentions, Alexander Tarnawski become interested in demography and metrology. Tarnawski widely applied in historical research, the statistical method in relation to the history of the village. Reflection of these interests we can find in later A. Tarnawski’s works, especially in the study of the economical activity of Jan Zamoyski (1542-1605).

Keywords: Aleksander Tarnawski, economic history, Jan Zamoyski, the Representation of Zamość, the nobility

 

 

Bogdan Szyszka

Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu

KAZIMIERZ LEWICKI (1882-1948)

Streszczenie: Artykuł prezentuje sylwetkę Kazimierza Lewickiego, organizatora szkolnictwa średniego w Zamościu. Jego wielostronna praca obejmowała wiele dziedzin wykraczających poza obowiązki dyrektora gimnazjum. Był spiritus movens w popularyzacji wiedzy, rozwijaniu bibliofilstwa i czasopism szkolnych oraz organizacji biblioteki.

Słowa kluczowe: nauczanie, Lwów, Zamość, wskazówki dydaktyczne, język łaciński

KAZIMIERZ LEWICKI (1882-1948)

Abstract: The article presents the K. Lewicki’s silhouette, the organizer of secondary education in Zamość. His versatile work encompassed many areas beyond the duties of the high school director. He was spiritus movens in the dissemination of knowledge, development of Bibliophilia and school magazines and organization of library.

Keywords: teaching, Lviv, Zamość, teaching tips, Latin language